Πέμπτη, 30 Ιουνίου 2011

Εκτυφλωτικό κβάζαρ λάμπει από τις αρχές του Σύμπαντος

Ομάδα ευρωπαίων αστρονόμων εντόπισε ένα κβάζαρ (ενεργό γαλαξιακό πυρήνα) που βρίσκεται σε απόσταση 13 δισ. ετών φωτός. Το ULAS J1120+0641 είναι το πιο μακρινό κβάζαρ που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα αφού δημιουργήθηκε μόλις 700 εκατομμύρια έτη μετά τη γέννηση του Σύμπαντος. Αν και οι επιστήμονες δεν μπορούν να είναι κατηγορηματικοί, εντούτοις εικάζουν ότι αυτό μπορεί να είναι από τα πρώτα κβάζαρ που δημιουργήθηκαν στο Σύμπαν.

Αρχαίο και υπέρλαμπρο

Τα κβάζαρ είναι ενεργοί πυρήνες των γαλαξιών και όπως πιστεύουν οι αστροφυσικοί τροφοδοτούνται από μαύρες τρύπες. Τα κβάζαρ που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα είναι αρχαία, γεγονός που σημαίνει ότι για άγνωστους ακόμη λόγους όσο εξελισσόταν και αναπτυσσόταν το Σύμπαν οι γαλαξίες σταμάτησαν να παράγουν αυτές τις εντυπωσιακές κοσμικές δομές. Ευρωπαίοι ερευνητές μετά από πέντε έτη ερευνών εντόπισαν το κβάζαρ χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο VLT του Ευρωπαϊκού Νοτίου Παρατηρητηρίου στη Χιλή και το τηλεσκόπιο υπέρυθρων KIT στη Χαβάη.

Τα στοιχεία που συνοδεύουν το ULAS J1120+0641 είναι άκρως εντυπωσιακά. Η μαύρη τρύπα του κβάζαρ έχει μάζα περίπου δύο δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου μας και 500 φορές μεγαλύτερη από τη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία μας. Χαρακτηρισμοί όπως «υπέρλαμπρο» ή «εκτυφλωτικό» μάλλον δεν αρκούν για να περιγράψουν αυτό το κβάζαρ αφού σύμφωνα με τους ερευνητές έχει λαμπρότητα ίση με εκείνη 63 τρισεκατομμύριων άστρων σαν τον Ήλιο.

H ανακάλυψη δημοσιεύεται στο Nature.

tovima.gr

Παρασκευή, 24 Ιουνίου 2011

Ο Αριστοτέλης από μια άλλη οπτική

Ο Αριστοτέλης
ασχολήθηκε μ΄ ένα τεράστιο επιστημονικό σύνολο θεμάτων, που το πλήθος των γνώσεων που απορρέει από αυτά απογείωσε τις γνώσεις της εποχής του, ώστε να προχωρήσουν αλματωδώς. Κατηγορήθηκε στην εποχή του ως άθεος.Κατηγορείται στις μέρες μας ,ότι ήταν αυτός που εισήγαγε τον στυγνό ορθολογισμό στην ανθρώπινη σκέψη κι ότι απέκοψε τους δεσμούς της κοινωνίας από τη μεταφυσική και μαγική αντίληψη του κόσμου .Αυτό όμως δεν είναι παρά μια διαστρέβλωση της φιλοσοφίας και των θέσεων του μεγάλου διανοητή .Μέσα στα βασικότερα ζητήματα με τα οποία ασχολήθηκε, κεντρικό ρόλο έχει η ύπαρξη του θεού και η δημιουργία της αριστοτελικής θεολογίας ,η μελέτη των μεταφυσικών θεμάτων ,οι αναζητήσεις περί ψυχής και εσωτερικής σύνθεσης των ζωντανών οργανισμών ,καθώς και η αναζήτηση της διαχρονικής ηθικής .Ο Αριστοτέλης υπήρξε ο πρώτος πανεπιστήμονας όλων των εποχών. Ανέπτυξε τη φιλοσοφία ,την φιλολογία, την ψυχολογία αλλά και τις φυσικές επιστήμες με εξίσου δυναμικό τρόπο. Θα προχωρήσει λοιπόν στον χωρισμό τον επιστημών σε θεωρητικές και πρακτικές. Μέσα στις θεωρητικές εμπεριέχονται ,εκτός των άλλων η μεταφυσική και η ψυχολογία. Στις πρακτικές κύρια είναι η ηθική. Ακόμη ένας τομέας στον οποίο έθεσε τις βάσεις και τις κυριότερες αρχές υπήρξε η αλχημεία.

ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ-ΘΕΟΛΟΓΙΑ

ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ:αυτή η επιστήμη εξετάζει τις πρώτες αιτίες ύπαρξης, το καθαυτό ον που είναι ακίνητο, αιώνιο και αιτία κάθε κίνησης και δημιουργίας στον κόσμο. Θα χωρίσει τον κόσμο σε 2 κατηγορίες. Από τη μία πλευρά υπάρχουν τα ένυλα όντα(αντικείμενα)που μεταβάλλονται διαρκώς και από την άλλη τα είδη, τα οποία είναι καθαρά(δίχως ύλη) όντα, αμετάβλητα και ακίνητα. Χάρη σε αυτά δημιουργείται η αρχή της πρώτης κίνησης (το πρώτο κινούν).Ο μεγάλος στοχαστής συμπεραίνει ότι εφόσον υπάρχει κίνηση και αλλαγή κάθε μεταβολή προϋποθέτει κάτι αμετάβλητο. Έτσι λοιπόν υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα στο υποκείμενο που μεταβάλλεται, την ύλη, και σ’ εκείνο που προκαλεί την μεταβολή δηλαδή το είδος.

Εκδηλώνονται 3 λοιπόν καταστάσεις ύλης:

1ΔΥΝΑΜΕΙ ΟΝ: σ’ αυτήν την περίπτωση η ύλη έχει τη δυνατότητα να γίνει κάτι.

2)ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΟΝ : η ύλη έφτασε σε κατάσταση πραγμάτωσης

3)ΕΝΤΕΛΕΧΕΙΑ:ο τελικός προορισμός κάθε όντος.

Το είδος δεν είναι απλά η ουσία αλλά και ο σκοπός που έχει κάθε πράγμα .Παρατηρούμε λοιπόν ότι η ύλη αποκτά ιδιαίτερη αξία στην αριστοτελική μεταφυσική .Για παράδειγμα η αντίσταση της στο είδος εξηγεί την βαθμιαία αλλαγή από το ατελέστερο στο τελειότερο. Επίσης με την ύλη εξηγείται η ύπαρξη κατώτερων ειδών που δεν υποδιαιρούνται αλλά διαλύονται σε πολυάριθμα άτομα(τα μόρια).Μ΄ αυτόν τον τρόπο η ύλη αποκτά αξία δεύτερης αρχής ,δίπλα στο είδος

Η κίνηση κατά τον Αριστοτέλη είναι ο τρόπος με τον οποίο το δυνατό γίνεται πραγματικό. Το κινούν (είδος)και το κινούμενο (ύλη) όπως είπαμε είναι ξεχωριστά και αιώνια .Άρα και η σχέση τους είναι αιώνια ,δηλαδή η κίνηση υπήρχε και θα υπάρχει για πάντα .Η αρχική αιτία αυτής της κίνησης κινεί χωρίς να κινείται .Οπότε το ακίνητο κινούν δεν μπορεί παρά είναι άλλο παρά το τελειότερο είδος.

Ο κόσμος όμως βαδίζει προς έναν τελικό σκοπό με την τάξη και την οργάνωση του. Αυτός είναι το τέλειο είδος, δηλαδή κάτι άϋλο. Αυτό το ον είναι μονάχα ο ΝΟΥΣ. Διότι μόνο ο νους είναι νοητική ενέργεια που δεν ενδιαφέρεται για τα έξω από τον εαυτό του, παρά μόνο για αυτόν, γιατί τότε δεν θα ήταν τέλειος. Αλλά το περιεχόμενο της νοήσεως ορίζει και την αξία της. Και αυτό είναι ο θείος νους .Έτσι περνάμε από το πεδίο της μεταφυσικής προς την θεολογία. Έτσι το ακίνητο κινούν είναι η θεότητα, που την ταυτίζει με τον παντοδύναμο νου .Η θεότητα δεν ασχολείται με τον κόσμο, δεν επεμβαίνει αλλά ούτε και ρυθμίζει.

ΘΕΟΛΟΓΙΑ

Κάθε άλλο παρά άθεος υπήρξε ο ορθολογιστής φιλόσοφος .Κρατώντας αλλά και απορρίπτοντας στοιχεία πλατωνικά θα διαμορφώσει την αριστοτελική θεολογία. Σύμφωνα μ’ αυτήν όλο το σύμπαν αποτελεί μία ιεραρχημένη κλιμάκωση ,διέπεται από εξελικτικές βαθμίδες . Όλη αυτή η εξελικτική κίνηση διέπεται από μια ύψιστη αρχή : το καθαρό είδος, ο θείος νους. Ο θεός βρίσκεται σε κατάσταση ενέργειας και ποτέ σε κατάσταση δυνατότητας. Η ύλη έχει πλαστικότητα που της επιτρέπει να επενδύεται σε ένα είδος και αυτό συμβαίνει κατά τον Αριστοτέλη ,επειδή υπάρχει τελολογική τάση στο κόσμο:την ύλη καταλαμβάνει ένας έρωτας για το θείο, που την ωθεί από την κατάσταση δυνατότητας στην κατάσταση μορφής.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΥΠΑΡΞΗΣ ΘΕΟΥ

Από την μια πλευρά οι άνθρωποι κατοικούν στα έγκατα της Γης και θέλουν να δουν την λαμπρότητα του κανονικού σύμπαντος. Ο κόσμος είναι δημιούργημα του Θεού, αυτός μόνο κατέχει τη θεία τέχνη άρα είναι ο θείος τεχνίτης, δημιουργός.

Από την άλλη πλευρά, εφόσον στον κόσμο υπάρχουν πράγματα τα οποία συγκριτικά είναι καλύτερα πρέπει να υπάρχει στο μεταξύ όλων αυτών κάτι που να είναι άριστο μεταξύ πάντων, ο Θεός. Αυτός προκαλεί την κίνηση του κόσμου χωρίς να κινείται ο ίδιος. Αυτή η κίνηση είναι ο θεός, η πρώτη ακίνητος αρχή κάθε κίνησης..

ΨΥΧΗ

Ακόμη ένα στοιχείο που μαρτυρεί την ενασχόληση του με τον εσωτερισμό, αποτελούν οι θεωρίες που ανέπτυξε για την ψυχή. Διακρίνει την ψυχή που είναι το είδος του σώματος ,δηλαδή ο τελικός του σκοπός Η Ψυχή είναι εντελέχεια, δηλαδή η αρχική τέλεια μορφή που χρησιμοποιεί το σώμα ως όργανό της.. Είναι ο πρωταρχικός αυτοσκοπός ενός οργανικού σώματος που έχει μέσα του δική του ζωή. Είναι ένα μέρος του σώματος αλλά δεν υπάρχει σε κάθε φυσικό σώμα. Υπάρχουν στο σύμπαν άψυχα και έμψυχα όντα, ενώ αποκλείει την ψυχή του κόσμου (ανιμισμός). Η διαφορά έγκειται στο ευ ζην.

Υπάρχουν 3 είδη ψυχής:

1. Θρεπτική:Κάτοχοι αυτής είναι τα Φυτά: Δίνει την δυνατότητα για την πραγματοποίηση της λειτουργίας της θρέψης, της αύξησης, της, ζωής .Αλλά δεν έχουν άλλη ψυχή – ζωή.

2. Αισθητική: Κάτοχοι της είναι τα ζώα: εμπεριέχει και τη θρεπτική. Είναι οι αισθήσεις, η φαντασία, η μνήμη. Εκδηλώνει ζωικά ένστικτα, πάθη.

3. Νοητική: Κάτοχοι της οι άνθρωποι: εμπεριέχει και τις δύο προηγούμενες. Είναι το λογικό και συνειδητό μέρος της ανθρώπινης ψυχής.

Η ψυχή συνδέει τις νοητικές και ψυχικές λειτουργίες με τον κόσμο των αισθητών πραγμάτων. Είναι το μέρος του σώματος που ωθεί το σώμα να αποκτήσει ζωή. Ο νους μονάχα εισέρχεται από έξω, είναι το μόνο αθάνατο μέρος του ανθρώπου.

Υπάρχουν 2 είδη Νου:

1. Ποιητικός, ανώτατος θεός.

2. Παθητικός.

Ο νους είναι ελεύθερος από τα κατώτερα πάθη, την επίδραση σώματος και την αισθητική Ψυχή. Η ενέργειά του βρίσκεται στην καθαρή σκέψη, αφού υπάρχει διαίρεση και στον αισθητό κόσμο. Άρα και στην ανθρώπινη Ψυχή υπάρχουν 2 φύσεις:

1. Δημιουργική

2. Παθητική

Έργο κάθε πράγματος είναι ο σκοπός του. Το έργο της ψυχής είναι να δημιουργεί Ζωή και ότι η ζωή είναι εγρήγορση και δράση ενώ ο ύπνος αδράνεια.

Αφού έργο της ψυχής της και αρετής είναι η ενεργητικότητα έτσι και η ευδαιμονία είναι η ενέργεια της ψυχής. Η ευδαιμονία από την άλλη είναι το ύψιστο αγαθό. Αλλά τι είναι για τον άνθρωπο το αγαθό;

ΑΓΑΘΟ – ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ

Το ύψιστο αγαθό είναι η ευδαιμονία, δηλαδή η άσκηση της αρετής – το έργο, η ενεργητικότητα και όχι η απόλαυση. Αγαθός είναι αυτός που δύναται να εκπληρώσει το έργο για την πραγματοποίηση του οποίου προορίζεται. Όλα τα αγαθά έχουν σημασία μόνο εφόσον βοηθούν να εκδηλώνεται ανεμπόδιστα η δραστηριότητα της ψυχής. Αυτή η δραστηριότητα δημιουργεί συναισθηματική ευχαρίστηση δηλαδή ηδονή. Παρατηρούμε λοιπόν ότι το αριστοτελικό σύστημα δεν απορρίπτει την ηδονή αλλά την εξαρτά από την ενεργητικότητα. Άρα τα υλικά αγαθά έχουν ηθική αξία γιατί είναι προϋποθέσεις για την επίτευξη της ευδαιμονίας. Κριτήριο για την ενεργητικότητα είναι η αρετή. Άραγε όμως τι είναι η αρετή; Ο ορισμός που δίνει ο ίδιος είναι ο εξής: ‘’αρετή είναι η σταθερή ψυχική διάθεση που προέρχεται από προαίρεση, που κρατείται σε μια μεσότητα, που καθορίζεται από το λόγο’’. Η αρετή βρίσκεται ανάμεσα σε δύο ελαττώματα:είναι το μέσο και κριτήριο της μεσότητας είναι η φρόνηση.

ΗΘΙΚΗ

Έδρα της ηθικής είναι η βούληση και γίνεται αρετή όταν αποκτά σταθερότητα και γίνει έξη. Υπάρχουν λοιπόν 2 ειδών αρετές: οι θεωρητικές και νοητικές. Οι θεωρητικές είναι η καθαρή νοητική ενέργεια και μαζί με τις πρακτικές αποτελούν στοιχεία ευδαιμονίας. Η τέλεια ευδαιμονία επιτυγχάνεται μέσω του θεωρητικού βίου, γιατί βοηθά τον άνθρωπο να καλλιεργεί το θείο στοιχείο που υπάρχει μέσα του και να εξομοιωθεί με αυτό. Ως απόρροια των παραπάνω θα κα ταλήξουμε στο ότι το να επιδιώκει κανείς την αθανασία του είναι το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης.

AΛΧΗΜΕΙΑ



¨Ενας ακόμη τομέας της ανθρώπινης σκέψης, στον οποίο έθεσε βάσεις ο μεγάλος φιλόσοφος ήταν η αλχημεία. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε ότι αυτό που είναι πρωτογενές δεν μπορεί να είναι παρά μια ποιοτική εκδήλωση ,που εκφράζεται με δυαδικό –όχι- όμως υλικό τρόπο. Έτσι λοιπόν υπάρχουν δυο τέτοια ζεύγη: θερμό-ψυχρό και ξηρό-υγρό. Μ’ αυτόν τον δυαδικό συνδιασμό καθορίζονται τα τέσσερα πρωταρχικά στοιχεία ως εξής:

ΦΩΤΙΑ= θερμό + ξηρό

ΑΕΡΑΣ= θερμό + υγρό

ΝΕΡΟ= υγρό +ψυχρό

ΓΗ =ψυχρό + ξηρό

Ο Αριστοτέλης τονίζει ότι οι διαφορές που υφίστανται τα διάφορα πράγματα οφείλονται στις αναλογίες των δυο ζευγών που αναφέραμε. Η Αριστοτελική αυτή θεώρηση είναι αποδεκτή και εφαρμόσιμη από τους Αλχημιστές .

Η έκθεση των παραπάνω πληροφοριών για τον Σταγειρίτη ( από τα Στάγειρα της Μακεδονίας) φιλόσοφο μας βοηθά να γνωρίσουμε κάπως καλύτερα την φιλοσοφική σκέψη στην αρχαία Ελλάδα. Η μελέτη του έργου του χωρίς χρωματιστά γυαλιά και παραμορφωτικούς καθρέφτες, μας προσφέρει την δυνατότητα να διαμορφώσουμε την δική μας άποψη για τον Αριστοτέλη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

ΛΕΞΙΚΟ ΗΛΙΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ:ΗΘΙΚΑ ΕΥΔΗΜΕΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ:ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ:ΜΙΚΡΑ ΦΥΣΙΚΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ:ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ:ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΥΣΙΚΑ

nea-akropoli.gr

Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2011

Φαίδων Περιγραφή της γης

Ο Φαίδωνας διηγείται τη συζήτηση που έλαβε χώρα στη φυλακή λίγο πριν από τον θάνατο του Σωκράτη. Θέμα της η αθανασία της ψυχής. Οι πυθαγορικοί Σιμμίας και Κέβης δεν έχουν πειστεί από τη σχετική επιχειρηματολογία του Σωκράτη που προηγήθηκε.

Προκειμένου να αποδείξει τις απόψεις του περί αθανασίας της ψυχής, ο Σωκράτης υποστήριξε ότι η γη δεν είναι, ούτε κατά τη σύσταση ούτε κατά το μέγεθος, όπως τη φαντάζονται οι περισσότεροι: "οι άνθρωποι κατοικούν σε κάποια κοιλότητά της και όχι στην επιφάνειά της και πιστεύουν ότι βλέπουν τον αληθινό ουρανό, αντίληψη που θα την αναιρούσαν, αν είχαν τη δυνατότητα να πετάξουν μέχρι την άκρη του." Ο Σωκράτης και ο πυθαγορικός Σιμμίας συμφώνησαν τότε να διηγηθεί ο πρώτος έναν μύθο ...;

ΠΛ Φαιδ 110b-115a: Περιγραφή της γης - Πού κατοικούν οι άνθρωποι

Λέγεται λοιπόν, σύντροφε, είπεν ο Σωκράτης, πρώτον μεν ότι η γη, όταν την παρατηρήση κανείς απ' επάνω, έχει την όψιν των σφαιρών εκείνων, αι οποίαι κατασκευάζονται από δώδεκα τεμάχια δέρματος, είναι δηλ. σφαίρα πολύχρωμος και τα μέρη της διακρίνονται από τα χρώματα, τα οποία έχουν και των οποίων απομιμήσεις είναι όσα χρώματα μεταχειρίζονται εδώ κάτω οι ζωγράφοι. Εκεί επάνω λοιπόν η γη έχει τοιαύτα χρώματα και μάλιστα πολύ λαμπρότερα και καθαρώτερα από αυτά εδώ· αλλού μεν είναι καταπόρφυρος και θαυμαστόν το κάλλος της, αλλού δε χρυσοειδής και αλλού πάλιν κατάλευκη, λευκοτέρα από τον γύψον ή την χιόνα· και τα άλλα χρώματα, από τα οποία σύγκειται, είναι ομοίως περισσότερα και ωραιότερα από όσα ημείς έχομεν ιδεί. Ακόμη και αυταί αι κοιλότητες της γης, καθώς είναι τελείως πεπληρωμέναι με ύδωρ και αέρα, λαμποκοπούν μέσα εις την ποικιλίαν των άλλων χρωμάτων και παίρνουν έν είδος χρώματος, εις τρόπον ώστε η γη παρουσιάζει την όψιν μιας συνεχούς πολυχρωμίας με ενιαίον τόνον. Εις την γην δε αυτήν, η οποία είναι τοιαύτη την σύστασιν, τα φυόμενα δένδρα και άνθη και καρποί, φύονται με αναλογίαν. Ομοίως και τα όρη· και οι λίθοι της έχουν κατά την αυτήν αναλογίαν ωραιότερα και την λειότητα και την διαφάνειαν και τα χρώματα· αυτών των λίθων θρύψαλα είναι τα πετράδια, που εδώ κάτω τα θεωρούμεν πολύτιμα, τα σάρδια και οι ιάσπιδες και οι σμάραγδοι και όλα τα τοιαύτα· εκεί επάνω δε τίποτε δεν υπάρχει, που να μη είναι τοιούτον και ακόμη ωραιότερον απ' αυτά. Και αιτία τούτου είναι, ότι οι λίθοι εκείνοι είναι καθαροί και δεν έχουν ούτε καταφαγωθή ούτε καταστραφή, όπως οι εδώ, από την σήψιν και την άλμην που οφείλονται είς όσας ύλας έχουν συρρεύσει εις τους εδώ τόπους· αυτά είναι ακριβώς που φέρουν ασχημίας και νόσους εις τους λίθους και εις την γην και εις τα άλλα ζώα και φυτά. Η δε γη είναι κεκοσμημένη και με όλους αυτούς τους πολυτίμους λίθους και επί πλέον με χρυσόν και με άργυρον και με τα άλλα επίσης τα τοιαύτα. Και ο διάκοσμος αυτός φύσει προσφέρεται αφ' εαυτού εις τους οφθαλμούς και είναι απ' αυτήν την φύσιν του έκδηλος και τόσον άφθονος, τόσον μεγαλοπρεπής και απλωμένος πανταχού της γης, ώστε αυτή με την όψιν της ν' αποτελή θέαμα δι' ευδαίμονας θεατάς.

Επ' αυτής δε υπάρχουν ζώα διάφορα από τα εδώ και πολλά και άνθρωποι, εκ των οποίων άλλοι μεν κατοικούν εις το μέσον αυτής, άλλοι δε γύρω από τον αέρα, καθώς ημείς γύρω από την θάλασσαν, άλλοι δε εις νήσους, αι οποίαι περιρρέονται από τον αέρα και ευρίσκονται πλησίον της στερεάς. Και με ένα λόγον ό,τι είναι εδώ διά τας ανάγκας μας το ύδωρ και η θάλασσα, είναι εκεί ο αήρ· ό,τι δε εις ημάς ο αήρ, είναι εις εκείνους ο αιθήρ. Είναι δε αι εποχαί των κατά τοιούτον τρόπον μετριασμέναι, ώστε οι άνθρωποι εκείνοι είναι απηλλαγμένοι νόσων και ζουν πολύ περισσότερον χρόνον από τους εδώ. Και ως προς την όρασιν, την ακοήν, την διανόησιν και όλα τα τοιαύτα έχουν από ημάς την ιδίαν ακριβώς απόστασιν, την οποίαν έχει ο αήρ από το ύδωρ και ο αιθήρ από τον αέρα ως προς την καθαρότητα. Εννοείται ότι έχουν και άλση διά τους θεούς και ιερά, όπου τω όντι κατοικούν οι θεοί και ότι οι θεοί ομιλούν εις αυτούς και δίδουν χρησμούς και γίνονται αισθητοί εις τους ανθρώπους· τοιουτοτρόπως έρχονται εις επικοινωνίαν εκεί οι άνθρωποι προς τους θεούς πρόσωπον προς πρόσωπον. Και ο ήλιος επίσης και η σελήνη και τα άστρα γίνονται ορατά απ' αυτούς όπως είναι εις την πραγματικότητα. Μαζί με αυτά έχουν και το επακόλουθόν των, την ευδαιμονίαν.

Τοιαύτη λοιπόν είναι η φύσις και της γης εν τω συνόλω της και των περί την γην. Υπάρχουν δε εντός της γης εις όλην την περιφέρειάν της και κατά τα κοίλα μέρη αυτής τόποι πολλοί· και άλλοι μεν είναι βαθύτεροι και περισσότερον αναπεπταμένοι εν συγκρίσει προς εκείνον, όπου ημείς κατοικούμεν, άλλοι δε βαθύτεροι μεν, αλλά ολιγώτερον αναπεπταμένοι από τον ιδικόν μας τόπον· υπάρχουν τέλος άλλοι οι οποίοι έχουν μικρότερον βάθος από τον εδώ και είναι πλατύτεροι. Όλοι αυτοί συγκοινωνούν αναμεταξύ των υπό την γην εις πολλά μέρη με οπάς άλλοτε στενωτέρας και άλλοτε ευρυτέρας και έχουν διεξόδους. Εκεί και πολύ ύδωρ ρέει από τους μεν εις τους δε, όπως εις μεγάλα δοχεία, ούτω δε σχηματίζονται από την γην μέγιστοι και αστείρευτοι ποταμοί με θερμά και ψυχρά ύδατα· και πολύ πυρ και έτσι σχηματίζονται και μεγάλοι ποταμοί πυρός· υπάρχουν τέλος και πολλοί ποταμοί υγρού πηλού καί καθαρωτέρου και βορβορωδεστέρου, όπως ακριβώς και εις την Σικελίαν ρέουν προ της λάβας ποταμοί πηλού και κατόπιν η ιδία η λάβα. Από τους ποταμούς λοιπόν τούτους πληρούται ο κάθε τόπος σύμφωνα με την διεύθυνσιν κατά την οποίαν εκάστοτε και δι' έκαστον γίνεται η περιρροή. Όλα δε αυτά κινούν άνω και κάτω την γην σαν να ενυπάρχη εις αυτήν μία δύναμις αιωρήσεως· η αιτία δε της αιωρήσεως ταύτης είναι η εξής:

Μεταξύ των χασμάτων της γης υπάρχει έν, το οποίον είναι μέγιστον και διαπερνά ολόκληρον την γην από το έν άκρον αυτής έως το άλλο· περί αυτού ακριβώς ομιλεί ο Όμηρος λέγων:

«πολύ μακριά, εκεί όπου κάτω από την γην υπάρχει ένα βαθύτατον βάραθρον»

Aυτό δε εις άλλο μέρος και εκείνος και άλλοι πολλοί ποιηταί ωνόμασαν Τάρταρον. Εις τούτο λοιπόν το χάσμα συρρέουν όλοι οι ποταμοί και εξ αυτού πάλιν εκρέουν, λαμβάνει δε έκαστος των ποταμών τούτων τα ιδιαίτερα γνωρίσματά του εκ της συστάσεως του εδάφους, το οποίον διασχίζει κατά την ροήν του. Η δε αιτία, διά την οποίαν και εκρέουν απ' εδώ και εισρέουν όλα τα ρεύματα είναι ότι το υγρόν τούτο ούτε πυθμένα έχει ούτε βάσιν· αιωρείται λοιπόν και φέρεται κυματιστά πότε προς τα άνω και πότε προς τα κάτω. Και ο αήρ και η περί τον αέρα πνοή το αυτό πράττουν διότι παρακολουθούν το ύδωρ και όταν τούτο ορμά προς το απ' εκεί μέρος της γης και όταν ορμά προς το απ' εδώ· και καθώς συμβαίνει εις την αναπνοήν, κατά την οποίαν η πνοή ρέει πάντοτε πότε προς τα έξω και πότε προς τα μέσα, έτσι και εκεί καθώς η πνοή συναιωρείται μετά του υγρού, προκαλεί με την είσοδον και την έξοδόν της ανέμους ισχυρούς και βίαιους. Όταν λοιπόν υποχωρήση το ύδωρ εις τον τόπον, τον ονομαζόμενον κάτω, εισρέει διά μέσου του εδάφους εις τα μέρη, όπου γίνεται η κάθοδος των ρευμάτων και τα γεμίζει, καθώς ακριβώς συμβαίνει εις τας αντλίας μας· όταν δε πάλιν αφήση τα μέρη εκείνα και ορμήση προς τα εδώ, γεμίζει πάλιν τα εδώ. Το ύδωρ των μερών, που έχουν κατ' αυτόν τον τρόπον γεμίσει, ρέει διά των οχετών και του εδάφους και αφού φθάση εις τους τόπους, προς τους οποίους έχει ανοίξει μόνον του δρόμον, σχηματίζει θαλάσσας και λίμνας και ποταμούς και κρήνας. Έπειτα εισδύουν πάλιν τα ύδατα μέσα εις την γην και αφού περιέλθουν, άλλα μεν μακροτέρους και περισσοτέρους, άλλα δε ολιγωτέρους και μικροτέρας εκτάσεως τόπους, χύνονται πάλιν εις τον Τάρταρον τα μεν πολύ χαμηλότερα εν σχέσει προς το μέρος, από το οποίον προηγουμένως ηντλήθησαν, τα δε ολιγώτερον χαμηλά ― όλα πάντως εισρέουν χαμηλότερα εν σχέσει προς το σημείον της εκροής· και μερικά μέν χύνονται κάτω εις σημείον ευρισκόμενον απέναντι του τόπου της εισροής, μερικά δε προς το αυτό με τον τόπον εκείνον μέρος· υπάρχουν δε και μερικά, των οποίων η διαδρομή σχηματίζει τέλειον κύκλον αυτά αφού στριφογυρίσουν την γην μίαν ή και περισσοτέρας φοράς, σαν τα φίδια, κατέρχονται όσον το δυνατόν χαμηλά διά να εκχυθούν είναι δε δυνατόν να κατέλθουν μόνον μέχρι του κέντρου τόσον προς την μίαν όσον και προς την άλλην διεύθυνσιν, όχι δε και πέραν αυτού· διότι το εκατέρωθεν του κέντρου μέρος της γης και διά τα δύο ρεύματα γίνεται ανηφορικόν.

ΠΛ Φαιδ 110b-115a: Πού οδηγούνται οι ψυχές μετά το θάνατό τους - Η διαδικασία της κρίσεως των ψυχών

Βεβαίως υπάρχουν άλλα πολλά και μεγάλα και κάθε λογής ρεύματα· μεταξύ όμως τούτων των πολλών διακρίνονται τέσσαρα ρεύματα· εκ τούτων εκείνο το οποίον είναι το μεγαλύτερον όλων και του οποίου η ροή διαγράφει τον πλέον εξωτερικόν κύκλον, είναι ο καλούμενος Ωκεανός. Απέναντι αυτού και με αντίθετον διεύθυνσιν ροής είναι ο Αχέρων, ο οποίος και άλλους ερήμους τόπους διασχίζει και ρέων υπό την γην φθάνει εις την λίμνην Αχερουσιάδα, όπου έρχονται αι ψυχαί του μεγάλου πλήθους των αποθαμένων και αφού παραμείνουν επί τόσον χρόνον, όσος έχει ορισθή εις αυτάς από την Μοίραν, άλλαι περισσότερον και άλλαι ολιγώτερον, στέλλονται οπίσω πάλιν εις την ζωήν υπό την μορφήν ζώων. Ένας τρίτος ποταμός πηγάζει εις το μέσον τούτων των δύο και πλησίον του σημείου, όπου πηγάζει, χύνεται μέσα εις ένα εκτεταμένον τόπον καιόμενον από πολύ πυρ καί σχηματίζει λίμνην μεγαλυτέραν της ιδικής μας θαλάσσης, όπου ύδωρ και πηλός βράζουν απ' εκεί καθώς προχωρεί θολός και λασπερός, διαγράφει κύκλον από την γην, περιελισσόμενος δε και αλλού φθάνει και εις το άκρον της Αχερουσιάδος λίμνης χωρίς να ανακατεύεται με τα ύδατά της· αφού δε κάμη πολλά στριφογυρίσματα υπό την γην χύνεται χαμηλότερα από τόν Τάρταρον αυτός είναι ο ποταμός, τον οποίον ονομάζουν Πυριφλεγέθοντα και του οποίου οι ρύακες εις όσα σημεία εγγίζουν την επιφάνειαν της γης εκβράζουν πύρινον πηλόν. Απέναντι πάλιν τούτου ο τέταρτος ποταμός χύνεται κατ' αρχάς εις τόπον, ο οποίος, καθώς λέγεται, είναι φοβερός και άγριος, έχει δε ολόκληρος χρώμα σαν το κυανούν περίπου και ονομάζεται Στύγιος· ο ποταμός αυτός σχηματίζει και την λίμνην Στύγα, όπου εκβάλλει· μόλις πέση εδώ, τα ύδατά του αποκτούν φοβεράς ιδιότητας και τότε αφού εισδύση εις το εσωτερικόν της γης, προχωρεί με στριφογυρίσματα κατ' αντίθετον προς τον Πυριφλεγέθοντα διεύθυνσιν και έρχονται προς συνάντησίν του παρά την Αχερουσιάδα λίμνην από το αντίθετον μέρος· ούτε του ποταμού τούτου τα ύδατα ανακατεύονται με άλλα, αλλά και αυτός, αφού διαγράψη με την ροήν του κύκλον, χύνεται εις τον Τάρταρον από το αντίθετον προς τον Πυριφλεγέθοντα μέρος· το όνομα του ποταμού τούτου είναι, καθώς λέγουν οι ποιηταί, Κωκυτός.

Αυτή είναι η φυσική σύστασις και πορεία των ποταμών τούτων. Οι αποθαμένοι τώρα, όταν φθάσουν εις τον τόπον, όπου τον καθένα οδηγεί ο δαίμων του, κατ' αρχάς μεν δικάζονται και όσοι έζησαν ζωήν ωραίαν και αγίαν και όσοι όχι. Και εκείνοι μεν, διά τους οποίους θα αποδειχθή ότι η ζωή των υπήρξε μέση, πορεύονται προς τον Αχέροντα και αφού αναβούν επί των οχημάτων, τα οποία είναι προωρισμένα δι' αυτούς, φθάνουν επ' αυτών εις την λίμνην εκεί κατοικούν και υποβάλλονται εις κάθαρσιν απολύονται δηλ. των αδικημάτων, τα οποία τυχόν έχουν διαπράξει, αφού εκτίσουν τας σχετικάς ποινάς, και απολαμβάνουν τιμάς, έκαστος κατά την αξίαν του διά τας καλάς των πράξεις. Όσοι φανούν ότι διά το μέγεθος των αμαρτημάτων των είναι ανίατοι, διότι έχουν διαπράξει πολλάς και μεγάλας ιεροσυλίας ή πολλούς αδίκους και παρανόμους φόνους ή άλλα παρόμοια εγκλήματα, αυτοί ευρίσκουν την τύχην που τους αρμόζει: Ρίπτονται εις τον Τάρταρον και απ' εκεί ουδέποτε εξέρχονται. Εκείνοι πάλιν διά τους οποίους θα αποδειχθή ότι έχουν διαπράξει ιάσιμα μεν, αλλά μεγάλα αμαρτήματα, π.χ. εβιαιοπράγησαν υπό το κράτος της οργής κατά του πατρός ή της μητρός των και έζησαν τον υπόλοιπον βίον των μετανοούντες διά τας πράξεις των, ή έγιναν ανθρωποκτόνοι κατ' άλλον τινά παρόμοιον τρόπον, αυτοί, είναι μεν ανάγκη να ριφθούν εις τον Τάρταρον· αφού όμως πέσουν εκεί μέσα και παραμείνουν επί τινα χρόνον, το κύμα τους βγάζει έξω, τους μεν ανθρωποκτόνους προς τον Κωκυτόν, τους δε πατραλοίας και μητραλοίας προς τον Πυριφλεγέθοντα· καθώς δε φέρονται από το ρεύμα, όταν φθάσουν εις την Αχερουσιάδα λίμνην, εκεί καλούν με μεγάλας κραυγάς, οι μεν όσους εφόνευσαν, οι δε εκείνους, κατά των οποίων εβιαιοπράγησαν, και με ικεσίας και με παρακλήσεις ζητούν να τους αφήσουν να περάσουν εις την λίμνην και να τους δεχθούν και εάν μεν τους πείσουν, περνούν εις την λίμνην και τελειώνουν τα δεινά των· ει δε μη, φέρονται οπίσω εις τον Τάρταρον και απ' εκεί πάλιν εις τους ποταμούς και δεν παύουν τα βάσανά τους αυτά πριν πείσουν όσους ηδίκησαν διότι αυτήν την ποινήν τους έχουν επιβάλει οι δικασταί. Εκείνοι τέλος διά τους οποίους θα άποδειχθή, ότι έζησαν με μεγάλην αγιότητα, αυτοί είναι που ελευθερώνονται και απαλλάσσονται από τούτους τους τόπους, που ευρίσκονται εις τα έγκατα της γης, σαν να εξέρχωνται από δεσμωτήρια, ανέρχονται δε επάνω εις τον καθαρόν τόπον διαμονής και κατοικούν εις την επιφάνειαν της γης. Εκ τούτων όσοι διά της φιλοσοφίας εκαθαρίσθησαν επαρκώς τον έπειτα χρόνον ζουν τελείως άνευ σωμάτων και έρχονται εις ακόμα ωραιοτέρους απ' αυτούς τόπους διαμονής, τους οποίους να περιγράψωμεν ούτε εύκολον είναι, ούτε ο χρόνος, τον οποίον έχομεν τώρα εις την διάθεσίν μας, επαρκεί.

Δι' όλα λοιπόν αυτά, τα οποία λεπτομερώς επραγματεύθημεν, πρέπει, Σιμμία, να κάμωμεν το παν, ώστε εις την παρούσαν ζωήν μας να γίνωμεν μέτοχοι της αρετής και της φρονήσεως, διότι είναι ωραίον το βραβείον και η ελπίς μεγάλη. Βεβαίως δεν αρμόζει εις νουνεχή άνθρωπον να ισχυρισθώ, ότι αυτά έχουν έτσι, καθώς εγώ τα εξέθεσα· ότι όμως τα περί τας ψυχάς μας και τους τόπους διαμονής των μετά θάνατον είναι αυτά ή περίπου αυτά, αφού βέβαια είναι φανερόν ότι η ψυχή είναι κάτι αθάνατον, μου φαίνεται ότι και πρέπει και αξίζει κανείς να διακινδυνεύση να πιστεύση, ότι τούτο ούτως έχει. Διότι είναι ωραίος ο κίνδυνος και πρέπει να τα ψάλλη κανείς σαν εξορκισμόν εις τον ίδιον τον εαυτόν του· δι' αυτό δα και εγώ από πολλήν ώραν μακραίνω αυτόν τον μύθον. Να! λοιπόν διά ποίους λόγους πρέπει να έχη εμπιστοσύνην διά την τύχην της ψυχής του ένας άνθρωπος, ο οποίος εις την ζωήν του τας μεν άλλας ηδονάς του σώματος και ιδίως τους στολισμούς τους περιεφρόνησε, διότι τους εθεώρησε ξένους και ενόμισεν ότι μάλλον φέρουν το αντίθετον αποτέλεσμα· διά δε τας ηδονάς της μαθήσεως εφρόντισε με επιμέλειαν και, αφού προσεπάθησε να στολίση την ψυχήν του όχι με ξένα, αλλά με τα ιδικά της στολίσματα, δηλαδή με σωφροσύνην καί δικαιοσύνην και ανδρείαν και ελευθερίαν και αλήθειαν, περιμένει τώρα να πορευθή εις τον Άδην έτοιμος να ξεκινήση, όταν η ειμαρμένη τον φωνάξη. Και σεις μεν, είπε, Σιμμία και Κέβη και οι άλλοι, θα ξεκινήσετε κάποτε, αργότερα, δια την πορείαν αυτήν, έκαστος διά λογαριασμών του· εμέ όμως, όπως θα έλεγεν ένας ήρως τραγωδίας, τώρα κι' όλας η ειμαρμένη με καλεί. Πλησιάζει, θαρρώ, η ώρα να διευθυνθώ προς το λουτρόν· διότι, μου φαίνεται, είναι καλύτερον να πίω το φάρμακον, αφού πρώτα λουσθώ και έτσι να μη βάλω εις ενόχλησιν τας γυναίκας να λούσουν ένα νεκρόν».

ellinikoarxeio.com

Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2011

Φιλοσοφική ή Πνευματική Αναζήτηση.

«ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ». Αυτό το ρητό διάβαζε ο επισκέπτης στην αρχαιότητα στο ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς και μέσα του βρίσκεται το κλειδί όλης της Σοφίας. Άνθρωπε, γνώρισε τον εαυτό σου!

Από τα πανάρχαια χρόνια, ο άνθρωπος, προσπάθησε να γνωρίσει τον εαυτό του, να γνωρίσει το μυστήριο της ύπαρξης και να δώσει απαντήσεις σε ερωτήματα που τον βασάνιζαν «ποιος είμαι, από πού έρχομαι και πού πηγαίνω;»

Μεγάλοι πολιτισμοί... Αίγυπτος, Κίνα, Ινδία, Ελλάδα, Ρώμη, Νότια Αμερική, έδωσαν απαντήσεις στο ερώτημα, απαντήσεις βασισμένες σε βαθιές φιλοσοφικές, επιστημονικές και θρησκευτικές γνώσεις.

Κύλησαν τα χρόνια... κοιμήθηκαν οι αρχαίοι πολιτισμοί και σήμερα εμείς οι άνθρωποι του 21ου αιώνα, θεωρούμε ότι γνωρίζουμε πολλά για τον άνθρωπο, αλλά πάντα θα κουβαλάμε μέσα στην ψυχή μας το αναπάντητο ερώτημα «Εγώ ποιος είμαι, από πού έρχομαι;» το οποίο θα κεντρίζει κάθε οδοιπόρο της γνώσης.

Η προσπάθεια τού ανθρώπου να βρει απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα ονομάζεται Φιλοσοφική ή Πνευματική Αναζήτηση.

Οι αρχαίες εσωτερικές διδασκαλίες μάς λένε ότι ο άνθρωπος αποτελείται από 7 σώματα, που βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα - διαφορετικές συχνότητες - της Φύσης. Έχουμε δηλαδή εκτός από τη συνείδηση του φυσικού σώματος, άλλες έξι συνειδήσεις.

Και εδώ συναντάμε τον αριθμό 7 αναγνωρίζοντας τη σημασία του στο Σύμπαν. Έχουμε τα 7 κρυστάλλινα συστήματα που προσδιορίζουν τις μορφές της κρυσταλλοποίησης των ορυκτών, τις 7 στοιβάδες του ατόμου, τα 7 γεωλογικά στρώματα της γης, τους 7 πλανήτες, τα 7 χρώματα της Ίριδας, τις 7 μουσικές νότες, τις 7 οικογένειες του περιοδικού συστήματος των Χημικών στοιχείων, τους 7 αδένες εσωτερικής έκκρισης του οργανισμού κ.λ.π.

Ας γνωρίσουμε αυτούς τους φορείς του ανθρώπου, ξεκινώντας από τον πιο τραχύ, από τον έβδομο, και τελευταίο φορέα, που είναι το σώμα του και που στην εσωτερική φιλοσοφία ονομάζεται Αιθεροφυσικός φορέας.

7. Αιθεροφυσικό Σώμα

Λέγεται έτσι, επειδή αποτελείται από δύο στοιχεία: τη μορφή, την οποία καθορίζει η λεγόμενη αιθερική ενέργεια και τη φυσική ύλη. Θα το καταλάβουμε καλύτερα με ένα παράδειγμα. Αν πάρουμε μια κιμωλία και την κοπανήσουμε σε ένα γουδί, θα αποκτήσουμε σκόνη κιμωλίας. Έχει εξαφανιστεί η μορφή, δηλαδή ο κύλινδρος της κιμωλίας, αλλά ακόμη συνεχίζει να υπάρχει η ουσία του πράγματος που ονομάζουμε κιμωλία. Έτσι, οποιοδήποτε πράγμα καθορίζεται από δύο βασικούς παράγοντες: την ουσία του και την ενέργεια που οργανώνει τα μόρια ή σωματίδια αυτής της ουσίας κατά μια ορισμένη μορφή. Με παρόμοιο τρόπο το σώμα μας αποτελείται από υλικά στοιχεία και από μια ηλεκτρομαγνητική ή καλύτερα «αιθερική» ενέργεια που τους δίνει μια συγκεκριμένη μορφή ή δομή και για το λόγο αυτόν ονομάζουμε το φυσικό μας σώμα «αιθεροφυσικό». Η αιθερική ενέργεια είναι αόρατη στα φυσικά μάτια, όπως και το ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά με ειδικές ασκήσεις συγκέντρωσης μπορεί να παρατηρηθεί άνετα και εύκολα. Η λεγόμενη μηχανή Κίρλιαν φωτογραφίζει τις αιθερικές ενέργειες που περιβάλλουν και συγκροτούν το ανθρώπινο σώμα, δείχνοντας ένα λαμπερό φωτοστέφανο ακτινοβολίας γύρω από τα αντικείμενα.

Στην αρχαία Αίγυπτο ονόμαζαν το φυσικό σώμα με τα διάφορα όργανά του ΚΑΤ, που σημαίνει «σκληρό», κάτι σαν ξύλο και γνώριζαν κάποιες μεθόδους με τις οποίες κατάφερναν να μην αποχωρίζονται οι αιθερικές δυνάμεις από τη σωματική ύλη, έτσι ώστε να αποφεύγεται η αποσύνθεση του σώματος. Οι Ινδοί φιλόσοφοι το ονόμαζαν Στούλα Σαρίρα, που σημαίνει υλικός φορέας.

6. Ζωτικό Σώμα

Αν όμως υπήρχε μόνο το αιθεροφυσικό σώμα στον άνθρωπο, τότε τι διαφορά θα υπήρχε μεταξύ ενός χεριού τέλεια μουμιοποιημένου και ενός άλλου που ανήκει σε ένα ζωντανό άνθρωπο;

Είναι φανερό ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά, η οποία μεταφράζεται σε θερμότητα, ηλεκτρικά ρεύματα, χρωματισμό, μυική δύναμη κ.λ.π. Την εσωτερική αιτία αυτών των εκδηλώσεων μπορούμε να την ονομάσουμε ζωή.

Το δεύτερο επίπεδο μετά το αιθεροφυσικό είναι το Ζωτικό, Ενεργειακό ή Πρανικό σώμα, όπως το ονόμασε η Ε.Π. Μπλαβάτσκυ στη «Μυστική Διδασκαλία». Στην Ανατολή, η Ζωτική Πνοή, η ενέργεια της ζωής ονομάζεται ΠΡΑΝΑ.

Το σώμα αυτό της ζωτικότητας διαποτίζει όλο τον οργανισμό και προεξέχει 20 με 30 εκ. από το δέρμα, ρυθμίζει την υγεία, το βαθμό ενεργητικότητας και ζωντάνιας αντλώντας πρανική ενέργεια από το περιβάλλον. Η μηχανή Κίρλιαν μπορεί να φωτογραφίσει -εκτός από την αιθερική ενέργεια- αυτήν την ακτινοβολία ζωτικότητας, την Πρανική ενέργεια, την οποία η σύγχρονη επιστήμη ονομάζει Οργοτρονική ή Βιοενέργεια.

Ο άνθρωπος έχει το αιθεροφυσικό του σώμα κοινό με το ορυκτό βασίλειο και το ζωτικό σώμα του κοινό με το φυτικό, επειδή τα φυτά, εκτός από το δικό τους αιθεροφυσικό σώμα έχουν και μια ζωτική ενέργεια που εκδηλώνεται μέσα από την αύξηση, κίνηση και την αναπαραγωγή τους.

Ο ήλιος είναι η κύρια πηγή της ενέργειας Πράνα, αλλά και ορισμένα φυτά και δένδρα όπως τα πεύκα, καθώς επίσης και το νερό είναι καλοί συσσωρευτές αυτής της ενέργειας.

Στην Αίγυπτο συμβόλιζαν αυτόν τον φορέα με ένα αγγείο σε μορφή καρδιάς, όπου μέσα υπήρχαν υγρά και ζωτικοί χυμοί, ενώ στην Ινδία το ονόμαζαν Πράνα Σαρίρα.


5. Συναισθηματικό Σώμα

Είναι ο φορέας των συγκινήσεων και των συναισθημάτων, των παθών και της επιθυμίας. Επειδή είναι πολύ ευαίσθητο και ευμετάβλητο από τις ουράνιες επιδράσεις ονομάστηκε στη Δυτική Παράδοση αστρικό σώμα γιατί είναι υποδοχή και καθρέπτης των ενεργειών κυρίως του Ήλιου και της Σελήνης. Με το Αστρικό Σώμα θυμώνουμε, λυπόμαστε, χαιρόμαστε, επικοινωνούμε με τον έξω κόσμο με τρόπο πιο περίπλοκο από την απλή κίνηση που διαθέτει το φυτικό βασίλειο.

Λέγεται και «Διπλό Ομοίωμα» ή είδωλο γιατί αποτελεί ένα ακριβές αντίγραφο του φυσικού σώματος, αλλά με λεπτότερες και πιο πολύπλοκες αισθήσεις.

Λειτουργεί σαν γέφυρα μεταξύ του εσωτερικού ανθρώπου και του περιβάλλοντος μέσα από αυτές τις «ανοικτές πύλες» του φυσικού σώματος που ονομάζουμε αισθήσεις και οι οποίες αποτελούν μια προέκταση του Ομοιώματος αυτού.

Το Είδωλο αυτό προηγείται της ύπαρξης του νεογέννητου και ευθύνεται για το σχηματισμό του, τα χαρακτηριστικά του κλπ. που θα είναι κατ' εικόνα του. Επίσης υπερβαίνει τα όρια του φυσικού θανάτου του σώματος και έχει μια μεταθανάτια ύπαρξη, αν και περιορισμένη, σε μια αόρατη διάσταση ή κόσμο, που οι αρχαίοι Ινδοί ονόμασαν Κάμα-Λόκα δηλ. «Τόπο των επιθυμιών» και οι Έλληνες Άδη.

Ολόκληρο το Αστρικό Σώμα περιβάλλεται από ένα ωοειδές σχήμα ακτινοβόλο, σαν φωτοστέφανο, που ονομάζεται Αύρα. Μέσα της υπάρχουν διάφορα χρώματα, σχήματα και λάμψεις, σε συνεχή κίνηση, σαν να πλέουν σε φουρτουνιασμένη θάλασσα, τα οποία δείχνουν τις στιγμιαίες συγκινήσεις καθώς και τα διαρκή συναισθηματικά στοιχεία του χαρακτήρα του ανθρώπου. Για αυτό ο ενορατικός μπορεί να διακρίνει το χαρακτήρα και τη συναισθηματική ζωή ενός ανθρώπου ρίχνοντας μόνο μια ματιά στην Αύρα του. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι τα κατώτερα συναισθήματα έχουν θολά και σκούρα χρώματα ενώ τα ανώτερα έχουν λαμπερές και διαυγείς αποχρώσεις.

Το Αστρικό Σώμα μπορεί να προβληθεί έξω από το φυσικό του σώμα στον ύπνο, με τα όνειρα, αλλά και συνειδητά στην κατάσταση εγρήγορσης, και αυτή η διαδικασία απαιτεί εσωτερική καλλιέργεια και εξάσκηση. Είναι αυτό που ονομάζουμε συνειδητή Αστρική Προβολή.

Τα περισσότερα παραψυχολογικά φαινόμενα, όπως για παράδειγμα η τηλεπαθητική επικοινωνία, γίνονται με τη μεσολάβηση του Αστρικού Σώματος. Το Αστρικό μας είναι καθαρά υποκειμενικό και μας κάνει να βλέπουμε τον κόσμο όπως είμαστε εμείς.

Οι Αιγύπτιοι ονόμαζαν αυτόν τον φορέα ΚΑ, ενώ οι Ινδοί Λίγγα Σαρίρα

4. Κατώτερο Νοητικό Σώμα ή Συγκεκριμένος Νούς

Λέγεται και Κάμα- Μάνας, (δηλαδή νους των επιθυμιών: Κάμα = επιθυμία και Μάνας = νους). Είναι η κατ' εξοχήν ανθρώπινη συνείδηση. Αν και μερικά ανώτερα θηλαστικά διαθέτουν κάτι που θα μπορούσαμε να ορίσουμε ως νόηση, η διαφορά με τον άνθρωπο είναι πολύ μεγάλη.

Η Νοητική συνείδηση έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τα νοητά πράγματα επειδή μπορεί να σχηματίζει εικόνες, να δίνει μορφές στα πράγματα. Όταν συνδέεται με τη λέξη Κάμα, την επιθυμία, ο φορέας αυτός είναι ικανός να εκφράζει τις «μορφές επιθυμιών» της συνείδησης, να τις οργανώνει και να τις μορφοποιεί ώστε να μπορούν να εκπληρωθούν. Έτσι ο Νους παγιδευμένος στο δίχτυ των επιθυμιών, γίνεται εγωιστής, αποκλειστικός.

Όλες οι σκέψεις που έχουν εγωιστικούς σκοπούς, που ασχολούνται με τον αισθητό και συγκεκριμένο κόσμο των μορφών, ανήκουν σε αυτόν το Συγκεκριμένο ή Εγωιστικό Νου, το Κάμα-Μάνας.

Το Νοητικό αυτό Σώμα του ανθρώπου έχει ωοειδές σχήμα, αλλά είναι λίγο μεγαλύτερο από την Αύρα του Αστρικού. Είναι κι αυτό χρωματισμένο με διάφορα χρώματα, ανάλογα με την ένταση και το είδος της σκέψης, τα οποία όμως παίρνουν συγκεκριμένα σχήματα, συνήθως γεωμετρικού τύπου, σαν πολύεδρα, που πλέουν μέσα στη Αύρα, γύρω από τον άνθρωπο και λέγονται σκεπτομορφές. Όταν ο άνθρωπος έχει χαμηλή νοητική ανάπτυξη, δεν υπάρχουν καθορισμένα χρώματα και σχήματα στην Αύρα του, αλλά επικρατεί ένα θολό μείγμα από διάφορες αποχρώσεις. Καθώς εξελίσσεται, τα χρώματα ξεχωρίζουν, αποκτούν λάμψη και κατασταλάζουν μέσα στο Νοητικό Αυγό, ενώ τα γεωμετρικά σχήματα γίνονται καθαρότερα.

Τα τέσσερα αυτά σώματα που είδαμε ως τώρα, αποτελούν τις κατώτερες συνειδήσεις του Ανθρώπου ή καλύτερα του Εγώ, είναι τα εξωτερικά ενδύματα του Ανώτερου Εαυτού, τα οποία μας επιτρέπουν τη ζωή, τη λειτουργία και την επαφή με το φυσικό, το βιοενεργειακό, τον ψυχικό και το νοητικό κόσμο.

Η Εσωτερική παράδοση τα συσχετίζει με τα 4 συμβολικά Στοιχεία της Αλχημείας: Γη, Νερό, Αέρα και Φωτιά αντίστοιχα. Αποτελούν όλα μαζί την ανθρώπινη ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, δηλαδή το σύνολο των προσωπίδων ή φορέων με τις οποίες ο Εσωτερικός Άνθρωπος εκδηλώνεται στη ζωή, στην ύπαρξη του Κόσμου των Μορφών.

Συμβολικά παριστάνεται σαν ένα Τετράγωνο αφού είναι τετραπλής φύσης. Τα τέσσερα αυτά σώματα είναι θνητά, δηλαδή φθείρονται και καταστρέφονται με το τέλος της ζωής.

3. Αγνός ή Καθαρός Νους (Μάνας)

Είναι ο Ανιδιοτελής Νους, η Αφηρημένη Σκέψη, η οποία επιτρέπει στον άνθρωπο τη σύλληψη των ανωτέρων, φιλοσοφικών Ιδεών και Αληθειών. Η αλήθεια είναι ότι ο Νους είναι ένας, αλλά λειτουργεί σαν να ήταν δυο ξεχωριστοί φορείς συνείδησης.

Είναι αυτό που επιτρέπει στον άνθρωπο να κοιτάζει προς τα πάνω, ψηλά, «προς τα άστρα» και που τον κάνει να είναι αληθινά Άνθρωπος (άνω-θρώσκω, ανυψώνομαι προς τα πάνω).

Το Μάνας είναι που μας δίνει μια αίσθηση Ατομικότητας. Είναι η εσωτερική φωνή, που μας εμπνέει και μας μαλώνει. Σε αυτό κοιμούνται όλα τα ηρωικά μας όνειρα, οι αρετές, ο αλτρουισμός, η ανιδιοτέλεια και η ευγένεια. Οι αφηρημένες μαθηματικές και άλλες ανώτερες σκέψεις. Πρόκειται για την ουσία που γεμίζει το Γκράαλ, το Δισκοπότηρο που έψαχναν οι ιππότες του Αρθούρου.

Στην Αρχαία Αίγυπτο η αντίθεση αυτή εκφραζόταν στα ίδια τα ονόματα των δύο αυτών φορέων. Τον εγωιστικό Νου, με έδρα στην καρδιά, μαζί με τα πάθη και τα συναισθήματα, τον ονόμαζαν ΑΒ και αποτελούσε στην καθαυτή ανθρώπινη ψυχή. Εκεί συσσωρεύονται οι καλές και οι κακές πράξεις που ελεύθερα διαπράττει ο άνθρωπος. Αυτές ζυγίζονται στη μεταθανάτια τελετή του «Ζυγίσματος της καρδιάς» του πεθαμένου. Τον ανιδιοτελή πνευματικό Νου τον ονόμαζαν ΒΑ, αντιστροφή του ΑΒ και τον συμβόλιζαν με ένα χελιδόνι που έβγαινε από το στόμα του πεθαμένου.

Μέσω της ανάπτυξης αυτού του φορέα, ο άνθρωπος γίνεται κυρίαρχος του χωρόχρονου, γίνεται Μάντης (από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα ΜΑΝ, Άνθρωπος) και η ροή του χρόνου σταματάει για αυτόν, καθώς εισχωρεί στη Δυναμική Αιωνιότητα, στο Ον του Παρμενίδη, το Άναρχο, Άχρονο και Αμετάβλητο.

2. Διαισθητικός φορέας (Βούδι)

Είναι ο φορέας της Διαίσθησης, που δεν χρειάζεται τη νοητική διαδικασία για να φτάσει στην Αλήθεια, αλλά την αντιλαμβάνεται απευθείας. Είναι γνωστό ότι υπάρχουν άνθρωποι που έχουν την ικανότητα να διαβάζουν το μέλλον, να καταλαβαίνουν γραφές σε άγνωστες γλώσσες, να προαισθάνονται μια καταστροφή σε ένα συγκεκριμένο και μακρινό μέρος της γης κ.α. Αυτήν την ικανότητα, που «κοιμάται» στο βάθος κάθε ανθρώπου, μπορούμε να την ονομάσουμε διαίσθηση και ο φορέας της είναι το «Διαισθητικό ή Ενορατικό Σώμα» ή όπως το λένε στην Ανατολή το «Βουδικό Σώμα». Βούδι στα σανσκριτικά σημαίνει Φως, το φως της διάκρισης, της Σοφίας. Προέρχεται από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα Vyd, που σημαίνει Σοφία και συσχετίζεται με τις Βέδες, τα ιερά βιβλία της αρχαίας Ινδίας.

Όταν αυτός ο φορέας αναπτύσσεται, τότε λέγεται ότι ο άνθρωπος είναι Φωτισμένος, ένας «εκλεκτός». Στο κοσμικό επίπεδο είναι ο Φτερωτός Έρωτας που αγκαλιάζει τα πάντα και τα κρατάει ενωμένα. Για αυτόν δεν υπάρχει πλέον δυϊσμός, όπως για το Μάνας, γιατί υποκείμενο και αντικείμενο έχουν πλέον ταυτιστεί. Ο αναζητητής και η Αλήθεια έχουν πλέον ενωθεί.

Για το φορέα Βούδι δεν υπάρχει πια χρόνος και ο χώρος. Είναι ενιαίος. Τα πάντα είναι Ένα.

Στην αρχαία Αίγυπτο ταυτιζόταν με την Ίβιδα και τον ονόμαζαν Ακού. Αυτό το πτηνό συσχετιζόταν με το πιο λεπτό και αγνό μέρος της ανθρώπινης ψυχής, με το πνευματικό φως.

1. Πνεύμα ή καθαρή Βούληση (Άτμα)

Τέλος σε αυτήν την αναβατική σκάλα, πιο πέρα από το Βούδι, είναι το πραγματικό Εγώ, ο Σιωπηλός Παρατηρητής, ο έσχατος σπινθήρας, η Μονάδα, το Πνεύμα, η ανώτερη πνευματική Αρχή του Ανθρώπου, ο Κάτοχος των φορέων. Για αυτό δεν μπορούμε να θεωρούμε το Άτμα πραγματικά σαν ένα φορέα του Ανθρώπου. Είναι η πνευματική Μονάδα, το αληθινό «Είναι» του πλάσματος που ονομάζουμε άνθρωπο. Στη Δυτική Φιλοσοφία είναι το Άτομο, εκείνο το πραγματικά αδιαίρετο, αμετάβλητο, άχρονο, θείο στοιχείο μέσα στον Άνθρωπο. Οι δύο λέξεις, η ελληνική και η σανσκριτική, έχουν την ίδια ρίζα και την ίδια σημασία.
«Βούληση για να Είναι» είναι ίσως η πιο κατάλληλη έκφραση για να διαισθανθούμε τι είναι το Άτμα.

Αποτελεί το κέντρο από όπου πηγάζει το Είναι και Ύπαρξη του ανθρώπου, με τους έξι φορείς έκφρασής του. Σε αυτό το κέντρο ή σημείο, το χωρίς διαστάσεις ή χρόνο, ενώνεται το Ον του Ανθρώπου και το Ον του Σύμπαντος.

Άτμα είναι ο Θεός μέσα στον Άνθρωπο, η κατάκτηση του απείρου. Αυτή τη βούληση του «Δύνασθαι είναι» ονόμαζαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι Σαχού ή Ατμού (φωτεινή ενδυμασία της Μακαριότητας).

Οι Αιώνιες Διδασκαλίες λένε, ότι η Ανώτερη Τριάδα - Άτμα - Βούδι - Μάνας, είναι το ΘΕΙΟ ΕΓΩ του ανθρώπου. Δεν βρίσκεται μέσα στον χρόνο, τουλάχιστον όπως τον εννοούμε κανονικά και υπάρχει και παραμένει πριν και μετά από αυτήν ή οποιαδήποτε άλλη ενσάρκωση. Είναι το Άτομο.

Συμβολικά η καλύτερη εικόνα που μπορεί να απεικονιστεί είναι το Τρίγωνο, ένα, αλλά με τρεις διαφορετικές πλευρές.

Η προσωπικότητα είναι θνητή, μεταβλητή, γεννιέται και πεθαίνει. Μόνο η Τριάδα αποτελεί εκείνο που δεν πεθαίνει ποτέ, το αιώνιο και αμετάβλητο, πέρα από τη ζωή και το θάνατο. Είναι το Ον, εκείνο που πάντα υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει.

Ανάμεσα στην προσωπικότητα ή Τετράδα και την Πνευματική Τριάδα υπάρχει σύμφωνα με τις αρχαίες διδασκαλίες, μια γέφυρα, μια λεπτή σύνδεση, η οποία συμβολίζεται με ένα χρυσό νήμα και ονομάζεται στα σανσκριτικά «Αντακαράνα». Αποτελεί μια αόρατη, λεπτή γέφυρα για να μπορεί να περάσει η ανθρώπινη συνείδηση από τα κατώτερα επίπεδα της Προσωπικότητας, στα ανώτερα του Πνευματικού Εγώ.

Το να περάσουμε από το φθαρτό, στο Άφθαρτο, από το τετράγωνο στο τρίγωνο, σημαίνει μια θυσία, την οποία θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ως κατάκτηση του δικού μας εσωτερικού όντος. Η ατραπός αυτή του Αντακαράνα, της αόρατης γέφυρας, είναι φτιαγμένη από τις πέτρες των Αρετών και των πνευματικών κατακτήσεων. Καθώς ο άνθρωπος εξελίσσεται πνευματικά, οικοδομεί αυτή την Ατραπό με τα αποτελέσματα των πράξεων του.

Όταν ο άνθρωπος αποκτά συνείδηση της αθανασίας του, όταν η δράση του γίνεται ανιδιοτελής, και Υπηρετεί την Αλήθεια, τη Δικαιοσύνη, το Καλό και το Όμορφο, δηλαδή Υπηρετεί τον Θεό, τότε ο άνθρωπος αυτός γίνεται ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ.


Βιβλιογραφία

* Εισαγωγή στην Μυστική Διδασκαλία - G. A. Livraga - εκδ. Νέα Ακρόπολη
* Τα 3 κέντρα του Μυστηρίου - Γ. Πλάνας - Εκδ. Νέα Ακρόπολη
* Αποκαλυμμένη Ίσιδα τόμος Α - Ε.Π. Μπλαβάτσκυ - εκδ. Ιάμβλιχος
* Ο μηχανισμός του Νου - Dion Fortune - εκδ. Ιάμβλιχος
* Εισαγωγή στην Θεοσοφία - Κ. Μελισσαρόπουλος
* Οι 7 αρχές του ανθρώπου - Annie Bezant - εκδ. Ιάμβλιχος
* Ο άνθρωπος και τα σώματα του - Annie Bezant - εκδ. Ιάμβλιχος
* Επιλογή Ομιλιών στην Νέα Ακρόπολη - Γ. Πλάνας - εκδ. Νέα Ακρόπολη


Άρθρο από το περιοδικό "Νέα Ακρόπολη" (Τεύχος : 116)

Κυριακή, 12 Ιουνίου 2011

Αρχαία Αίγυπτος

Η Αίγυπτος ήταν και είναι ένα ζωντανό μυστήριο για πολλούς επιστήμονες, αρχαιολόγους, ιστορικούς, μηχανικούς, αστροφυσικούς, γιατρούς, ανθρωπολόγους. Τα θαυμαστά της μνημεία ακόμη ερευνώνται και μας αποκαλύπτουν πως σήμερα με πολύ μεγάλη δυσκολία θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε κάτι ανάλογο.
Οι αρχαιολόγοι ήταν πεπεισμένοι πως μέσα σε λίγους αιώνες οι Αιγύπτιοι πέρασαν από τη Νεολιθική εποχή στην ανέγερση μνημείων υψηλής τεχνογνωσίας. Ήταν σίγουροι πως οι πυραμίδες ήταν αποκλειστικά ταφικοί χώροι, και πως η Μεγάλη πυραμίδα χτίστηκε την εποχή της 4ης δυναστείας, επί Χέοπα, και μάλιστα από σκλάβους. Ανασκαφές που ακολούθησαν τα κατέρριψαν όλα αυτά.
Το ανιστόρητο Χόλυγουντ συχνά μας προβάλει τους Αιγύπτιους σαν ένα δύστυχο λαό, καταπιεσμένο από τυραννικούς δυνάστες. Όμως στη μεγαλύτερη διάρκεια της ιστορίας τους (τουλάχιστον της γνωστής των 4.000 χρόνων), υπήρξε ένας ευτυχισμένος λαός. Ποιο ήταν το μυστικό τους;
Μελετώντας τη ζωή στην πόλη των Θηβών, για παράδειγμα, βλέπουμε πώς οι πολίτες της ζούσαν αρμονικά, με τη συμβίωση και την ανεκτικότητα μιας μεγάλης οικογένειας. Η μνησικακία, οι κακές προθέσεις και τα ποινικά αδικήματα ήταν εξαιρέσεις. Τα κύρια χαρακτηριστικά τους ήταν η χαρά, η μεταφυσική βαθύτητα και η φυσική αντιμετώπιση του θανάτου. Οι σχέσεις των δύο φύλων ήταν ισότιμες. Η θέση της γυναίκας ήταν ισχυρή, έφτανε ως και τα ανώτατα ιερατικά αξιώματα.
Οι εργάτες και οι τεχνίτες ήταν αδελφότητες ή συντεχνίες με βαθιά γνώση της τέχνης, μυστικότητα, και ξεκάθαρη ιεραρχία. Φημισμένοι ήταν οι λιθοξόοι, που λάξευαν τους βράχους της κοιλάδας των βασιλέων και τους ογκόλιθους των πυραμίδων. Μερικά από τα μυστικά τους δεν έχουν αποκαλυφθεί ακόμη.
Οι αγρότες βοηθούσαν στο έργο των συντεχνιών το διάστημα που ο Νείλος πλημμύριζε. Αυτό αποτελούσε γι’ αυτούς θρησκευτική πράξη. Η ζωή τους κυλούσε σε αρμονία με τους ρυθμούς του Νείλου και της φύσης, που καθόριζαν το περίπλοκο τριπλό ημερολόγιό τους.
Οι γραφείς ήταν ανώτεροι διοικητικοί υπάλληλοι, μετά από μακρόχρονες σπουδές στους «Οίκους της Ζωής». Μέσα στα καθήκοντά τους ήταν οι απογραφές κάθε είδους, οι φόροι και η δίκαιη κατανομή του πλούτου, ο διορισμός υπαλλήλων, και γενικότερα η καλή λειτουργία του κράτους.
Οι ιερείς τελούσαν τα βασικά ιερατικά καθήκοντα, σε κάθε πόλη και χωριό, βοηθώντας τους ανθρώπους. Επίσης, οι μυημένοι ονομάζονταν «Υπηρέτες του Θεού», ήταν επιφορτισμένοι να διατηρούν ζωντανή τη σχέση με τους Θεούς στα άδυτα των Ναών κι ήταν πνευματικοί οδηγοί των ανθρώπων.
Κάθε χρόνο διέσχιζαν το Νείλο και σταματούσαν σε όσα χωριά τους υποδείκνυαν οι οιωνοί. Εκεί διάλεγαν τουλάχιστον ένα από τα παιδιά που είχαν γεννηθεί εκείνο το έτος. Τα εκπαίδευαν σε μυητικά κέντρα και ανάλογα με την κλίση τους μπορούσαν να γίνουν γραφείς, γιατροί, στρατιωτικοί. Οι πιο ικανοί μπορούσαν να σπουδάσουν στη σχολή του Άμμωνα, απ’ όπου ελάχιστοι κατάφερναν να γίνουν ιερείς.
Ο Βεζύρης ήταν επιφορτισμένος με την απονομή της δικαιοσύνης και τον κυβερνητικό σχεδιασμό κι εκτέλεση. Όφειλε να είναι άμεμπτος, ενάρετος, σοφός και δίκαιος. Στην επιτύμβια επιγραφή ενός δικαστή της Αρχαίας Αυτοκρατορίας γράφει: «Ποτέ δεν επέτρεψα ένας άνθρωπος να κοιμηθεί δυσαρεστημένος. Εγώ φέρνω την ειρήνη.»
Ο Φαραώ ήταν ο πραγματικός μεσολαβητής μεταξύ Ουρανού και Γης, μεταξύ του πνευματικού και του υλικού κόσμου. Έπρεπε να είναι «γιος των Θεών», ένας μύστης υψηλού βαθμού. Ταξίδευε τακτικά σ’ όλη την Αίγυπτο και πολεμούσε για τη διατήρηση των συνόρων της. Η ζωή του όμως καθοριζόταν, από την ανατολή ως τη δύση του ήλιου, από ένα πολύπλοκο τελετουργικό τυπικό. Απ’ αυτόν εξαρτιόταν η ευτυχία και η ευημερία των ανθρώπων. Η δυστυχία, η ξηρασία και η πείνα αποτελούσαν λόγο εξέγερσης ή καθαίρεσής του.
Έκανε τις προσφορές του στο Θεό σε πολύ εσωτερικές συνθήκες, ώστε να διατηρεί την ένωση με το Ιερό. Σε όποια δυναστεία κι αν ανήκαν, όποια μορφή του θεού κι αν υπηρετούσαν, οι Φαραώ πάντα έκαναν καθημερινές προσφορές στη Μάατ. Ήταν η κόρη του Ρα, του δημιουργού Ήλιου, πηγή της Αλήθειας, της Δικαιοσύνης και της Εμπιστοσύνης. Το φτερό της Μάατ ήταν το αντίβαρο της καρδιάς του νεκρού, στη ζυγαριά της Ψυχοστασίας. Ήταν θεμέλιο της αρμονίας μέσα στον άνθρωπο, στην πόλη και στη χώρα.
Πολλές συμβουλές έχουν δοθεί προς τους νέους Φαραώ για την αγάπη προς τους ανθρώπους, την αυστηρότητα προς τον εαυτό τους και τους άδικους ανθρώπους.
«Τίμα το λαό σου και κάνε τον να ευημερήσει, γιατί είναι καλό να ενεργείς για το μέλλον κάνοντας το καλό. Μη χαλάσεις μια ζωή καμωμένη για επαγρύπνηση, μην αφεθείς στην ικανοποίηση του εαυτού σου, γιατί θα γίνεις δυστυχής. Πόσο μέτριος είναι αυτός που συνδέει ολόκληρη τη χώρα με το πρόσωπό του, και ο άπληστος άνθρωπος είναι άφρων, επειδή τα αγαθά υπάρχουν για όλους.»

Γιατί ήταν τόσο φυσικά αυτά για τους Αιγυπτίους;
Πίστευαν πως το σύμπαν δεν ήταν μια τέλεια καλοκουρδισμένη μηχανή. Κάθε μέρα το φως έπρεπε να νικήσει το σκοτάδι. Ο Ρα – Ήλιος έπρεπε κάθε μέρα να αναγεννιέται, να ξαναδημιουργείται. Διαφορετικά θα επικρατούσε η διάλυση, η Ισφέτ, όπως την αποκαλούσαν. Το ίδιο ίσχυε και για την κοινωνία. Δεν αρκούσε να υπάρχει ένα δίκαιο κράτος, μια καλή αρχή, αλλά κάθε στιγμή, κάθε μέρα χρειαζόταν να νικήσουν την άγνοια και τη βαρβαρότητα. Κάθε πράξη -η σπορά, η εργασία, η μελέτη- γινόταν μια ιερή προσφορά. Έτσι ο χρόνος δεν ήταν πλέον γραμμικός, αποκτούσε νόημα. Η επανάληψη ιερών εσωτερικών πράξεων βοηθούσε στη βελτίωση του χαρακτήρα των ανθρώπων.
Πρώτος απ’ όλους ο Φαραώ έπρεπε να μιμείται τον κύκλο του ήλιου που αναγεννιέται κάθε πρωί και να ανοίγει την καρδιά του κάθε βράδυ στη Μαάτ για τις πράξεις του. Έτσι ένωνε τον ορατό κόσμο με τον αόρατο. Αυτό και όλες οι άλλες ιερές δράσεις του ήταν η ανταπόδοση όσων δεχόταν από το θείο κόσμο, μια πράξη αλληλεγγύης: «Δόξασα τη Μάατ που αυτός (ο Θεός) αγαπά, επειδή ξέρω ότι απ’ αυτήν ζει...»
Κάθε Αιγύπτιος αισθανόταν αυτή την ένωση με τον θείο κόσμο και με τον ίδιο το Φαραώ. Αυτή η «πράξη αφοσίωσης» προκαλούσε το σεβασμό κι όχι την τυφλή υπακοή όπως στις καταπιεστικές μοναρχίες. Κάθε ένας που εφάρμοζε τη Μαάτ (Αλήθεια -Δικαιοσύνη -Εμπιστοσύνη) στη δουλειά και τη ζωή του, συνδεόταν με το Φαραώ και τους άλλους. Με αυτόν τον τρόπο αναπτυσσόταν αλληλεγγύη για τους συμπολίτες τους, που είναι το αντίθετο της χωριστικότητας, του εγωισμού. Αυτή η σύνδεση οδηγούσε στη συμμετοχή και τη συνυπευθυνότητα στα κοινά ζητήματα της πόλης. Αυτά επέτρεπαν την κυκλοφορία της Ζωής και της πνευματικής δύναμης. Το άτομο συνδεόταν με το Όλο και το Όλο με το άτομο.
Επίσης, ο Φαραώ είχε συνείδηση πως «οφείλει να σώζει το δυστυχή, και να καταπολεμά το νόμο του ισχυροτέρου» εφαρμόζοντας καθημερινά τα παραπάνω. Αν δε μπορούσε να διατηρήσει τη Μάατ μέσα στην πόλη, και τους δεσμούς μεταξύ ουρανού και γης, επικρατούσε η Ισφέτ και οι ατέλειές της: η αδικία, η βία, η μη επικοινωνία, ο νόμος του ισχυροτέρου, η αταξία, ο πόλεμος, η ανταρσία, η έχθρα, η κλοπή, ο πόνος, η αρρώστια και ο θάνατος.
Οι Αιγύπτιοι, μελετώντας σε βάθος την ψυχή του ανθρώπου, ανακάλυψαν τρεις αιτίες εκδίωξης της Μάατ:

1) Την Οκνηρία, που είναι η αδράνεια, η τεμπελιά που εμποδίζει τον άνθρωπο να δρα, να προσφέρει.

2) Τη νοητική κωφότητα, δηλαδή την ανικανότητα του ανθρώπου να μείνει γαλήνιος να έχει την ευαισθησία, το άνοιγμα της συνείδησης που του επιτρέπει να ακούει πραγματικά και να κατανοεί τους άλλους, τον εαυτό του, τους θεούς.
«Όσο για τον ανόητο που δεν ακούει, δεν υπάρχει κανείς που να δράσει γι’ αυτόν. Θεωρεί τη γνώση σαν άγνοια και το ωφέλιμο σαν βλαβερό. Ο κακός του χαρακτήρας είναι γνωστός στους μεγάλους. Ζει την κάθε μέρα σα νεκρός» Πταχοτέπ

3) Την απληστία, συσχετισμένη με τον εγωισμό, το σοβαρότερο ίσως από όλα τα ελαττώματα. Την προσκόλληση στις επιθυμίες και τ’ αποκτήματα. Ο άπληστος ταυτίζει τον εαυτό του με αυτά που έχει κι όχι με αυτό που είναι, την καρδιά του.
«Αν θέλεις να είναι τέλεια η συμπεριφορά σου, κρατήσου μακριά από κάθε κακό. Φυλάξου απ’ την απληστία, επειδή είναι μια βαριά κι αθεράπευτη αρρώστια…»

Για να νικηθεί η απληστία χρειάζεται αλτρουισμός, αλληλεγγύη, γενναιοδωρία, αγάπη για τους άλλους και αφοσίωση, που επιτρέπει στον άνθρωπο να έρθει ξανά σε επαφή με το Ιερό και με την καρδιά του, τον πυρήνα του.

Για τη νίκη πάνω στην νοητική κωφότητα, χρειάζεται το εσωτερικό άκουσμα κι ο στοχασμός, η ικανότητα να ανακαλύψουμε τα μυστικά της Ζωής, την Αλήθεια πίσω από τα πέπλα των φαινομένων. Αυτά συνοψίζονται στην αρετή της Έρευνας.

Η οκνηρία καταργείται με την ορθή δράση, τη δράση με νόημα, που είναι αφιερωμένη σε κάτι που μας ξεπερνάει. Οι Αιγύπτιοι την ονόμαζαν Υπηρεσία. Επιτρέπει στον άνθρωπο να βγει απ’ την κινούμενη άμμο της οκνηρίας και να εξαγνιστεί, καθώς δεν προσδοκά ανταμοιβές.

Ζώντας με τις αρετές αυτές οι Αιγύπτιοι κατάφεραν να φτάσουν τον πολιτισμό τους στα επίπεδα που ξέρουμε, εγκαθιδρύοντας τη Μάατ.:

«Χαίρε, όλη η γη!
Ήρθε η καλή εποχή
Ο κύριος εμφανίσθηκε σ’ ολόκληρη τη χώρα,
Η Μάατ ξαναγύρισε στη θέση της
Όλοι οι δίκαιοι, ελάτε και δείτε
Η Μάατ νίκησε την Ισφέτ,
Οι κακοί έπεσαν κάτω,
Οι άπληστοι περιφρονήθηκαν»

Μερενφθά

Ας ρίξουμε μια ματιά στο σήμερα:

Ζούμε σ’ έναν κόσμο όπου το πρότυπο του επιτυχημένου και ισχυρού ανθρώπου είναι αυτού που έχει χρήματα, περιουσία και εξουσία. Οι άνθρωποι δέχονται μια αφόρητη πλύση εγκεφάλου αποκτώντας τεχνητές ανάγκες και μια μεθοδευμένη οικονομική αφαίμαξη. Έτσι ο άνθρωπος προσκολλάται στο ένστικτο επιβίωσης, είναι φοβισμένος, ανασφαλής… γίνεται άπληστος.

Γίνεται αναίσθητος στις ανάγκες των άλλων, στις δυσκολίες και τα προβλήματά τους. Ο εγωιστής ενδιαφέρεται μόνο για το δικό του συμφέρον, χάνει την ικανότητα να μπαίνει στη θέση του άλλου, να αντιλαμβάνεται και να φαντάζεται οτιδήποτε άλλο εκτός από τα «δικά του», χάνει την ικανότητα να ακούει.

Αν δε μπορεί να αισθανθεί βασικά πράγματα που τον περιβάλλουν, τότε δύσκολα θα αντιληφθεί κάτι βαθύτερο. Οι πράξεις του θα είναι μηχανοποιημένες, θα δρα απλώς για να ικανοποιεί τις ανάγκες του, χωρίς νόημα. Σα να δημιουργήθηκε μόνος του, χωρίς γονείς, δασκάλους, χωρίς τους άλλους, χωρίς γη και ουρανό. Ξεχνάει όσα του έχουν προσφέρει και δεν θέλει να ανταποδώσει και να προσφέρει σε κανένα. Φαίνεται δραστήριος, αλλά στην πραγματικότητα είναι οκνηρός.

Εδώ και 5.000 χρόνια τουλάχιστον, οι Αιγύπτιοι μας μίλησαν γι’ αυτά τα ελαττώματα και τ’ αποτελέσματά τους. Τα προέβλεψαν και τα έζησαν κι αυτοί στους μεσαίωνές τους. Τα ζούμε κι εμείς σήμερα. Όμως οι αρχές και οι αρετές της Μάατ είναι διαχρονικές και παγκόσμιες.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Θήβες, J.A.Livraga, Εκδόσεις Νέα Ακρόπολη
Αίγυπτος - Η Γη των Θεών, το Δώρο του Νείλου, Fernand Scwarz, Εκδόσεις Νέα Ακρόπολη
Η Αρχαία Αίγυπτος, Jean Vercouter, Εκδόσεις Μ. Καρδαμίτσα.
Η καθημερινή ζωή στην Αρχαία Αίγυπτο, Pier Monte, Εκδόσεις Ωκεανίς



nea-acropoli.gr

Ιχνηλάτης

Ιχνηλάτης
Ακολουθώντας τα χαμένα ίχνη......