Τετάρτη, 25 Αυγούστου 2010

Η φιλοσοφία σε λίγες γραμμές



Όλοι μας έχουμε έμφυτο το μεταφυσικό ένστικτο και όλοι μας βλέπουμε σε κάθε στιγμή να ορθώνεται στη σκέψη μας το σχετικό ερώτημα με την προέλευση ή την αρχή του σύμπαν…Ερώτημα τόσο παλιό, όσο φτάνει η ρίζα του ανθρώπινου λογικού, αλλά και του αιώνιου, όσο είναι άπιαστη και απροσπέλαστη η γνώση, που θα δώσει την ικανοποιητική απάντηση. Ίσως να μην φθάσουμε στη λύση κι ίσως ποτέ η ερευνητική πορεία μας να μην αγγίξει την αρχή. Το προβάδισμα στον τομέα της φιλοσοφίας έχει το ελληνικό πνεύμα με σχεδόν πρώτο εκπρόσωπο τον Ησίοδο, που συνέταξε της ήδη παραδοσιακές της εποχής του ιστορικές πληροφορίες στο επικό έργο του. Έθεσε σαν σκοπό του έργου του τη γένεση των θεών και του κόσμου, όπως το λέει ο ίδιος καθαρά στην επίκλησή του προς τις Μούσες: <<Πέστε μου πως γεννήθηκε στην αρχή η γη μαζί με τους θεούς, πως γεννήθηκαν οι ποταμοί, οι θάλασσες…τα λαμπερά αστέρια και ο πλατύς ουρανός, πάνω από αυτά;>>
Στο επικό <<Θεολογία>> κι όπως δείχνει ο τίτλος του έργου, ο Ησίοδος ασχολήθηκε περισσότερο με τη προέλευση των Θεών και λιγότερο με την κοσμογονία, ενώ οι προσωκρατικοί Ίωνες έλληνες φιλόσοφοι, έστρεψαν την προσοχή τους στην ερμηνεία των φαινομένων, δηλαδή εκείνων των πραγμάτων και των μεταβολών απαλλαγμένα από το πέπλο των μυθικών παραδόσεων. Έτσι στην δική τους αναζήτηση για την αφετηρία, επινόησαν, εφεύραν μια ουσία και την θεώρησαν σαν αρχή όλων των άλλων για όσα υπάρχουν και συμβαίνουν στο σύμπαν κόσμο. Η αυτή αρχή είναι χαρακτηριστικά πρωτότυπη σε καθένα από τους στοχαστές της Ιωνίας. Κάποιος θεώρησε το νερό, άλλος τον αέρα, ενώ άλλος τη φωτιά σαν πρώτο συστατικό στοιχείο, μα σε όλες τις περιπτώσεις σαν βάση θεωρήθηκε η ύλη με τις ιδιότητές της, ενώ εγκαταλείφθηκε η μεταφυσική παραδοσιακή θεώρηση. Οι εκπρόσωποι της νέας εκείνης τάσεως ήταν ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Αναξιμένης ο Ηράκλειτος και άλλοι. Σαν αντίποδας της τάσεως εκείνης, δηλαδή στη φυσική θεώρηση και στη μηχανιστική άποψη δημιουργήθηκε η ιδεαλιστική θρησκευτική φιλοσοφία με τον θεοσοφικό χαρακτήρα. Η ιδεαλιστική τούτη τάση θα εδραιωθεί στις μεγάλες μάζες των ελλήνων με τους Ορφικούς ύμνους και με την ενίσχυση της λατρείας του Διονύσου όπου αργότερα θα διαμορφωθεί σε φιλοσοφικό σύστημα από τον Πυθαγόρα και τον Παρμενίδη τον Ελεάτη.
Όμως, σε κάθε εποχή το κέντρο του βάρους των φιλοσοφικών θεωρήσεων ακολουθεί τις κοινωνικοπολιτικές μεταβολές έτσι και στην αρχαία Ελλάδα τα μεγάλα γεγονότα όπως ο Πελοποννησιακός πόλεμος, μετέτρεψαν το ρεύμα της σκέψης και μετέθεσαν το κέντρο του βάρους. Η παλιά αντίληψη έπρεπε να αντικατασταθεί και παράλληλα να αποκτήσει θεωρητικό υπόβαθρο. Η φύση και η μεταβολές της θεωρούνταν σαν γνωστά πια αντικείμενα στην έρευνα και η προσοχή πλέον κατευθύνθηκε προς τον ίδιο των άνθρωπο και την ηθική του. Με την βοήθεια των ανωτέρων ανθρώπων καθώς θα τους συλλάβει το σωκρατικό πνεύμα, η εξουσία θα περάσει από τις “μάζες”, στους “ολίγους” όπου θα εξυπηρετηθούν οι νέες κοινωνικές πνευματικές τάσεις και οι νέες φιλοσοφικές επιδιώξεις. Όσα ο Σωκράτης έδωσε σαν πυρήνα μιας περιορισμένης ιδεαλιστικής θεωρήσεως, στη φιλοσοφία του Πλάτωνα θα καλλιεργηθούν με δημιουργική νόηση και θα εξελιχθούν σε ένα ολόκληρο φιλοσοφικό σύστημα. Με τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη η φιλοσοφία προσέγγισε το ύψιστο σημείο της αναπτύξεώς της. Αιώνες παραμένει έτσι και οι απόγονοι της μεγάλης εκείνης γενιάς σε όλες τις προσπάθειές τους, μόνο τα παρακλάδια του ιδεαλισμού κατόρθωσαν να προεκτείνουν δίχως να θίξουν τίποτα από τον κορμό του.
Σαν αντίδραση στην ιδεαλιστική φιλοσοφία και συνέχιση της κοσμικής Ιωνικής αντιλήψεως εμφανίζεται ο Επικουρισμός. Στη σχολή του Επίκουρου αναθερμάνθηκε πάλι η υλιστική άποψη της ζωής και η μηχανιστική φυσική αντίληψη. Η φιλοσοφία μετά τις κατακτήσεις του μεγάλου Αλεξάνδρου δεν έχει πλέων άλλες ουσιαστικές προεκτάσεις στοχασμού και έρευνας. Μόνο ο Ζήνων ο Κιτιεύς θα σημειώσει μια παλινδρόμηση στα κυριότερα σημεία. Ο κόσμος των ιδεών του Πλάτωνα θα παραχωρήσει τη θέση του στο μυθικό παράδεισο μιας νωθρής και δεσποτικής νοοτροπίας για τον Ζήνων. Η καθαρή λογική θα υποχωρήσει μπροστά στο υπεραισθητό και το μυστικιστικό. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί το τέλος των μεγάλων μορφών της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας που παρέδωσαν την αξία της φιλοσοφίας στην υπηρεσία του ανθρώπου όπου η γέννησή της ήταν μέσα σε γνήσιο ελληνικό πνεύμα κι όπου επηρέασε όλη την οικουμένη σε όλες τις μετέπειτα πολιτικές, θρησκευτικές και επιστημονικές, ανακαλύψεις, τοποθετήσεις….


Η βιβλιογραφία είναι τεράστια, ενδεικτικά μόνο: <ΠΛΑΤΩΝ ο άνθρωπος και το έργο του>, A. E. Taylor. <ΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑΙ> Αλεξ. Παρασκευόπουλος. <ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ> E. Brehier. <ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ> Θανάσης Μητσόπουλος. <ΣΩΚΡΑΤΗΣ> W.K.C. Cuthrie. <ΟΙ ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΟΙ> Κώστας Π. Μιχαηλίδης.

Σάββατο, 21 Αυγούστου 2010

Τέλειοι αριθμοί

Ας εξετάσουμε σήμερα κάποιες κατηγορίες αριθμών, σύμφωνα με τους διαιρέτες τους -δηλαδή τους αριθμούς εκείνους που τους διαιρούν ακριβώς.
Ίσως να εκπλαγείτε λιγάκι, όταν δείτε τις ομοιότητες που έχουν αυτοί οι αριθμοί με τη καθημερινότητά μας.
θα ξεκινήσουμε με τη διάκριση των άρτιων -ή ζυγών- αριθμών σε Ελλιπείς, Τέλειους, και Υπεράφθονους.
Ελλιπής, ονομάζεται ένας αριθμός, του οποίου οι διαιρέτες έχουν άθροισμα μικρότερο από τον αριθμό στον οποίο αναφερόμαστε. Παράδειγμα, ο αριθμός 8 είναι Ελλιπής, διότι οι διαιρέτες του 1,2,4 έχουν άθροισμα 1+2+4=7, δηλαδή μικρότερο του 8!
Υπεράφθονος, ονομάζεται ένας αριθμός, του οποίου οι διαιρέτες έχουν άθροισμα μεγαλύτερο από τον αριθμό αυτό. Όπως για παράδειγμα ο αριθμός 20, διότι οι διαιρέτες του 1,2,4,5,10 έχουν άθροισμα 1+2+4+5+10=22, δηλαδή μεγαλύτερο του 20!
Τέλος, ως Τέλειοι αριθμοί, ορίζονται εκείνοι που είναι ίσοι με το άθροισμα των διαιρετών τους. Παράδειγμα τέτοιου αριθμού είναι το 6, του οποίου οι διαιρέτες 1,2,3 έχουν άθροισμα 1+2+3=6. Δηλαδή, το άθροισμα των διαιρετών του 6, είναι ίσο με 6!
Τέτοιοι αριθμοί, είναι αρκετά σπάνιοι. Φανταστείτε, πως ανάμεσα στο 1 και το 10, Τέλειος είναι μόνο ο 6. Επίσης, ανάμεσα στο 10 και το 100, τέλειος είναι μόνο ο 28, ενώ ανάμεσα στο 100 και το 1000, τέλειος είναι μόνο ο 496 και τέλος, ανάμεσα στο 1000 και το 10000, τέλειος είναι μόνο ο 8128!!! Ο επόμενος τέλειος αριθμός είναι ο 33.550.336 και ακολουθούν οι 8.589.869.056 και 137.438.691.328
Γίνεται περισσότερο κατανοητή η -από αρχαιοτάτων χρόνων- ονομασία αυτών των αριθμών, αν τους "συνδέσουμε" με την καθημερινότητά μας. Η σπανιότητά τους, είναι όμοια με τη σπανιότητα της τελειότητας. Οι τέλειοι αριθμοί λοιπον, αντιπροσώπευαν την μετριοπάθεια και την αρετή, ενώ οι άλλες δυο κατηγορίες τα ελατώμματα που είναι πολυάριθμα, ακανόνιστα και ακαθόριστα.
Παρόλο που οι Τέλειοι αριθμοί ήταν γνωστοί από την αρχαιότητα, άλυτα παραμένουν μέχρι σήμερα τα ερωτήματα:
1) Υπάρχουν άπειροι Τέλειοι αριθμοί, ή κάποια μέρα μπορούμε να φτιάξουμε ένα κατάλογο με όλους τους Τέλειους αριθμούς δίχως να μας "ξεφύγει" ούτε ένας?
2) Υπάρχει έστω ένας Τέλειος περιττός -μονός- αριθμός?
2.300 χρόνια περιμένουν απάντηση τα 2 αυτά -απλά όπως φαίνονται- ερωτήματα!

Μία επαναλαμβανόμενη ιστορία

Η μεγαλύτερη ιστορία που ειπώθηκε ποτέ.

Ο Ήλιος μας! Από το 10.000 προ Χριστού η ιστορία είναι γεμάτη από μαρτυρίες για το σεβασμό και την λατρεία για αυτόν.
Κι είναι απλό το γιατί, καθώς κάθε πρωί ο Ήλιος ανέτελλε κι έφερνε φως ζεστασιά και ασφάλεια, προστατεύοντας τον άνθρωπo από το κρύο σκοτάδι της νύχτας. Χωρίς αυτόν οι καλλιέργειες και τα σιτηρά δεν θα μεγάλωναν και δεν θα υπήρχε ζωή στον πλανήτη. Αυτά τα γεγονότα κάνουν τον ήλιο το πιο λατρευτό αντικείμενο αιωνίως. Αντίστοιχα, έδιναν μεγαλύτερη σημασία και στα άστρα. Με την παρακολούθηση των άστρων μπορούσαν να προσμένουν γεγονότα που εμφανίζονταν σποραδικά όπως εκλείψεις και πανσέληνοι. Κατηγοριοποίησαν τις αστρικές ομάδες σε αυτό που σήμερα αποκαλούμε αστερισμούς.
Ο ζωδιακός κύκλος, ένα από τα πιο παλιά σύμβολα της ανθρώπινης ιστορίας. Αναπαριστά το πέρασμα του Ηλίου από τους 12 αστερισμούς στη διάρκεια ενός έτους. Δείχνει επίσης τους 12 μήνες, τις 4 εποχές, τα ηλιοστάσια και τις ισημερίες.
Ο ζωδιακός κύκλος βασίζεται στο ότι οι αστερισμοί είχαν μορφή ανθρώπων ή σχημάτιζαν αντικείμενα και ζώα.
Οι πρώτοι πολιτισμοί, όχι απλά λάτρευαν τον Ήλιο και τα άστρα, αλλά τους έδιναν ανθρώπινη υπόσταση κι έπλαθαν παραμυθία για την ύπαρξη τους. Ο Ήλιος, ο προσφέρων την ζωή και ο προστάτης των πάντων, θεωρούταν ο εκπρόσωπος του απρόσωπου δημιουργού, γνωστός κι ως Θεός. Ο Ήλιος-γιος του Θεού. Το φως του κόσμου. Ο σωτήρας της ανθρωπότητας. Αντίστοιχα, οι 12 αστερισμοί αντιπροσώπευαν τα μέρη του ταξιδιού του Ήλιου-γιου του Θεού. Και τους έδωσαν ονόματα που αναφέρονταν σε στοιχεία της φύσης που συνέβαιναν τις συγκεκριμένες περιόδους. Για παράδειγμα ο νεροκουβαλητής, που φέρνει τις ανοιξιάτικες βροχές.

Ο Ώρος. Είναι ο Θεός Ήλιος της Αιγύπτου το 3000 π.Χ. είναι η προσωποποίηση του Ήλιου κι η ζωή του συμβολίζει τις κινήσεις του στον ουρανό. Από τα αρχαία ιερογλυφικά της Αιγύπτου, γνωρίζουμε πολλά για τον ουράνιο μεσσία. Για παράδειγμα, ο Ώρος δήλωνε τον Ήλιο ή το φως κι είχε έναν ορκισμένο εχθρό τον Σεθ. Κι ο Σεθ ήταν η προσωποποίηση του σκότους ή της νύχτας.

Κάθε πρωί, ο Ώρος κέρδιζε την μάχη απέναντι του Σεθ, αλλά το βράδυ ο Σεθ υπερνικούσε τον Ώρο και τον έστελνε στον κόσμο των νεκρών. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι το σκοτάδι ενάντια στο φως ή το καλό εναντίον του κακού, είναι από τις αρχαιότερες και πιο γνωστές διαμάχες. Και εκδηλώνεται σε πολλά επίπεδα μέχρι και στις μέρες μας. Σε γενικές γραμμές, η ιστορία του Ώρου έχει ως εξής: Ο Ώρος γεννήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου, από την παρθένα Ίσιδα-Μαρία. Την γέννηση του σηματοδότησε ένα αστέρι στην Ανατολή, το οποίο ακολούθησαν 3 βασιλιάδες για να βρουν και να στολίσουν τον νεογέννητο σωτήρα. Σε ηλικία 12 χρόνων δίδασκε άλλα παιδιά. Στην ηλικία των 30 χρόνων βαφτίστηκε από τον Άναπα και ξεκίνησε το κήρυγμα του. Ο Ώρος είχε 12 μαθητές, με τους οποίους ταξίδευε παρέα κάνοντας θαύματα, όπως να θεραπεύει τους αρρώστους και να περπατάει στο νερό. Ήταν γνωστός με πολλά τιμητικά ονόματα, όπως «αλήθεια», «το φως», «ο αγαπημένος γιος Του», «ο καλός ποιμένας», «ο αμνός του Θεού», και άλλα πολλά.
Αφού τον πρόδωσε ο Τυφών, ο Ώρος σταυρώθηκε, θάφτηκε για τρεις μέρες και μετά αναστήθηκε. Αυτά τα στοιχειά του Ώρου, αυθεντικά ή όχι, έχουν εισχωρήσει σε πολλούς άλλους λαούς και πολλοί άλλοι Θεοί έχουν γενικά το ίδιο μυθολογικό υπόβαθρο.
Ο Aτυς από την Φρυγία, γεννημένος από την παρθένα Νάνα στις 25 Δεκεμβρίου. Τον σταύρωσαν, τον έκλεισαν σε τάφο και μετά από τρεις μέρες αναστήθηκε. Ο Κρίσνα της Ινδίας, από την παρθένα Ντεβέκι με ένα αστέρι να σημαίνει την γέννηση του. Έκανε θαύματα με τους μαθητές του κι αναστήθηκε μετά τον θάνατο του. Ο Διόνυσος της Ελλάδας, γεννήθηκε από μια παρθένα στις 25 Δεκεμβρίου ήταν περιπλανώμενος δάσκαλος κι έκανε θαύματα, όπως να αλλάζει το νερό σε κρασί. Τον αποκαλούσαν «Βασιλέα των βασιλέων», «μοναχογιό Του», «Α και Ω» και πολλά άλλα. Και μετά το θάνατο του αναστήθηκε. Ο Μίθρα της Περσίας, γεννημένος από μια παρθένο στις 25 Δεκεμβρίου. Είχε 12 μαθητές κι έκανε θαύματα. Μετά τον θάνατο του έμεινε θαμμένος για τρεις μέρες, μέχρι να αναστηθεί. Τον αποκαλούσαν «η αλήθεια», «το φως», και πολλά παρόμοια. Έχει ενδιαφέρον ότι η μέρα λατρείας του Μίθρα ήταν η Κυριακή. Το θέμα είναι ότι υπάρχουν ένα σωρό σωτήρες από κάθε περίοδο στον κόσμο που έχουν αυτά τα βασικά γνωρίσματα. Το ερώτημα παραμένει. Γιατί όλα αυτά τα κοινά χαρακτηριστικά; Γιατί η γέννηση από παρθένα στις 25 Δεκεμβρίου;

Γιατί να μένουν πεθαμένοι για 3 μέρες, μέχρι να αναστηθούν; Γιατί οι 12 μαθητές ή ακόλουθοι;

Για να το απαντήσουμε, ας μελετήσουμε τον πιο πρόσφατο από τους ουράνιους μεσσίες. Ο Ιησούς Χριστός γεννήθηκε από την παρθένο Μαρία στις 25 Δεκεμβρίου στην Βηθλέεμ. Την γέννηση του σήμανε ένα αστέρι από την Ανατολή, που το ακολούθησαν 3 βασιλιάδες για να βρουν και να προσφέρουν δώρα στον νέο σωτήρα. Στα 12 του δίδασκε άλλα παιδιά και στα 30 βαφτίστηκε από τον Ιωάννη τον Βαφτιστή. Και μετά ξεκίνησε το κήρυγμα του. Ο Ιησούς ταξίδευε με 12 μαθητές και έκανε θαύματα, όπως να θεραπεύει τους αρρώστους, να περπατάει στο νερό, να ανασταίνει τους νεκρούς.. είναι επίσης γνωστός ως «ο Βασιλεύς των Βασιλέων», «ο Υιός του Θεού», «το φως του κόσμου», «το Α και το Ω», «ο αμνός του Θεού» και πολλά άλλα. Αφού τον πρόδωσε ο μαθητής του, ο Ιούδας, για 30 αργύρια, σταυρώθηκε, έμεινε θαμμένος για τρεις μέρες κι έπειτα αναστήθηκε, κι ανήλθε στους ουρανούς.

Καταρχήν, η ακολουθία γεννήσεων έχει να κάνει με την αστρολογία. Το αστέρι στην Ανατολή είναι ο Σείριος, το πιο λαμπρό αστέρι, που στις 25 Δεκεμβρίου ευθυγραμμίζεται με τα 3 λαμπρότερα αστερία της ζώνης του Ωρίωνα. Αυτά τα 3 αστέρια έχουν την ονομασία τους από αρχαιοτάτων χρόνων «οι 3 Βασιλιάδες». Και οι 3 Βασιλιάδες μαζί με το λαμπρότερο αστέρι, τον Σείριο δείχνουν προς την ανατολή του Ήλιου στις 25 Δεκεμβρίου. Για αυτό οι 3 Βασιλιάδες ακολουθούν το αστέρι από την Ανατολή, προκειμένου να δουν την ανατολή την γέννηση του Ήλιου. Η παρθένος Μαρία είναι ο αστερισμός Βίργκο, γνωστός Βίργκο ή παρθένος. Βίργκο στα λατινικά σημαίνει Παρθένος. Το αρχαίο λογότυπο για την Βίργκο είναι το παραλλαγμένο Μ. (m). Για αυτό κι η Μαρία, ομοίως με τις άλλες παρθένες, όπως η μητέρα του Άδωνη, η Μύρα ή η μητέρα του Βούδα Μάγια, ξεκινούν τα ονόματα τους από το Μ. Η Βίργκο ήταν επίσης γνωστή ως «ο οίκος του άρτου» κι η αναπαράσταση της ήταν μια παρθένα να κρατάει ένα δεμάτι στάρι.
Αυτός ο οίκος του άρτου και το σιτάρι συμβολίζουν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβρη, την περίοδο του θερισμού. Αντίστοιχα κι η Βηθλεέμ μεταφράζεται κυριολεκτικά σαν «οίκος του άρτου». Συνεπώς η Βηθλεέμ είναι μια αναφορά στον αστερισμό Βίργκο μια τοποθεσία στον ουρανό κι όχι στην γη. Υπάρχει κι άλλο ένα πολύ ενδιαφέρον φαινόμενο που λαμβάνει χώρα στις 25 Δεκεμβρίου, ή αλλιώς στο χειμερινό ηλιοστάσιο.
Από το εαρινό στο χειμερινό ηλιοστάσιο, οι μέρες γίνονται μικρότερες και πιο κρύες. Και κοιτώντας από το βόρειο ημισφαίριο ο Ήλιος φαίνεται να κινείται προς τον νότο, να μικραίνει και να είναι ανεπαρκής. Η μικρές ημέρες κι η εξάλειψη της σοδειάς, όπως πλησιάζουμε στο χειμερινό ηλιοστάσιο συμβόλιζε για τους αρχαίους την πορεία προ του θάνατο. Ήταν ο θάνατος του Ηλίου. Και ως τις 22 Δεκεμβρίου, ο αφανισμός του Ήλιου, ήταν πια ολοφάνερος. Καθότι, κινούμενος προς τον νότο για 6 μήνες ο Ήλιος φτάνει στο χαμηλότερο σημείο στον ορίζοντα. Και τότε συμβαίνει κάτι παράξενο: Ο Ήλιος σταματά να κινείτε νότια και μένει σχεδόν σταθερός για 3 μέρες, (22, 23, 24, /12ου). Και σε αυτές τις 3 μέρες ο Ήλιος μένει στην κλίμακα του Σταυρού του Νότου, ή στον αστερισμό του Σταυρού. Και μετά από αυτό, στις 25 Δεκεμβρίου ο Ήλιος μετακινείτε μια μοίρα, αυτή τη φορά προς το βορρά προμηνύοντας μεγαλύτερες μέρες, ζεστασιά και την άνοιξη. Κι όπως είχε ειπωθεί: Ο Υιός πέθανε στον Σταυρό, έμεινε νεκρός για τρεις μέρες, μέχρι να αναστηθεί. Για αυτό ο Ιησούς κι αμέτρητοι άλλοι Θεοί του Ήλιου χαρακτηρίζονται από την σταύρωση, τον 3μερο θάνατο και την ανάσταση. Είναι η μεταβατική περίοδος του Ήλιου, προτού αλλάξει πορεία ξανά προς το βόρειο ημισφαίριο, φέρνοντας την άνοιξη και κατ’ επέκταση τη σωτηρία. Παρόλα αυτά, δεν γιόρταζαν την ανάσταση του Ήλιου, μέχρι την εαρινή ισημερία ή αλλιώς το Πάσχα. Αυτό γίνεται επειδή η εαρινή ισημερία ο Ήλιος υπερνικά το διαβολικό σκοτάδι μιας κι από εκεί κι έπειτα, η μέρα διαρκεί περισσότερο από την νύχτα, κι αναδύονται οι αναζωογονητικές ουσίες της άνοιξης.Πιθανότατα, το πιο εμφανές αστρολογικό σύμβολο σχετικά με τον Ιησού, αφορά τους 12 μαθητές. Είναι απλά οι 12 αστερισμοί του ζωδιακού κύκλου πλάι στους οποίους ταξιδεύει ο Ιησούς, σαν τον Ήλιο. Για την ακρίβεια, ο αριθμός 12 χρησιμοποιείται κατά κόρον στην Βίβλο. Αυτό το κείμενο έχει την μεγαλύτερη δυνατή σχέση με την αστρολογία.

Γυρνώντας στον σταυρό του ζωδιακού κύκλου, την αλληγορική ζωή του Ήλιου αυτό δεν είναι απλά μια καλλιτεχνική ερμηνεία της κίνησης του Ηλίου. Ήταν επίσης ένα παγανιστικό, πνευματικό σύμβολο που η γνωστότερη μορφή του ήταν αυτή.

Αυτή δεν είναι κάποιο σύμβολο του Χριστιανισμού. Είναι μια παγανιστική αποδοχή του σταυρού του ζωδιακού κύκλου.
Για αυτό ο Ιησούς πάντα απεικονίζεται με τον σταυρό στο κεφάλι του. Γιατί ο Ιησούς είναι ο Ήλιος. Ο Υιός του Θεού, το φως του κόσμου ο ανατέλλων σωτήρας, ο οποίος θα ξαναέρθει όπως κάθε μέρα με το μεγαλείο του Θεού που αμύνεται ενάντια στις δυνάμεις του σκότους κι όπως γεννιέται κάθε μέρα και φαίνεται να έρχεται από τα σύννεφα, ψηλά στον ουρανό με το Ακάνθινο Στέφανο του ή αλλιώς, τις ηλιαχτίδες.
Από τις πολλές αστρολογικές/αστρονομικές μεταφορές της Βίβλου, μια από τις πιο σημαντικές, έχει να κάνει με τις εποχές.

Σε όλες τις γραφές, υπάρχουν αμέτρητες αναφορές στην «εποχή». Για να το κατανοήσουμε αυτό, πρέπει να γνωρίζουμε το φαινόμενο που είναι γνωστό ως «μετάπτωση» των ισημεριών. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, όπως και οι παλιότεροι πολιτισμοί από αυτούς που ήταν οι Έλληνες, διέκριναν ότι περίπου κάθε 2.150 χρόνια η ανατολή του Ήλιου την εαρινή ισημερία, γίνονταν σε διαφορετικό αστερισμό του ζωδιακού κύκλου. Αυτό οφείλεται σε μια ελλειπτική ταλάντωση που πραγματοποιεί η Γη περιστρεφόμενη γύρω από τον άξονα της. Ονομάζεται «μετάπτωση», επειδή οι αστερισμοί πάνε προς τα πίσω αντί για την συνηθισμένη, ετήσια τροχιά τους.Ο απαιτούμενος χρόνος για να περάσει η μετάπτωση κι από τους 12 αστερισμούς είναι χοντρικά 25.756 χρόνια. Αποκαλείται επίσης και κύκλος του Μεγάλου Ενιαυτού. Οι αρχαίοι πολιτισμοί έδιναν μεγάλη σημασία σε αυτό, κι αναφέρονταν σε κάθε 2.150 χρόνια ως μια εποχή. Από το 4.300 π.Χ, μέχρι το 2.150 π.Χ. ήταν η εποχή του Ταύρου. Από το 2.150 π.Χ μέχρι το 1 μ.Χ ήταν η εποχή του Κριού. Από το 1 μ.Χ μέχρι το 2.150 μ.Χ είναι η εποχή των Ιχθύων, η εποχή στην οποία είμαστε εμείς τώρα. Και γύρω στο 2.150 θα μπούμε στην νέα εποχή, την εποχή, του Υδροχόου.

Η Βίβλος περιγράφει, σε γενικές γραμμές, γεγονότα τριών εποχών προμηνύοντας και μια τέταρτη.

Στην Παλιά Διαθήκη, όταν ο Μωυσής κατεβαίνει από το όρος Σινά με τις δέκα εντολές, κλονίζεται, επειδή οι άνθρωποι προσκυνούσαν ένα χρυσό βουβάλι. Για την ακρίβεια έσπασε τις πλάκες και τους πρόσταξε να αλληλοσκοτωθούν για να εξαγνιστούν. Οι περισσότεροι μελετητές αποδίδουν αυτήν την οργή, στο γεγονός ότι οι Ισραηλίτες λάτρευαν ένα ψευδές είδωλο ή κάτι αντίστοιχο.

Η αλήθεια είναι, ότι το χρυσό βουβάλι αντιπροσωπεύει την εποχή του Ταύρου κι ο Μωυσής την εποχή του Κριού. Για αυτό οι Εβραίοι φυσάνε μέχρι σήμερα το κέρατο του κριαριού.

Ο Μωυσής αντιπροσωπεύει την νέα εποχή του Κριαριού και το κατώφλι της νέας εποχής, όλοι οφείλουν να αποκηρύξουν την παλιά. Κι άλλες θεότητες μαρτυρούν αυτήν την μετάβαση, όπως ο Μίθρας, ένας προχριστιανικός Θεός, που με το ίδιο συμβολισμό, σκοτώνει τον Ταύρο.

Ο Ιησούς, τώρα, είναι αυτός που μας προετοιμάζει για την μετά τον Κριό εποχή την εποχή των Ιχθύων ή των ψαριών. Ο συμβολισμός των ψαριών χρησιμοποιείτε ευρέως στην Καινή Διαθήκη.

Ο Ιησούς ταΐζει 5.000 ανθρώπους με 5 ψωμιά και 2 ψάρια. Όταν ξεκινάει το κήρυγμα του στην Γαλιλαία αναπτύσσει φιλία με 2 ψαράδες που τον ακολουθούν.
Αλλά ελάχιστοι ξέρουν την πραγματική τους σημασία. Είναι ένα παγανιστικό αστρολογικό σύμβολο για την βασιλεία του Ήλιου την εποχή των Ιχθύων. Επιπλέον, η γέννηση του Ιησού σηματοδοτεί και την έναρξη αυτής της εποχής.

Η ιστορία της κιβωτού του Νώε είναι παρμένη αυτούσια. Η ιδέα μιας μεγάλης πλημμύρας ήταν συχνή στον αρχαίο κόσμο, με περισσότερες από 200 σχετικές αναφορές σε διαφορετικές περιόδους. Εντούτοις χρειάζεται να κοιτάξει κανείς αλλού για μια προχριστιανική πηγή από το Έπος του Γκιλγκαμές, που γράφτηκε το 2.600 π.Χ. Αναφέρεται σε μια μεγάλη πλημμύρα που έστειλε ο θεός σε μια κιβωτό που έσωσε τα ζώα που ήταν μέσα της, ακόμα και στην ελευθέρωση και στην επιστροφή του περιστεριού, ακριβώς όπως και στην Βίβλο, μαζί με κάποιες ακόμα ομοιότητες.

Και μετά υπάρχει κι η παραλλαγή της ιστορίας του Μωυσή. Μετά την γέννηση του ο Μωυσής τοποθετήθηκε σε ένα καλάθι από καλάμια και τον αφήσαν σε έναν ποταμό, προκειμένου να γλιτώσει την βρεφοκτονία. Τον έσωσε μια βασίλισσα και τον μεγάλωσε σαν πρίγκιπα. Η ιστορία με το μωρό και το καλάθι, είναι πιστή αντιγραφή του μύθου του Σαργώνος από την Ακκάδ από το 2.250 π.Χ. Ο Σαργών γεννήθηκε, τοποθετήθηκε σε ένα καλάθι για να γλιτώσει την βρεφοκτονία και τον άφησαν σε ένα ποταμό. Τον έσωσε και τον μεγάλωσε η βασίλισσα Άκκη. Επιπλέον, ο Μωυσής είναι γνωστός ως νομοθέτης, αφού έδωσε τις 10 εντολές. Παρόλα αυτά, η ιδέα της παράδοσης των νόμων απ τον Θεό σε έναν προφήτη πάνω σε κάποιο βουνό, είναι και αυτή πολύ παλιά. Ο Μωυσής είναι απλά ένας ακόμα νομοθέτης ανάμεσα στους πολλούς της ιστορίας. Στην Ινδία, ο Μανού ήταν μεγάλος νομοθέτης. Στην Κρήτη, ο Μίνωας ανέβηκε στην Δίκτη, όπου ο Δίας του έδωσε τους νόμους. Ενώ στην Αίγυπτο, ήταν ο Μυσής που κουβάλησε τις ιερές πλάκες με τις εντολές του Θεού. Μανού, Μίνωας, Μύσης, Μωυσής.

Όσον αφορά τις 10 εντολές είναι αυτούσια παρμένες από το Βιβλίο των Νεκρών της Αιγύπτου. Αυτό που στο Βιβλίο των Νεκρών αναφέρεται ως «δεν έχω κλέψει». Έγινε «ου κλέψεις». «Δεν έχω σκοτώσει», έγινε «ου φονεύσεις». «Δεν έχω πει ψέματα», έγινε «ου ψευδομαρτυρήσεις». κ.λ.π. Για την ακρίβεια, η Αιγυπτιακή θρησκεία είναι βασικό θεμέλιο για την ιουδαϊκό-χριστιανική θεολογία. Βάφτιση, μεταθανάτια ζωή, τελική κρίση, γέννηση από παρθένα, ανάσταση, σταύρωση, η Κιβωτός της Διαθήκης, περιτομή, σωτήρες, Θεία Κοινωνία, μεγάλη πλημμύρα, Πάσχα, Χριστούγεννα, Ιουδαϊκό Πάσχα και πολλά ακόμη είναι Αιγυπτιακά στοιχεία, πολύ πιο πρώιμα από τον Χριστιανισμό και τον Ιουδαϊσμό.

Ο Ιουστίνος Μάρτυρας, (100-165 μ.Χ) ένας από τους πρώτους ιστορικούς του Χριστιανισμού έγραψε: «Όταν λεμέ ότι ο Ιησούς Χριστός ο Δάσκαλος μας γεννήθηκε χωρίς σεξουαλική επαφή, σταυρώθηκε και πέθανε για να αναστηθεί και να ανέλθει και πάλι στους ουρανούς, δεν λέμε τίποτα διαφορετικό από αυτά που πιστεύουμε για τους γιους του Δια.

Σε ένα άλλο κείμενο του έγραψε: Γεννήθηκε από μια παρθένα, ομοίως με όσα πιστεύουμε και για τον Περσέα. Είναι φανερό το ότι τόσο ο Ιουστίνος, όσο κι οι άλλοι πρώιμοι Χριστιανοί ήξεραν πόσο πολύ έμοιαζε ο Χριστιανισμός στις παλιότερες παγανιστικές θρησκείες. Ο Ιουστίνος, όμως, είχε μια λύση. Κατά την άποψη του, τα έκανε όλα ο Διάβολος. Ο Διάβολος είχε προνοήσει να έρθει πριν τον Ιησού και να γεμίσει με τα στοιχεία του τον παγανιστικό κόσμο.

Δογματικός Χριστιανισμός. Εντυπωσιακός!

Η Βίβλος δεν είναι τίποτε περισσότερο από αστροθεολογικό, λογοτεχνικό υβρίδιο όπως όλοι σχεδόν οι θρησκευτικοί μύθοι πριν από αυτήν. Για την ακρίβεια, η μεταφορά στοιχείων από ένα πρόσωπο σε άλλο είναι φανερή μέσα και στην ιδία την Βίβλο.Στην Παλιά Διαθήκη υπάρχει η ιστορία του Ιωσήφ. Ο Ιωσήφ ήταν το πρωτότυπο για τον Ιησού. Ο Ιωσήφ γεννήθηκε από θαύμα, ο Ιησούς γεννήθηκε από θαύμα. Ο Ιωσήφ ήταν από οικογένεια 12 αδελφών, ο Ιησούς είχε 12 μαθητές. Ο Ιωσήφ πουλήθηκε για 20 αργύρια, ο Ιησούς για 30 αργύρια. Ο αδελφός Ιούδας προτείνει τη πώληση του Ιωσήφ, ο μαθητής Ιούδας προτείνει την πώληση του Ιησού. Ο Ιωσήφ ξεκίνησε να δουλεύει στα 30, ο Ιησούς ξεκίνησε να δουλεύει στα 30. Και οι ομοιότητες συνεχίζονται..

Επιπλέον, υπάρχει κάποια, πέραν της Βίβλου, ιστορική ένδειξη κάποιου ατόμου ονόματα Ιησού, Υιού της Μαρίας που ταξίδευε με 12 μαθητές, θεραπεύοντας και τα σχετικά; Υπάρχουν αμέτρητοι ιστορικοί που έζησαν στην περιοχή της Μεσογείου την ίδια περίοδο που φαινομενικά έζησε κι ο Ιησούς. Πόσοι ιστορικοί καταγραφούν κάτι σχετικά με αυτόν; ΚΑΝΕΝΑΣ. Παρόλα αυτά, αυτό δεν σημαίνει ότι οι ιστορικοί υποστηρικτές του Ιησού δεν υποστήριξαν το αντίθετο. 4 ιστορικοί προσπάθησαν με αναφορές τους να υποστηρίξουν την ύπαρξη του Ιησού. Ο Πλήνειος ο νεότερος, ο Σουιτώνιος και ο Κορνήλιος Τάκιτος ήταν οι τρεις πρώτοι. Η αναφορά του καθενός περιλαμβάνει λίγες μόνο λέξεις, στην καλύτερη περίπτωση και αναφέρονται μόνο στον Χρήστο, ή στον Χριστό που στην πραγματικότητα δεν είναι όνομα, αλλά τίτλος. Σημαίνει «μυρωμένος». Η τέταρτη πηγή είναι ο Φλάβιος Ιώσηπος. Είναι γνωστό ότι αποτελεί πλαστογραφία. Δυστυχώς, θεωρείται ακόμα και σήμερα ως αληθινή.

Είναι λογικό να πιστεύει κανείς ότι κάποιος που αναστήθηκε και ανήλθε στους ουρανούς μπροστά σε όλους κι έκανε τόσα θαύματα, θα είχε θέση στις αναφορές των ιστορικών της εποχής. Δεν είχε, επειδή μόλις υπολογιστούν τα δεδομένα εμφανίζονται μεγάλες πιθανότητες, η μορφή που θεωρούμε ως Ιησού, να μην υπήρξε ποτέ.

«Η χριστιανική θρησκεία είναι μια παρωδία της λατρείας του Ηλίου όπου τοποθετώντας έναν άνθρωπο, ονόματι Χριστό, στην θέση του Ηλίου του απέδωσαν την ιδία λατρεία, που αρχικά απέδιδαν στον Ήλιο». (Τόμας Πέιν 1737-1809).

Ο Χριστιανισμός Ιουδαϊο-χριστιανισμός απλά δεν βασίζεται στην αλήθεια όπως και οι άλλες θρησκείες. Πιστεύω πως ο Χριστιανισμός δεν ήταν κάτι περισσότερο, από μια ρωμαϊκή ιστορία, που αναπτύχθηκε για πολιτικούς σκοπούς. Η αλήθεια είναι, ότι ο Ιησούς ήταν ηλιακή θεότητα της Γνωστικής Χριστιανικής Αίρεσης. Κι όπως όλοι οι παγανιστικοί Θεοί, ήταν μια μυθική μορφή. Λόγω της πολιτικής επιβολής εξιστορήθηκε η μορφή του Ιησού με σκοπό τον κοινωνικό έλεγχο.

Το 325 μ.Χ στη Ρώμη, ο Μ. Κωνσταντίνος συγκάλεσε το συμβούλιο της Νίκαιας.

Σε αυτό το συμβούλιο αναγνωρίστικε το Χριστιανικό δόγμα σαν επίσημη θρησκεία.

Και ξεκίνησε η αιματοβαμμένη ιστορία του Χριστιανισμού και των ψεμάτων. Για τα επόμενα 1.600 χρόνια το Βατικανό διατηρούσε την πολιτική του εξουσία σε όλη την Ευρώπη οδηγώντας σε «χαρούμενες» περιόδους, όπως οι Σκοτεινοί Αιώνες μαζί με διαφωτιστικά γεγονότα, όπως οι Σταυροφορίες κι η ιερά εξέταση. Ο Χριστιανισμός, μαζί με τις υπόλοιπες θρησκείες, είναι η μεγαλύτερη απατή της εποχής μας. Χρησιμοποιείται για να αποσπάσει τους ανθρώπους από τον πραγματικό κόσμο και μεταξύ τους. Υποστηρίζει την τυφλή υποταγή στη εξουσία. Μειώνει το αίσθημα της ευθύνης, υποστηρίζοντας ότι ο «Θεός» ελέγχει τα πάντα και δικαιολογεί αποτρόπαια εγκλήματα στο όνομα του λόγου του Θεού. Και πάνω από όλα, ενισχύει αυτούς που γνωρίζουν την αλήθεια αλλά χρησιμοποιούν το μύθο, για να χειραγωγούν και να ελέγχουν την κοινωνία. Ο θρησκευτικός μύθος είναι η πιο πανίσχυρη δημιουργία και λειτουργεί σαν πρώιμο έδαφος για να αναπτυχθούν κι οι υπόλοιποι μύθοι. Ο μύθος είναι μια άποψη, η οποία αν και ευρέως αποδεκτή, είναι λάθος.

Από θρησκευτική άποψη, ο μύθος εξυπηρετεί στο να κατευθύνει τους ανθρώπους.

Δεν επικεντρώνονται στην σχέση της ιστορίας με την πραγματικότητα, αλλά στον σκοπό της. Η ιστορία δεν μπορεί να λειτουργήσει παρά μόνον εφόσον θεωρείται αληθινή από την κοινωνία ή το έθνος. Δεν συζητούν αν κάποιοι έχουν το θράσος να αμφισβητούν την εγκυρότητα αυτής της ιερής ιστορίας. Οι άρχοντες της πίστης δεν μπαίνουν σε διαδικασία διαλόγου μαζί τους. Τους αγνοούν, ή τους χαρακτηρίζουν βλάσφημους.

Παρασκευή, 20 Αυγούστου 2010

ΟΡΦΙΚΟΙ ΥΜΝΟΙ


Eις ΓΑΙΑΝ
Γαίαν παμμήτειραν αείσομαι ηϋθέμεθλον
πρεσβίστην ή φέρβει επί χθονί πανθ' υποσ' εστίν
ημέν όσα χθόνα δίαν επέρχεται ηδ' όσα πόντον
ηδ' όσα πωτώνται τάδε φέρβεται εκ σέθεν όλβου
εκ σέο δ' εύπαιδες τε και εύπαρποι τηλέθουσι
πότνια σεύ δ' έχεται δούναι βίον ηδ' αφελέσθαι
θνητοίς ανθρώποισιν ο δ' όλβιος ον κε συ θυμώ
πρόφρων τιμήσης τω τ' άφθονα πάντα πάρεστι
βρίθει μεν σφιν άρουρα φερέσβιος ηδέ κατ' αγρούς
κτήνεσιν ευθηνεί οίκος δ' εμπίπλαται εσθλών
αυτοί δ' ευνομίησι πόλιν κάτα καλλιγύναικα
κοιρανέουσ' όλβος δε πολύς και πλούτος οπηδεί
παίδες δ' ευφροσύνη νεοθηλέι κυδιόωσι
παρθενικαί τε χοροίς φερεσανθέσιν εύφρονι θυμώ
παίζουσαι σκαίρουσι κατ' άνθεα μαλθακά ποίης
ούς κε συ τιμήσης σεμνή θεά άφθονε δαίμον
χαίρε θεών μήτηρ άλοχ' Ουρανού αστερόεντος
πρόφρων δ' αντ' ωδής βίοτον θυμήρε' όπαζε
αυτάρ εγώ και σείο και άλλης μνήσομ' αοιδής.


Eις ΔΙΑΝ
Ζήνα θεών τον άριστο αείσομαι ηδέ μέγιστον
ευρύοπα κρείοντα τελεσφόρον ος τε Θέμιστι
εγκλιδόν εζομένη πυκινούς οάρους οαρίζει
ιληθ' ερύοπα Κρονίδη κύδιστε μέγιστε.


Eις ΔΙΟΝΥΣΟΝ
Κισσοκόμην Διόνυσον ερίβρομον άρχομ' αείδειν
Ζηνός και Σεμέλης ερικυδέος αγλαόν υιόν
ον τρέφον ηύκομαι νύμφαι παρά πατρός άνακτος
δεξάμεναι κόλποισι και ενδυκέως ατίταλλον
Νύσης εν γυάλοις ο δ' αέξετο πατρός έκητι
άντρω εν ευώδει μεταρίθμιος αθανάτοισιν
αυτάρ επεί δη τόνδε θεαί πολύυμνον έθρεψαν
δη τότε φοιτίζεσκε καθ' υλήεντας εναύλους
κισσώ και δάφνη πεπυκασμένος αι δ' αμ' έποντο
νύμφαι ο δ' εξηγείτο βρόμος δ' έχειν άσπετον ύλην
και συ μεν ούτω χαίρε πολυστάφυλ' ώ Διόνυσε
δος δ' ημάς χαίροντας ες ώρας αύτις ικέσθαι
εκ δ' αυθ' ωράων εις τους πολλούς ενιαυτούς.


Eις ΕΣΤΙΑΝ
Εστίη ή πάντων εν δώμασιν υψηλοίσιν
αθανάτων τε θεών χαμαί ερχομένων τ' ανθρώπων
έδρην αίδιον έλαχες πρεσβηίδα τιμήν
καλόν έχουσα γέρας και τιμήν ου γαρ άτερ σου
ειλαπίναι θνητοίσιν ιν' ου πρώτη πυμάτη τε
Εστίη αρχόμενος σπένδει μελιηδέα οίνον
και συ μοι Αργειφόντα Διός και Μαιάδος υιέ
άγγελε των μακάρων χρυσόρραπι δώτορ εάων
ναίετε δώματα καλά φίλα φρεσίν αλλήλοισιν
ίλαος ων επάρηγε συν αιδοίη τε φίλη τε
Εστίη αμφότεροι γαρ επιχθονίων ανθρώπων
ειδότες έργματα καλά νόω θ' έσπεσθε και ήβη
χαίρε Κρόνου θύγατερ συ τε και χρυσόρραπις Ερμής
αυτάρ εγών υμέων τε και άλλης μνήσομ'μ αοιδής.


Eις ΗΛΙΟΝ
Ηλιον υμνείν αύτε Διός τέκος άρχεο Μούσα
Καλλιόπη φαέθοντα τον Ερυφάεσσα βοώπις
γείνατο Γαίης παιδί και Ουρανού αστερόεντος
γήμε γαρ Ευρυφάεσσαν αγακλειτήν Υπερίων
αυτοκασιγνήτην ή οι τέκε κάλλιμα τέκνα
Ηώ τε ροδόπηχυν εϋπλόκαμον τε Σελήνην
Ηέλιον τ' ακάμαντ' επιείκελον αθανάτοισιν
ός φαίνει θνητοίσι και αθανάτοισι θεοίσιν
ίπποις εμβεβαώς σμερδνόν δ' ό γε δέρκεται όσσοις
χρυσής εκ κόρυθος λαμπραί δ' ακτίνες απ' αυτού
αιγλήεν στίλβουσι παρά κροτάφων τε παρειαί
λαμπραί από κρατός χαρίεν κατέχουσι πρόσωπον
τηλαυγές καλόν δε περί χροί λάμπεται έσθος
λεπτουργές πνοιή ανέμων υπό δ' άρσενες ίπποι
ενθ' αρ' ό γε στήσας χρυσόζυγον άρμα και ίππους
θεσπέσιος πέμπησι δι' ουρανού ωκεανόν δε
χαίρε άναξ πρόφρων δε βίον θυμήρε' όπαζε
εκ σέο δ' αρξάμενος κλήσω μερόπων γένος ανδρών
ημιθέων ων έργα θεοί θνητοίσιν έδειξαν.


Eις ΣΕΛΗΝΗΝ
Μήνην αείδειν τανυσίπτερον έσπετε Μούσαι
ηδυεπείς κούραι Κρονίδεω Διός ίστορες ωδής
ής άπο αίγλη γαίαν ελίσσεται ουρανόδεικτος
κρατός απ' αθανάτοιο πολύς δ' υπό κόσμος όρωρεν
αίγλης λαμπούσης στίλβει δε τ' αλάμπετος αήρ
χρυσέου από στεφάνου ακτίνες δ' ενδιάνονται
εύτ' αν απ' Ωκεανοίο λοεσσαμένη χρόα καλόν
είματα εσσαμένη τηλαυγέα δία Σελήνη
ζευξαμένη πώλους εριαύχενας αιγλήεντας
εσσυμένως προτέρωσ' ελάση καλλίτριχας ίππους
εσπερίη διχόμηνος ό τε πλήθει μέγας όγμος
λαμπρόταται τ' αυγαί τοτ' αεξομένης τηλέθουσιν
ουρανόθεν τέκμωρ δε βροτοίς και σήμα τέτυκται
τη ρα ποτε Κρονίδης εμίγη φιλότητι και ευνή
η δ' υποκυσαμένη Πανδείην γείνατο κούρην
εκπρεπές είδος έχουσαν εν αθανάτοισι θεοίσι
χαίρε άνασσα θεά λευκώλενε δία Σελήνη
πρόφρον εϋπλόκαμος σέο δ' αρχόμενος κλέα φωτών
άσομαι ημιθέων ων κλείουσ' έργματ' αοιδοί
Μουσάων θεράποντες από στομάτων εροέντων.


Ευχή προς Μουσαίον

Μάνθανε δή, Μουσαίε, Θυηπολίην περισέμνην,
ευχήν, ή δή τοι προσφερεστέρη εστίν απασέων.
Ζεύ βασιλεύ, και Γαία, και ουράνιαι φλόγες αγναί Ηελίου,
Μήνης θ' ιερόν σέλας, Άστρα τε πάντα. και σύ,
Ποσείδαον γαιήοχε κυανοχαίτα, Φερσεφόνη θ' αγνή,
Δήμητηρ τ' αγλαόκαρπε, Άρτεμη τ' ιοχέαιρα, κόρη,
και ήϊε Φοίβε, ός Δελφών ναίεις ιερόν πέδον.
ος τε μεγίστας τιμάς εν μακάρεσσιν έχεις, Διόνυσε χορευτά.
Άρες τ' οβριμόθυμε , και Ηφαίστου μένος αγνόν,
αφρογενής τε θεά, μεγαλώνυμα δώρα λαχούσα.
και σύ καταχθονίων βασιλεύ, μέγ' υπείροχε δαίμον.
Ήβη τ', Ειλειθυία, και Ηρακλέος μένος ήυ. και το
Δικαιοσύνης τε και Ευσεβίης μέγ' όνειαρ κικλήσκω,
Νύμφας τε κλυτάς, και Πάνα μέγιστον, Ήρην τ', αιγιόχοιο ο
Διός θαλερήν παρακοιτίν. Μνημοσύνην τ' ερατήν,
Μούσας τ' επικέκλομαι αγνάς εννέα, και Χάρίτάς τε,
και Ώρας, ήδ' Ενιαυτόν, Λητώ τ' ευπλόκαμον θείην,
σεμνήν τε Διώνην, Κουρήτας τ' ενόπλους,
Κορύβαντάς τ' ηδέ Καβείρους, και μεγάλους Σωτήρας ομού,
Διός άφθιτα τέκνα Ιδαίους τε θεούς, ήδ' άγγελον ουρανιώνων,
Ερμείαν κήρυκα, Θέμιν θ' ιεροσκόπον ανδρών,
Νύκτα τε πρεσβίστην καλέω, και φωσφόρον
Ήμαρ, Πίστιν τ' ηδέ Δίκην, και αμύμονα Θεσμοδότειραν.
Ρείαν τ', ηδέ Κρόνον, και Τηθύν κυανόπεπλον,
Ωκεανόν τέ μέγαν, σύν τ' Ωκαιανοίο θυγατράς.
Άτλαντος τέ και Αιώνος μέγ' υπείροχον ισχύν.
και Χρόνον αέναον, και το Στυγός αγλαόν ύδωρ,
μειλιχίους τε θεούς. αγαθήν δ' επί τοίσι Πρόνοιαν.
Δαίμονα τ' ηγάθεον, και Δαίμονα πήμονα θνητών.
Δαίμονας ουρανίους τε και ειναλίους και ενύδρους,
και χθονίους και υποχθονίους, ήδ' ηεριφοίτους.
και Σεμέλην, Βάκχου τε συνευαστήρας άπαντας, Ινώ,
Λευκοθέην τε , Παλαίμονα τ' ολβιοδώτην.
Νίκην θ' ηδυέπειαν, ίδ' Αδρήστειαν άνασσαν.
Και βασιλέα μέγαν Ασκληπιόν ηπιοδώτην.
Παλλάδα τ' εγρεμάχην κούρην, Ανέμους τε πρόπαντας και Βροντάς,
Κόσμου τε μέρη τετρακίονος αυδώ. Μητέρα τ' αθανάτων,
Άττιν και Μήνα κικλήσκω . Ουρανίην τε θεάν, σύν δ' άμβροτον αγνόν Άδωνιν,
Αρχήν τ' ηδέ Πέρας. (το γάρ έπλετο πάσι μέγιστον) ελθείν ευμενέας,
κεχαρημένον ήτορ έχοντας, τήνδε θυηπολίην ιερήν, σπονδήν τ' επί σεμνήν

Απόδοση στην Νέα Ελληνική
Μάθε λοιπόν, Μουσαίε, τη σεπτή ιερουργία,
την επίκληση, που είναι για σένα η πιο έξοχη απ' όλες
Ω βασιλέα Δία και Γαία και αγνές ουράνιες φλόγες του Ηλίου
και της Σελήνης, σέλας ιερό και Άστρα όλα του ουρανού
και συ Ποσειδώνα μαυρομάλλη που περιβάλλεις τη γη,
Περσεφόνη αγνή και Δήμητρα με τους έξοχους καρπούς΄
ω κόρη Άρτεμι τοξοβόλε, και εύστοχε Φοίβε που διαμένεις
στην ιερή χώρα των Δελφών και συ Διόνυσε χορευτή
που απολαμβάνεις τις μέγιστες τιμές ανάμεσα στους μακάριους΄
ω Άρη ορμητικέ και αγνή μανία του Ηφαίστου
και αφρογενής θεά, που σου έλαχαν δώρα ονομαστά κι εσύ
των καταχθονίων βασιλιά, μεγάλε δαίμονα και υπέροχε΄
ω Ήβη και Ειλείθυια και δύναμη γενναία του Ηρακλέους
και της διακιοσύνης και της Ευσεβείας τη μεγάλη ευεργεσία
επικαλούμαι και τις περίφημες Νύμφες, τον μέγιστο Πάνα
και την Ήρα τη θαλερή σύζυγο του ασπιδοφόρου Διός΄
τη Μνημοσύνη καλώ και τις αγνές Μούσες, τις Χάριτες
και τις Ώρες και τον Ενιαυτό, καθώς και την καλλιπλόκαμη
θεία Λητώ και τη σεμνή Διώνη, τους ενόπλους
Κουρήτες, τους Κορύβαντες και τους Καβείρους
και μαζί τους μεγάλους Σωτήρες, αθάνατα τέκνα του Διός,
και τους Ιδαίους θεούς, μα και τον αγγελιοφόρο των Ουρανιώνων,
τον κήρυηκα Ερμή και τη Θέμιδα, τη μάντισσα των ανθρώπων
και την πρεσβύτερη όλων, τη Νύκτα καλώ και τη φωτοφόρο
Ημέρα και τη Πίστη, τη Δίκη και την άμεμπτη Θεσμοδότρια
και τη Ρέα, τον Κρόνο και τη μελανόπεπλη Τηθύ και το μέγα
Ωκεανό και μαζί τις κόρες του Ωκεανού και την απαράμιλλη
δύναμη του Άτλαντος και του Αιώνος και τον αέναο
Χρόνο και της Στυγός το διαυγές νερό και τους μειλίχιους
θεούς και μαζί μ' αυτούς την αγαθή Πρόνοια,
τον αγιότατο Δαίμονα και τον τιμωρό Δαίμονα των θνητών,
μα και τους ουράνιους Δαίμονες, τους θαλάσσιους, τους υδάτινους,
τους χθόνιους και τους υποχθόνιους και τους αέρινους΄
και τη Σεμέλη και τους εύθυμους συνοδούς του Βάκχου
και την Ινώ, τη Λευκοθέα και το χορηγό της ευτυχίας Παλαίμονα.
Τη γλυκόφωνη Νίκη και την άνασσα Αδράστεια
και τον καταπραϋντικό Ασκληπιό, το μέγα βασιλέα΄
και την Παλλάδα, τη φιλοπόλεμη κόρη, και όλους τους Ανέμους
και τις Βροντές και τα μέρη του τετρακίονα Κόσμου
προσφωνώ΄
και τη Μητέρα των αθανάτων, μα και τον Άττι και τον Μήνα
κι αθάνατο Άδωνι και την Αρχή και το Πέρας (που είναι
το μέγιστο σ' όλα) να έλθουν ευμενείς και με χαρούμενη
καρδιά σ' αυτή την ιερή θυσία και τη σεμνή σπονδή.

Πέμπτη, 19 Αυγούστου 2010

To γράμμα Έψιλον και οι ερμηνείες του

Στην πραγματεία του Πλουτάρχου, που τιτλοφορείται "Περί του Ε του εν Δελφοίς" υπό τύπον διάλογου Πλατωνικού, αλλά διατυπωμένου σε τρίτο ενικό, δηλαδή, αφηγηματικά, ο Πλούταρχος θέτει σ΄ ένα κύκλο φίλων, διανοούμενων και φιλοσόφων της εποχής, μεταξύ των οποίων και ο φιλόσοφος Αμμώνιος, διδάσκαλος στην περιώνυμη Σχολή των Αθηνών, όπου είχε φοιτήσει και ο Πλούταρχος, θέτει λέγω προς λύσιν το πρόβλημα: Τι άραγε εσήμαινε το γράμμα Ε, που είχε χαραχθεί ως έμβλημα επάνω από την είσοδο του Μαντείου των Δελφών;

Ο διάλογος γίνεται σε τόνο ελαφρό, μοιάζει κάπου-κάπου με παιχνίδι, περνά εν τούτοις διαρκώς μέσα από θησαυρούς γνώσεων, όχι συστηματικών, αλλά εκλεκτικών, και με χαρακτήρα εγκυκλοπαιδικό, χωρίς αξιώσεις να εμβαθύνει σε ένα φιλοσοφικό σύστημα. Όταν όμως πλησιάζει προς το τέλος, αιφνιδίως το ύφος γίνεται σοβαρότερο, παίρνει μέγα κύρος και περιβάλλεται από ένα ανώτερο είδος ευλάβειας προς το θείον, το όποιον ατενίζει με βαθύτατο δέος. Καί αυτός ακριβώς ο επίλογος δίνει το ειδικό βάρος του σ' ολόκληρο το κείμενο. Λοιπόν, το γράμμα Ε, στην είσοδο του Μαντείου, πού είχε εισαχθεί, κα­τά μία άποψη, από την Κρήτη, αποτε­λούσε, φαίνεται, ένα αίνιγμα, μαζί με άλλα περίεργα πού συνέβαιναν εκεί και πού παρέμεναν ανεξήγητα: δηλα­δή, γιατί μόνο ξύλο από ελατό και δάφνη έπρεπε να χρησιμοποιείται στο θυμίαμα, γιατί υπήρχαν μόνο δύο αγάλματα των μοιρών, ενώ οι Μοίρες ήταν τρεις, γιατί σε καμιά γυναίκα δεν επιτρεπόταν να πλησιάσει τον Δελφικό τρίποδα, καί αλλά ανεξήγητα.

Λοιπόν, τί σήμαινε το γράμμα Ε;

Βεβαίως όλοι συμφωνούν, ότι δεν είχε τεθεί εκεί τυχαίως ή δια κλήρου, αλλά με κάποια σημασία, την οποίαν προσπαθούν οι διαλεγόμενοι να ανεύρουν, ερμηνεύοντες κατά διαφόρους τρόπους το γράμμα Ε.

Πρώτος ο φιλόσοφος Αμμώνιος διατυπώνει το πρόβλημα, και τότε, ο αδελφός του Πλουτάρχου Λαμπρίας, εκθέτει την εκδοχή του:


Το Ε, πέμπτο γράμμα του ελληνικού αλφαβή­του, σημαίνει τους 5 αρχαίους "Έλληνας σο­φούς, πού ήσαν 0 Χίλων, Ο Θαλής, 0 Σόλων, ό Βίας, καί ό Πιττακός. Και ναι μεν μερικοί προσέθεταν ως 6ον τον Κλεόβουλον καί ως 7ον τον Περίανδρον, όμως αυτοί πού εγχάραξαν το Ε, ήθε­λαν ακριβώς να δηλώ­σουν ότι αυτούς τους δύο δεν τους αναγνωρί­ζουν, αλλά θεωρούν ότι μόνον πέντε είναι οι σοφοί.


2) Δεύτερη ερμηνεία: ΤΟ Ε, είναι το δεύτερο φωνήεν μετά το Α. Ό ήλιος είναι δεύτερος με­τά τη Σελήνη. Ό Απόλλων είναι ο ήλιος, αρα ο Απόλλων είναι δεύτε­ρος, όπως το Ε, ως φωνήεν. Άρα το Ε συμβολίζει τη θέση του Απόλλωνος.


3) Σύμβολο της αριθμητικής είναι το Ε, κατά την ερμηνεία πού δίνει άλλος συνομιλητής. Το 2 είναι ο πρώτος άρτιος αριθμός, το 3 ο πρώτος περιτ­τός. Το άθροισμα τους, 2 συν 3, είναι 5, δηλαδή το Ε.


4) Τετάρτη ερμηνεία: Είναι σύμβολο της μουσικής. Πέντε είναι οι τρόποι ή τόνοι της μουσικής: ή θέσις, το ημιτόνιον, ο τόνος, το τριημιτόνιον, ο δίτονος. Όλα τα αλλά είναι διαβαθμίσεις οξύτητος ή βαρύτητας των 5 αυτών τόνων. Αυτούς τους 5 τόνους συμβο­λίζει το Ε.


5) Πέμπτη ερμηνεία: Κατά Πλάτωνα καί Αριστοτέλη, ο κόσμος είναι ένας, έχει όμως συναρμολογηθεί, είναι «συνηρμοσμένος»από 5 διαφο­ρετικούς κόσμους, πού είναι, γη, ύδωρ, πυρ, αήρ και ουρανός (ή φως ή αιθήρ). Αυτούς τους κόσμους συμβο­λίζει το Ε.


6) Ή έκτη ερμηνεία συνδέει το Ε με τον αριθμό των 5 αισθήσεων.


7) Κατά την επομένη ερμηνεία, το Ε συμβολίζει τη γεωμετρία: Το 1 είναι ό πρώτος αριθμός, το 4 είναι το μικρότερο τετράγωνο πού υπάρχει. Ένα συν τέσσερα, ίσον 5, αρά Ε.


8) 'Ογδοη ερμηνεία: Το Ε συμβολίζει τα 5 μέρη του κόσμου, πού είναι, κατά τον Όμηρο: θεοί, δαίμονες, ήρωες, άνθρωποι και θηρία.


9) Κατά την επομένη ερμηνεία, το Ε συμβολίζει τα 5 μέρη του αγαθού, πού είναι τα εξής: το μέτριον, το σύμμετρον, ο νους, οι κατά την ψυχήν επιστήμαι καί τέχναι, καί ή άνευ λύπης ηδονή.


Όλες αυτές οι ερμηνείες, πού σχετίζονται με τον αριθμό 5, μαρτυρούν ότι ο Πλούταρχος «είναι ποτισμένος με την μυστικοπάθεια των αριθμών».


10) Άλλος όμως συνομιλητής υπεστήριξε διαφορετική ερμηνεία, την εξής: Όλοι προσκυνηταί του Μαντείου, πού ζητούσαν χρησμούς, άρχιζαν την προσευχή τους με τό υποθετικό μόριο «ει», εάν. Εάν θα νι­κήσουν, εάν θα ταξιδέψουν, εάν αποδη­μήσουν: «εί νικήσουσιν, εί συμφέρει πλειν, εί αποδημεΐν κλπ.». Ώστε, το Ε είναι τό πρώτο γράμμα της προς τον θεόν προσευχής και παρακλήσεως. Μία ερμηνεία, πού είναι πιθανή, και περιέχει και σεβασμό προς τον θεσμό του Μαντείου.


11) Ενδέκατη ερμηνεία: Τα ζώα γνωρίζουν ότι είναι ημέρα και ότι υπάρχει φως. Μόνον όμως οι άνθρω­ποι ημπορούν να σκεφθούν ότι, εάν είναι ημέρα, θα υπάρχει και φως. «Ει ήμερα, φως εστί». Άρα το Ε συμβολί­ζει τη λογική και την Ικανότητα του συλλογίζεσθαι.


12) Άλλη εξήγηση: Το Ε είναι σύμ­βολο της μαντικής. Ό μάντις γνωρί­ζει «τα τ' εόντα, τα τ' εσόμενα», σκέ­πτεται δε ως εξής: «ει τόδε εστί, τόδε γενήσεται». Άρα το Ε, πάντα ως αρχικό του υποθετικού «ει», υπενθυ­μίζει τον τρόπο, με τον όποιο σκέπτεται ο μάντις.


Μετά τις ερμηνείες αυτές, -αλλά και άλλες, λεπτομερέστερες και δευτερεύουσες, πού μνημονεύονται στο κείμενο μάλλον με χαρακτήρα εγκυκλοπαιδικό ακολουθεί το τελευταίο μέρος του διαλόγου, πού, όπως είπα, έχει ύφος τελείως διαφορετικό. Τον ανάλαφρο και ανεκδοτολογικό τόνο του κειμένου διαδέχεται τόνος σοβαρός και ευλαβής. πραγματεία μεταβάλλεται σε ανάπτυξη καθαρώς θεολογική, ή οποία είναι βαθύτατα ποτισμένη από ευσέβεια.

Τον λόγο λοιπόν παίρνει τώρα ο Αμμώνιος, ο φιλόσοφος της Σχολής των Αθηνών, διδάσκαλος του Πλουτάρχου, και αναπτύσσει ιδέες, τις όποιες βεβαίως πρέπει ν' αποδώσουμε στον ίδιο τον Πλούταρχο.


Λέγει λοιπόν ο Αμμώνιος περίπου τα εξής:


Ούτε αριθμούς, ούτε τάξεις, ούτε μόρια συμβολίζει το Ε. Είναι κάτι πολύ υψηλότερο και βαρυσήμαντο. Είναι ή τελεία προσαγόρευση και προσφώνηση προς τον θεό. Ο κάθε προσκυνητής, ερχόμενος στο Μαντείο, γίνεται δεκτός από τον θεό, με τη φράση «γνώθι σαυτόν», αντί του «χαίρε». Και ο προσκυνητής απαντά: «ει», δηλαδή είσαι, ή «συ ει ό θεός», αλλά συγχρόνως και «συ εί έν», δηλαδή συ είσαι ο μόνος, ο μοναδικός θεός.

Εδώ ο Αμμώνιος θεολογεί και λέγει: Πρέπει, φίλοι μου, να παραδεχθούμε, ότι υπάρχει θεός, «εστί θεός, και εστί, κατ ' ουδένα χρόνον, αλλά κατά τον αιώνα, τον ακίνητον καί άχρονον καί άνέγκλιτον, καί ου πρότερον, ούδ' ύστερον, ουδέ μέλλον, ουδέ παρωχημένον, ουδέ πρεσβύτερον, ουδέ νεώτερον, αλλ' είς ων, δια του νυν, το άεί πεπλήρωκε... το όντως ον γεγονός, ουδέ έσόμενον, ούδ' άρξάμενον, ούδέ παυσόμενον».


Δεν πρέπει λοιπόν, συνεχίζει, να βλέπουμε τον θεό, ως κάτι πού μεταβάλλεται, πού βγάζει φωτιές, και μεταμορφώνεται σε γη και σε θάλασσα και σε αλλά παρόμοια. Αυτά ταιριάζουν όχι σε θεό, αλλά σε δαίμονες, είναι πράγματα παιδαριώδη, πού και να τ' ακούει κανείς αποτελεί ασέβεια. «Ούδ' άκούείν όσιον». θα ήταν καθώς τα παιδιά, πού πλάθουν την άμμο, να παίζει ο θεός με το Σύμπαν.


Τον θεό λοιπόν τον αληθινό, για να τον γνωρίσουμε, πρέπει να υψωθούμε πολύ υψηλότερα, να ξυπνήσουμε αυτούς που ονειροπολούν, και να τους προτρέψουμε να κοιτάξουν πολύ υψηλότερα, για να ιδούν τον θεό, τον όντως όντα, τον αΐδιον, τον αγέννητον καί άφθαρτον.

Προς αυτόν λοιπόν, επιλέγει, τον θεόν, απευθύνουμε το «εί», με το όποιον δεχόμεθα, κατά ένα τρόπο, το ενιαίον, το αιώνιον καί το άφθαρτον του θεού.

Τετάρτη, 18 Αυγούστου 2010

Αδάμ και Εύα ή Ελληνική Ανθρωποπλασία;


Σε σαρκοφάγο του museo Capitolivo εικονίζεται η Θεά Αθηνά, να δημιουργεί τον πρώτο άνθρωπο! Ελληνική μυθολογία 2ος τόμος (εκδοτική Αθηνών), σελ. 59

Η ανθρωπογονία της βιβλικής εκδοχής, έφτασε να μονοπωλεί την ιδέα των πρωτόπλαστων. Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε ν’ αντιληφθούμε ότι τα “ανθρωπογονικά έπη”, δεν μπορεί παρά να είναι καρποί μόνο αστικού πολιτισμού, κάτι που οι βιβλικοί συγγραφείς απέκτησαν με εξαιρετική καθυστέρηση! Αν όμως τα ανθρωπογονικά στοιχεία της Γένεσις, παρουσιάζουν επίσης εκτεταμένες ομοιότητες με τους αντίστοιχους βασικούς μεσογειακούς και μη μύθους, τότε δεν θα ήταν νομίζω άδικο αν σκεφτούμε, ότι και η “ιστορία” των πρωτοπλάστων, Αδάμ[1] και Εύας,[2] αποτελούσε ένα ακόμα διαδεδομένο μυθοπλαστικό εύρημα της εποχής, απ’ το οποίο λιγοστά στοιχεία περιέσωσε ενσωματώνοντάς το στον πρόλογό της η Μωυσιακή πεντάτευχος.
Ο Μωυσής λοιπόν, ο αδιαμφισβήτητος (κατά τους θεολόγους) συγγραφέας της Γένεσις, που κατά την βιβλική ομολογία: «έλαβε πάσαν την σοφία των Αιγυπτίων» (Πράξεις αποστόλων 7,22) φαίνεται πως θυμόταν αρκετά ξεκάθαρα την ανθρωπο-­θεογονία του (Αιγύπτιου) Τρισμέγιστου Ερμή, και αυτή μπορεί να είναι μια πολύ καλή απάντηση, στο γιατί η Μωυσιακή αφήγηση, νοη­μα­τικά κινείται στον ίδιο ακριβώς αφηγηματικό άξονα, περιλαμβάνοντας συχνά, ακόμα και κατά λέξη, όλα εκείνα τα νοήματα του Ερμή, που στο σύνολό τους συνθέτουν το «θεογονικό» και «ανθρωπογονικό» κείμενο της βιβλικής Γένεσις!
Ποιές είναι όμως οι βασικές ιδέες της βιβλικής ανθρωπογονίας; Περιέχει πράγματι η βιβλική ανθρωποπλασία κάτι το πρωτότυπο, κάτι το διαφορετικό απ’ τις διάσημες αφηγήσεις της εποχής εκείνης;
«Και έπλασε Κύριος τον άνθρωπον από χώματος εκ της γης και ενεφύσησεν εις τους μυκτήρας (ρώθωνες) αυτού πνοήν ζωής και έγεινεν ο άνθρωπος εις ψυχήν ζώσαν». Γέν.2.7.
Περιέχει πράγματι κάτι το πρωτότυπο η παραπάνω βιβλική ανθρωποπλασία, από το τεράστιο σύνολο αρχαίων αφηγήσεων, που με λεπτομέρειες εκφράζουν την ίδια ακριβώς ιδέα;
Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι βρισκόμαστε στην εποχή της πηλοπλασίας και του κεραμικού τροχού. Τα πήλινα αγαλματίδια που κοσμούν ήδη τις λατρευτικές γωνίες των πρώτων αστικών πολιτισμών, δίνουν την βασική ιδέα της συγκεκριμένης ανθρωποπλασίας, από ανώτερη δύναμη.

Ο Έλληνας είναι από αμνημονεύτων χρόνων ήδη πεπεισμένος για τους «γηγενείς»[3] προγόνους του. Εκτός απ’ την έννοια του αυτόχθονα, παντού ήταν διάχυτη η ιδέα, πως «η Παμμήτειρα Γη» είναι αυτή που γέννησε τους προγόνους του: «Ω Φύση παμμήτειρα θεά, πολυμήχανη μητέρα, περίπλοκη, μέγιστη, φιλική, πάντροφη… Πάντων μεν συ και πατήρ και μήτηρ…» Orphica Hymni Ορφικά ορφευσ προσ μουσαιον 10.
Έτσι στην Αττική, ο Ερεχθέας γεννήθηκε απ’ την τροφοδότρα γη. Στην Αρκαδία: «Η μαύρη γη έδωσε ζωή στον Πελασγό, πάνω στα ψηλά βουνά τα στεφανωμένα με δάση». Παυσανίου Περιήγησις. 8.1.4.9
Στη Βοιωτία ο Αλαλκομενέας είναι το πρώτο ανθρώπινο πλάσμα: «που το κεφάλι του ορθώθηκε πάνω απ’ το έλος που σχηματίστηκε απ’ τον Κηφισό». Λυρικά αδέσποτα PMG 67a.
Ο Ησίοδος λέει πως: «εποίησεν ο Ζευς», το τρίτο γένος των ανθρώπων. Σχόλια στον Ησίοδο 142ter. 1
Ο Ξενοφάνης, χωρίς σίγουρα να έχει διαβάσει την εβραϊκή Βίβλο επιμένει εντελώς πεπεισμένος, πως από γη και χώμα έπλασαν οι θεοί των άνθρωπο![4]
Γη-χώμα-πέτρα-πηλός, εκεί γύρω περιστρέφεται μια ατέλειωτη σειρά από γνωστές ή άγνωστες ανθρωπογονίες στην μυθολογικά ελληνοκρατούμενη Μεσόγειο.
Στην Αίγυπτο για παράδειγμα, η θεότητα «Χνούμ ο Κύριος των γενέσεων» έπλασε τους ανθρώπους από πηλό, πάνω στον κεραμικό τροχό του. Οι Βαβυλώνιοι που είναι στο εμπορικό σταυροδρόμι Δύσης και Ανατολής, είχαν παρόμοιους πηλοπλάστες θεούς, Μαρδούκ και Εά, που ανακατεύοντας θεϊκό αίμα και χώμα, έπλασαν το υλικό για τον πρώτο άνθρωπο.

Αλλά και η εκπληκτική λεπτομέρεια της πρώτης θεϊκής ανάσας απ’ τον ζωοδότη βιβλικό θεό, δεν είναι παρά μια κοινότατη επανάληψη των ελλη­νο­με­σο­γειακών μύθων: «γενομένου δε του κατακλυσμού επί Δευκαλίωνος, πάντες (οι άνθρωποι) διευθάρισαν, καθώς δε αποξηράνθη η γη, διέταξε ο Ζευς τον Προμηθέα και την Αθηνά, ομοιώματα (ανθρώπων) να πλάσουν εκ του πηλού και προσκαλέσας τους ανέμους, σ’ όλους να εμφυσήσουν (την ζωή) διέταξε και ζώντας (ανθρώπους) να δημιουργήσουν» Herodianus et Pseudo-Herodi 3,1.363.27 3.
Σχεδόν πάντοτε λοιπόν, οι ανθρωποπλάστες θεοί φυσούν «την πνοή της ζωής» στους ρώθωνες των πρωτο­πλά­στων, όπως άλλωστε επί λέξη είδαμε να αναφέρει και ο Ερμής ο Τρισμέγιστος.
Σε σαρκοφάγο του museo Capitolivo εικονίζεται η Θεά Αθηνά, να δημιουργεί τον πρώτο άνθρωπο! Ελληνική μυθολογία 2ος τόμος (εκδοτική Αθηνών), σελ. 59
Ενδιαφέρον έχει εδώ να αναφέρω την άποψη μιας αξιαγάπητης υπεραιωνόβιας μαμής απ’ την Κρήτη, που με τις 190 και πλέον γέννες στις οποίες πρόσφερε την βοήθεια της (!) ήταν η πλέον αρμόδια να μου εξηγήσει ότι: «πανάρχαια είναι η συνήθεια, η κάθε Μαμή να φυσά την πρώτη αυτή ανάσα στα νεογέννητα εκείνα μωρά, που καθυστερούν να ανα­λά­βουν την πρώτη τους ανάσα».
Φαίνεται λοιπόν πως η αναφορά στην πρώτη αυτή ανθρώπινη ανάσα, δεν είναι αναγκαστικά θεϊκής προέλευσης, αλλά μακρόχρονης ανθρώπινης συνήθειας, που αποσκοπούσε να σώσει τα νεογέννητα απ’ τις συνέπειες μιας ταλαιπωρημένης και δύσκολης γέννας. Έτσι η εικόνα αυτής της τρυφερής και σωτήριας μαμής, που σώζει το νεογέννητο φυσώντας στα ρουθούνια του την πρώτη ανάσα, ενέπνευσε στους ανθρωπογονικούς μύθους, την πρώτη αυτή αναγκαία πνοή της ζωής, από τα χείλη των δημιουργών θεών. Έτσι, έχουμε την θεά Αθηνά να φυσά την πνοή της ζωής στους πρωτόπλαστους από το χέρι του Προμηθέα, όπως μπορεί κανείς να το δει σε ανάγλυφη παράσταση. Ούτε λοιπόν «η πνοή της ζωής», δεν αποτελεί οπωσδήποτε βιβλική αποκλειστική πρωτοτυπία.
Και η ιδέα της διαφορετικής μεταχείρισης ανδρός και γυναικός από τον πηλοπλάστη θεό, ήταν επίσης ευρύτατα διαδεδομένη.
Η ελληνική εκδοχή, όπως προαναφέραμε, θέλει τον άνδρα πλασμένο κατ’ ευθείαν απ’ το χέρι του φιλάνθρωπου Προμηθέα. Ενώ για τη γυναίκα την «Πανδώρα», ο μύθος λέει ότι πλάστηκε από τα χέρια του χθόνιου θεού Ήφαιστου, όχι για καλό, αλλά για να παγιδέψει τον άνδρα με τα θέλγητρά της! Και ενώ δημιουργείται απ’ τα επιδέξια χέρια του Ήφαιστου και στολίζεται απ’ την θεά της ομορφιάς Αφροδίτη και την θεά της σοφίας Αθηνά, φαίνεται να είναι ένα πλάσμα με ασύλληπτη μεν ομορφιά, επικίνδυνη δε πανουργία και άκρατη περιέργεια, που γίνεται αφορμή να ελευθερωθούν αμέτρητα δεινά πάνω στους ανθρώπους, όταν η ίδια μόνη της, άνοιξε το πιθάρι μεσ’ το οποίο ήταν όλα καλά κλεισμένα: «Έτσι μίλησε γελώντας ο πατέρας των θεών και τον Ήφαιστο προστάζει τον ξακουστό χώμα με νερό να σμίξει να του βάλει και λαλιά, αντοχή να ’χει και όψη σα θεά αθάνατη αξιαγάπητης παρ­θένας ομορφιά… και ονόμασε ο κήρυκας των θεών τη γυναίκα αυτή Πανδώρα, γιατί όσοι έχουν στον Όλυμπο δώματα, δώρο της έδωσαν κακό για τους ψωμοφάγους ανθρώπους».[5]
«Έτσι για τους θνητούς άνδρες, κακό τις γυναίκες όρισε ο Δίας ο ψηλο­βρόντης, συντρόφους των έργων των πικρών».[6]
Για τον Αδάμ: «Γνωρίζουμε, πραγματικά (γράφει ο Descharme στην παγκόσμια μυθολογία του, έργο βραβευμένο απ’ την Γαλλική ακαδημία) πως ένα απ’ τα πρόσωπα των μυστηρίων της Σαμοθράκης με το όνομα Αδάμας, παρουσιαζόταν εκεί σαν ο άνθρωπος-αρχέτυπο σαν ο πρώτος αρσενικός».[7]
Αυτοί που διατήρησαν το μύθο του Αδάμα είναι οι θεϊκοί Κάβειροι, τους οποίους ο ίδιος ο μύθος συχνά τοποθετεί προ του θεού Διός, ως θεϊκούς σιδεράδες και κατασκευαστές της άρπας του Κρόνου.

Πόσοι γνωρίζουν επίσης ότι ακόμα και στις πιο παράξενες λεπτο­μέρειές του, το βιβλικό κείμενο είναι απόλυτα ένας αντικατοπτρισμός των μεσο­γειακών ανθρωπο­γο­νικών θρύλων; Για την ονοματοδοσία των ζώων απ’ τους πρώτους ανθρώπους, λέει η Βίβλος: «έπλασε δε Κύριος ο θεός εκ της γης πάντα τα ζώα του αγρού και πάντα τα πετεινά του ουρανού και έφερεν αυτά προς τον ΄Αδάμ δια να ίδη πως να ονομάσει αυτά και ότι όνομα ήθελε δώσει εις παν έμψυχον, τούτον να είναι το όνομα αυτού. Και έδωκεν ο Αδάμ ονόματα εις πάντα τα κτήνη και εις τα ζώα του αγρού». Γέν.2.19-20
Να πως διέσωσε τον αντίστοιχο μύθο[8] ο Πλάτωνας δια στόματος Σωκράτους: «πιο ευχάριστο λοιπόν μου φαίνεται, να σας διηγηθώ μύθον είπε (ο Σωκράτης). Ήταν κάποτε εποχή, οπότε υπήρχαν θεοί αλλά δεν υπήρχαν θνητά γένη. Όταν έφτασε και για τούτα ο πεπρωμένος χρόνος της δημιουργίας, τα σχηματίζουν (τα γένη) οι θεοί… και πρόσταξαν τον Προμηθέα και τον Επιμηθέα να τα κοσμήσουν και να κατανείμουν τις δυνάμεις όπως αρμόζει στο καθένα. Ο Επιμηθέας τότε, παρακαλεί τον Προμηθέα να κάνει ο ίδιος τη μοιρασιά. Μόλις τα μοιράσω είπε, να τα εξετάσεις. Έτσι λοιπόν τον έπεισε και μοίρασε δυνάμεις. Κατά δε την διανομή σε άλλα προσέδιδε δύναμη χωρίς ταχύτητα, ενώ τα πιο αδύναμα εφοδίαζε με ταχύτητα. Σε άλλα έδινε όπλα, ενώ σε άλλα πρόσφερε φύση άοπλη και σχεδίαζε γι’ αυτά άλλη δύναμη για την σωτηρία τους..».[9]
Ακολουθούν πολλές ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες διαχωρισμού των έμβιων όντων, ανάλογα με τις ιδιαίτερές τους ιδιότητες (που παραπέμπουν από τότε στη φυσιογνωσία του Έλληνα). Ο αδελφός λοιπόν του Προμηθέα, ο Επιμηθέας, με υπομονή μελετώντας συμπληρώνει με διάφορα χαρίσματα και βοηθά έτσι τη δύναμη της επιβίωσής τους, και παρατηρώντας τα χαρίζει στο καθ’ ένα όχι απλά ένα όνομα, όπως ο “συνάδελφός” του Αδάμ στο βιβλικό μύθο, αλλά, τις ίδιες εκείνες τις ιδιότητες, απ’ τις οποίες συχνά παίρνει νόημα το όνομά τους.
Η χαριτωμένη αυτή εξιστόρηση, αποκαλείται από τον αφηγητή της Σω­κράτη “μύθος”,[10] που σημαίνει ότι επί των ημερών του η άποψη αυτή, ήταν τόσο παλιά, ώστε αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι των πα­νάρ­χαιων ελληνικών θρύλων (μύθων) και αναφορών.
Οι ομοιότητες των δύο αυτών εξιστορήσεων, είναι παραπάνω από φανερές και βέβαια δεν μπορούν να θεωρηθούν τυχαίες. Έτσι παρα­μένει προκλητικά ανοιχτό το αρχικό μας ερώτημα. Ποιος τελικά αντιγράφει ποιόν;
Βλέπουμε λοιπόν, ότι ολάκερη η Μεσόγειος, και όλος ο επη­ρε­ασμέ­νος απ’ αυτήν κόσμος, αντηχεί τις ελληνικές επικές ανθρωπογονικές αντιλήψεις περί γη-γενών ηρώων, που πλάθονται με γη και ύδωρ και με φύσημα παίρνουν την πνοή της ζωής, μαζί με το σύνολο των λεπτο­με­ρειών που μας συνήθισε η εβραιοβιβλική αντίστοιχη Γένεσις.
Τι λοιπόν το επαναστατικά ιδιαίτερο είχε να προσθέσει η θεωρούμενη ως θεϊκότερη όλων εβραϊκή εκδοχή των πρωτοπλάστων, που δεν ήταν ήδη ευρύ­τατα γνωστό με άπειρες μάλιστα παραλλαγές στον ελληνοθρεμμένο κόσμο της εποχής εκείνης; Το μόνο που με μια ματιά διαπιστώνουμε είναι ότι: Ενώ την εβραιοβιβλική ανθρωπογονική εκδοχή τη γνωρίζουν ακόμα και τα μωρά, τις άκρως ενδιαφέρουσες παραλλαγές της πανάρχαιας Ελληνομεσογειακής ανθρωπογονίας, όχι μόνο δεν τις γνωρίζουμε, αλλά τις θεωρούμε περιθωριακές γνώσεις για “παράξενους”. Γιατί άραγε η βιβλική αφήγηση, για αιώνες τώρα, απολαμβάνει τιμές περί­βλεπτης αλήθειας, ενώ οι αντίστοιχες μεσογειακές, αρχαιότερες, αυθε­ντι­κό­τε­ρες, πανομοιότυπες και συχνά πληρέστερες αφηγήσεις, θεωρούνται γνώσεις δεύτερης ποιότητας και ανάξιες για εκτε­ταμένη λαϊκή ή και σχολική προβολή;
Αναλογιστήκατε ποτέ, γιατί η βιβλική ανθρωπογονική προσφορά, των λιγοστών (35 μόλις), εδαφίων, έφτασε, ατόφια έως τις ημέρες μας, ενώ ολόκληρα ελ­λη­νικά επικά συγγράμματα, πολλών χιλιάδων υπέροχων στίχων, με το ίδιο ακριβώς θέμα “ΧΑΘΗΚΑΝ” στην πορεία του χρόνου;
Ας αφήσουμε όμως τις καυτές ερωτήσεις, ν’ απαντηθούν αβίαστα με την πρόοδο αυτής της εργασίας κι ας επιστρέψουμε στις ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες εκείνες, που αποδεικνύουν ότι ο πληθωρικός Έλληνας, με τις παγκοσμίως σήμερα ανεγνωρισμένες γιγάντιες πνευματικές του επιδόσεις, δεν μπορεί ποτέ να ένοιωσε την ανάγκη να αντιγράψει τις “δεκαπέντε” αράδες της εβραιοβιβλικής ανθρωπογονίας, διότι εκεί που το βιβλικό κείμενο αναφέρει επιγραμματικά δυο λέξεις, ή θολά υπαι­νίσ­σεται μια ιδέα, ο λαλίστατος μεσογειακός απόηχος, είχε ατέλειωτα τραγούδια, θρύλους και ραψωδίες, των οποίων η λεπτή χάρη και η ατέλειωτη ροή χαριτωμένων εικόνων, παραμένει η καλύτερη απόδειξη αυθε­ντικότητας.
Αυτή ακριβώς η σύγκριση, είναι που θα έπρεπε να κάνει κάποιον να ντρέπεται στην ιδέα και μόνο, ότι η τεράστια φιλολογική λίμνη των μεσογειακών ανθρώπων, γέμισε, μεταγγίζοντας με το φειδωλό εβραιο-μυθολογικό σταγονόμετρο, τις βιβλικές τους εικόνες.
Ας συνεχίσουμε όμως τη συλλογή παραλλήλων στοιχείων, μια και σημειώστε, δεν υπάρχει η παραμικρή βιβλική αναφορά που να μην έχει πλή­θος ολόκληρο αντιστοιχιών στον ελληνικό μύθο, ή ακόμα καλύ­τερα, να μη βρίσκει σ’ αυτόν την φυσική της προέκταση και ερμηνεία.
Παράδειγμα για καλύτερη κατανόηση αποτελεί το εδάφ. Γέν.1.26, όπου η βιβλική θεότητα μιλώντας στον πληθυντικό λέγει: «Ας κά­μω­μεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημών, καθ’ ομοίωσιν ημών». Γιατί άραγε η δημιουργός θεότης χρησιμοποιεί εδώ πληθυντικό;
Χρειάστηκαν πάρα πολλοί αιώνες να περάσουν, για να ανακαλύψει μια απάντηση ο Ιωάννης, ο Μαθητής του υιού αυτής της θεότητας και να πει: «Εν αρχή, ητο ο Λόγος και ο Λόγος ητο παρά τω θεω και θεός ητο ο Λόγος. Ούτος ητο εν αρχή παρά τω θεω. Πάντα δι’ αυτου έγειναν και χωρίς αυτού δεν έγεινεν ουδέ εν, το οποίον έγεινεν» Ευαγγ. Ιωάνν.1.1. Έτσι εξηγεί ο Ιωάννης, ότι ο πληθυντικός που χρησιμοποιείται στην Παλαιά Διαθήκη, έχει αποδέκτη το «Λόγο», ή τον γιο του βιβλικού θεού, Χρηστό Ιησού.
Μόνο που ο βιβλικός αυτός Προμηθέας, ο «Λόγος» ή Χριστός, έρχεται με καθυ­στέ­ρηση πολλών αιώνων, για να φωτίσει ένα σκηνικό, όπου πολλοί θεοί -άρα πληθυντικός- ασχολούνται με την πλάση του πρώτου άνδρα και της πρώτης γυναίκας.
Όμως, πολύ πριν ερμηνευθεί ο πληθυντικός της Βίβλου, είδαμε ότι, η πολυπρόσωπη ελλη­νι­κή ανθρωπογονία, έχει δείξει πως όχι ένας, αλλά πολλοί θεοί ασχο­λή­θηκαν με τους πρωτόπλαστους. Δηλαδή, εντολή έδωσε ο Δίας, ο Προμηθέας και η Αθηνά έπλασαν τον άνδρα, ενώ ο Ήφαιστος τη γυναίκα.

Όσον αφορά δε, την ομοιομορφία θεών και ανθρώπων (ανθρω­πο­μορφισμό θεών), δηλα­δή το «κατ’ εικόνα ημών και ομοίωσιν» Γέν.1.26, δεν πιστεύω να υπάρχει κανένα ίχνος διαφωνίας, μια και οι Έλλη­νες έπ’ αυτού πραγματικά κυριολεκτούσαν. Οι πανέμορφοι ανθρω­πόμορφοι θεοί των Ελλήνων, έναντι των υπόλοιπων τερατό­μορ­φων θεών, έδιναν ανέκαθεν “ουσία” στην παρα­πάνω δήλωση. Απ’ την άλλη μεριά πάλι, πολλοί αρέσκονται να κατηγορούν τον ελληνικό ανθρω­πομορφισμό, σαν ένα απόλυτα μεμπτό και “ανώριμο” θρη­σκευτικό στοιχείο. Αναρωτιέμαι όμως, όταν ο γιος της παλαιοδιαθηκικής θεό­τητας, ο Λόγος ή Χριστός, ενανθρωπίστηκε, δεν ήταν ένας απόλυτα ανθρω­­πόμορ­φος θεός; Πού είναι λοιπόν η οποιαδήποτε έπ’ αυτού διαφορά;
Μήπως όμως, για να συνεχίσουμε τις επισημάνσεις παράλληλων θέσεων, στα εναπομείναντα ελληνικά συγγράμματα, δεν μπο­ρεί να βρεθεί τίποτε σχετικό με τις διάσημες λεπτομέρειες της περιβόητης πτώ­σης στην αμαρτία, εξαιτίας της βρώσεως του απαγορευμένου “καρπού”; Κάθε άλλο. Να τι λέει ο Ησίοδος στο Έργα και Ημέρες:
«Πριν (οι άνθρωποι) ζούσαν… ολότελα χωρίς τον βαρύ μόχθο και τις μαρτυρικές αρρώστιες, που έδωσαν τις φρο­ντί­δες στους ανθρώπους…
Σαν θεοί ζούσαν έχοντας ανέγνοιαστη ψυχή, ολότελα χωρίς κόπους και πόνο, κι ούτε τα φοβερά γερά­ματα ήταν πάνω τους και πάντα οι ίδιοι στα πόδια και στα χέρια χαίρονταν… και καρπόν έφερνε η ζωοδότρα γη μόνη της πολύν και άφθονον.
Αλλά η γυναίκα, (η Πανδώρα) με τα χέρια της, το μεγάλο κούπωμα του πιθαριού βγάζοντας, τα (δεινά) σκόρ­πισε κι έφερε στους ανθρώπους πικρά βάσανα. Μόνο ή ελπίδα στον άσπαστο οίκο της έμεινε… (έτσι) αμέτρητα πια βάσανα ανάμεσα στους ανθρώπους πλα­νώνται και είναι η γη και η θάλασσα κακά γεμάτη, και στους ανθρώπους οι αρρώστιες, άλλες την ημέρα κι άλλες τη νύχτα, μόνες τους έρχονται, φέρνοντας κακά στους θνητούς σιωπηλές.»! Hesiodus Epic.«Opera et dies» 90.

Ή μήπως διαφέρει νοηματικά η παραπάνω περιγραφή απ’ το πνεύμα της βιβλικής θεϊκής κατάρας; «Κατηραμένη να είναι η γη εξ αιτίας σου, με λύπας θέλεις τρώγει τους καρπούς αυτής… και εν τω ιδρώτι του προσώπου σου θέλεις τρώγει τον άρτον σου, εωσού επιστρέψης εις την γην, εκ της οποία ελήφθης»! Γέν.3.17-19.

Ίσως όμως απ’ τα ελληνικά αρχεία, να λείπουν άλλες διάσημες βιβλικές λεπτομέρειες, που μυθολογώντας προσπάθησαν να συγκρατήσουν τις ανθρώπινες περιπέτειες, γιατί μόνο στους βιβλικούς συγγραφείς εκμυστη­ρεύτηκαν τα όσα συνέβησαν οι “αυτόπτες” μάρτυρες του πειρασμού, κάτω απ’ το δένδρο της γνώσεως του καλού και του κακού, με τον όφη τον καταραμένο να παίζει τον προδοτικό του ρόλο; Όχι, κάθε άλλο. Μια ολόκληρη σειρά απαγορευμένων “καρπών” έχει να επιδείξει η ελληνική μυθολογία, που η παραβίαση και η βρώση τους έφερνε τιμωρία ή θάνατο. Ήταν δε τόση η διάδοση των ιδιό­μορ­φων αυτών θεϊκών απαγορεύσεων, που και ο μεγάλος Όμηρος συμπε­ριέλαβε στην Οδύσσεια, μια παρόμοια όμορφη ιστορία με τις αγε­λά­δες του Ήλιου. Πανάρχαια προομηρική προφανώς ιστορία, την οποία ο έξοχος Όμηρος συνταίριαξε στο υπέροχο έπος της Οδύσ­σειας.
Θα απολαύσουμε όμως την όμορφη αυτή ιστορία που θα μας ξεκουράσει και θα μας βάλει στο κλίμα των απαγορευμένων καρπών του ελληνικού μύθου στο επόμενο άρθρο…

[1] Το Μέγα Ετυμολογικό (Etymologicum Magnum) 220.37, λέει: «Γάμος: δάμος και γάμος, (εκ του) δαμώ, δαμάζω. Και τις παρθένες αδάμαστες ονομάζουν» Εξ’ ου και ο παρθένος α-δάμας. Μια ενδιαφέρουσα λοιπόν άκρως ελληνική ερμηνεία του ονόματος Αδάμ, είναι ά-δαμος ή ά-γαμος! Ενδιαφέρον έπ’ αυτού έχει ότι ο Αδάμ από τον Εβραίο ιστορικό, Flavius Josephus ονομάζεται «Άδαμος». Antiq. Jud.1.34.4.
[2] Η ελληνική ερμηνεία του ονόματος «Εύα», είναι ευκολότερη, προερχόμενη προφανώς απ’ την λέξη «Ήβα» ή «Ήβη», δηλαδή την νεότητα.
[3] Γη-γενής, εκ του γη+γενώ- Ο εκ της γης γεννηθείς. Κατά τον Αισχύλο, ο άνθρωπος: «του πηλοπλάστου (θεού) ήταν σπέρμα». Αισχύλος Απόσπ. 369.
[4] Απόσπ. 29 D.K. Βλ. επίσης: «Έτσι δε και ο Ξενοφάνης έλεγε, Όλοι δε από γης και ύδατος εγενήθημεν» Eustathius Philol. ΕΙΣ ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΔΑ - ΕΚ ΤΗΣ ΗΤΑ ΡΑΨΩΔΙΑΣ 2, 416, 10. O Apollodorus Muth. (1.45.2) γράφει σχετικά: «Προμηθέας δε εξ ύδατος και γης ανθρώπους έπλασε». Αλλά και: «Γαία πάντων γενέτειρα» Euripides Trag. Fragm.182a.1.
[5] Hesiodus Epic Opera et dies 60-70.
[6] Hesiodus Theog. 600.
[7] Paul Descharm “Εγκυκλοπαίδεια της Ελληνικής Μυθολογίας” τομ. 2 σελ. 230.
[8]«Μύθος=λόγος» Apollonius Sopf.114,3. Στην αρχαιότητα λοιπόν, “Μύθος” εσήμαινε τρόπος παρουσίασης ενός θέματος.
[9] Plato Phil. Protagoras 320c.
[10] Μύθος λοιπόν= θρύλος-παράδοση, αναφορά.

ΠΗΓΗ....http://olympia.gr

Τρίτη, 17 Αυγούστου 2010

Φάροι του διαστήματος

Πρόκειται για ταχέως περιστρεφόμενους αστέρες νετρονίων, τρομακτικής πυκνότητας, που εκπέμπουν, από τους μαγνητικούς πόλους τους, ραδιοκύματα στο διάστημα. Οι αστρονόμοι έκαναν την ανακάλυψη ενώ συνεργάζονταν με το διεθνές εθελοντικό πρόγραμμα Einstein@Home, που αξιοποιεί τη συνδυαζόμενη επεξεργαστική ισχύ πολλών χιλιάδων οικιακών υπολογιστών σε 192 χώρες για να αναλύει μεγάλους όγκους αστρονομικών δεδομένων.
Το πάλσαρ είναι ένα είδος άστρου που προέρχεται από τη βαρυτική κατάρρευση προς το εσωτερικό του ενός γιγάντιου άστρου, με μάζα οκτώ έως 20 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του δικού μας ήλιου. Το άστρο προέρχεται από έκρηξης σουπερνόβα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δύο γειτονικά άστρα κατέρρευσαν, εκ των οποίων το ένα απορρόφησε σταδιακά το άλλο, και το διπλό πάλσαρ έμεινε πια μονό. Το διπλό πάλσαρ περιστρέφεται 41 φορές το δευτερόλεπτο γύρω από τον εαυτό του εκπέμποντας ραδιο-ακτινοβολία, σαν πανίσχυρος διαστημικός φάρος.
Το εύρημά τους παρουσιάστηκε στο περιοδικό “Science” και χαιρετίστηκε από τον επιστημονικό κόσμο.
Όπως είπε ο καθηγητής αστρονομίας Τζιμ Κόρντις του πανεπιστημίου Κορνέλ των ΗΠΑ, τέτοια πάλσαρ που κάποτε ήσαν διπλά, πρέπει να υπάρχουν περισσότερα στο σύμπαν, όμως λίγα έχουν βρεθεί μέχρι στιγμής, γεγονός που αυξάνει τη σημασία της ανακάλυψης των ερασιτεχνών αστρονόμων. Όπως είπε ο Κόρντις, η ανακάλυψη θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση της φυσικής των αστέρων νετρονίων (πάλσαρ) και του τρόπου σχηματισμού τους.
Το πρόγραμμα Einstein@Home -που συντονίζεται από τον Μπρους Άλεν, διευθυντή στο γερμανικό Ινστιτούτο Βαρυτικής Φυσικής Μαξ Πλανκ και καθηγητή φυσικής στο αμερικανικό πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν- αρχικά δημιουργήθηκε για να βρει τα βαρυτικά κύματα (τις διαταραχές του χωροχρόνου στο διάστημα), αλλά στην πορεία εμπλουτίστηκε.
Περίπου το ένα τρίτο της επεξεργαστικής ισχύος του προγράμματος σήμερα αφιερώνεται στη μελέτη των δεδομένων του τηλεσκοπίου Αρεσίμπο. Η νέα αστρονομική ανακάλυψη είναι ουσιαστικά η πρώτη σημαντική που γίνεται από το πρόγραμμα.

πηγή enet.gr

Παρασκευή, 6 Αυγούστου 2010

Μετανάστευσε νοτιότερα το βόρειο σέλας λόγω της έκρηξης στον Ήλιο

Μετανάστευσε νοτιότερα το βόρειο σέλας λόγω της έκρηξης στον Ήλιο
Ορατό και στη Γερμανία


Δημοσίευση: χτές | 21:00
Ανανέωση: πριν 24'
Το βόρειο σέλας είναι ένα από τα εντυπωσιακότερα φυσικά φαινόμενα (φωτ.αρχείου)

Το βόρειο σέλας είναι ένα από τα εντυπωσιακότερα φυσικά φαινόμενα (φωτ.αρχείου)Associated Press

Βερολίνο, Γερμανία: Βόρειο σέλας σε χαμηλότερα γεωγραφικά ύψη έφερε η πρόσφατη έκρηξη στον Ήλιο, η ισχυρότερη των τελευταίων ετών, δίνοντας σε εκατομμύρια ανθρώπους τη δυνατότητα να δουν το εντυπωσιακό και σπάνιο για τα μέρη πολλών από αυτούς φαινομένου του βορείου σέλαος.

Το ξύπνημα του Ήλιου, που σταδιακά φτάνει στο κέντρο του 11ετούς κύκλου οπότε και η δραστηριότητά του θα αυξηθεί, είναι η αιτία για τη μετανάστευση του φαινομένου νοτιότερα.

Αν και ο Ήλιος παράγει συνεχώς ένα κύμα φορτισμένων, τον ηλιακό άνεμο, οι εκρήξεις παράγουν ασυνήθιστα μεγάλα κύματα που όταν φτάσουν στη Γη μετά από 2-3 ημέρες αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο.

Έτσι μπαίνουν στην γήινη ατμόσφαιρα και διεγείρουν τα σωματίδια παράγοντας τους χρωματιστούς κυματισμούς στα βόρεια γεωγραφικά ύψη. Ωστόσο, αν οι εκρήξεις είναι πολύ έντονες το βόρειο σέλας μεταναστεύει νοτιότερα από ότι συνήθως.

Αυτό συνέβη την Τετάρτη όπου το βόρειο σέλας ήταν ορατό από τη Δανία και τη Γερμανία αντί για τη Σκανδιναβία όπου συνήθως είναι ορατό. Είναι πιθανό ότι και τη νύχτα της Πέμπτης θα είναι ορατό το φαινόμενο.

Στην Ελλάδα το βόρειο σέλας είναι εξαιρετικά σπάνιο καθώς έχουν καταγραφεί τέσσερις περιπτώσεις τα τελευταία 150 χρόνια.

Το βόρειο σέλας δεν αποτελεί κίνδυνο για τον άνθρωπο.

Ο έκτος μεγαλύτερος ποταμός κυλάει στο... βυθό της Μαύρης Θάλασσας


Ο ποταμός μεταφέρει πολύ αλμυρό νερό και ιζήματα και είναι ο μόνος ενεργός υποθαλάσσιος ποταμός που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα (Φωτογραφία αρχείου)

Associated Press

Η Γη δεν θα σταματήσει ποτέ να μας εκπλήσσει. Βρετανοί επιστήμονες ανακάλυψαν για πρώτη φορά έναν κανονικό υποθαλάσσιο ποταμό μεγάλων διαστάσεων, που κυλάει στο βυθό της Μαύρης Θάλασσας. Ο ποταμός, όπως και οι επιφανειακοί ποταμοί, έχει κανονική κοίτη, παραποτάμους, ρεύματα, ακόμα και καταρράκτες.

Οι ερευνητές της σχολής γεωεπιστημών και περιβάλλοντος του πανεπιστημίου του Λιντς, υπό τον δρα Νταν Πάρσονς, σύμφωνα με τις εφημερίδες «Daily Telegraph» και «Daily Mail» χρησιμοποίησαν ένα ρομποτικό υποβρύχιο που μελέτησε το βυθό κοντά στην Τουρκία.

Ο ποταμός έχει βάθος μέχρι 35 μέτρα σε μερικά σημεία, μήκος περίπου 60 χιλιομέτρων, πλάτος γύρω στα 800 μέτρα, το νερό του κυλάει με ταχύτητα περίπου 6,5 χιλιομέτρων την ώρα, ενώ γύρω στα 22.000 κυβικά μέτρα νερού ρέουν μέσα από αυτόν κάθε δευτερόλεπτο (δέκα φορές περισσότερο σε σχέση με τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό ποταμό, τον Ρήνο).

Ο όγκος νερού που μεταφέρει, είναι 350 φορές μεγαλύτερος από του Τάμεση στο Λονδίνο και, αν βρισκόταν στην επιφάνεια, θα ήταν ο έκτος μεγαλύτερος ποταμός του πλανήτη μας από άποψη όγκου νερού που ρέει διαμέσου αυτού.

Ο ποταμός (χωρίς όνομα προς το παρόν) μεταφέρει πολύ αλμυρό νερό και ιζήματα και είναι ο μόνος ενεργός υποθαλάσσιος ποταμός που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα. Έχει δημιουργηθεί καθώς αλμυρό νερό εισδύει από την Μεσόγειο στο Στενό του Βοσπόρου και από εκεί στην Μαύρη Θάλασσα (Εύξεινο Πόντο), που έχει ύδατα με μικρότερη περιεκτικότητα σε αλάτι.

Η διαφορά αυτή στην ποσότητα του αλατιού αναγκάζει το πιο πυκνό νερό της Μεσογείου να ρέει συνεχώς σαν ένα ποτάμι κατά μήκος του βυθού της Μαύρης Θάλασσας και, στην πορεία των αιώνων, να έχει σκάψει ένα κανάλι με όχθες. Το νερό του ποταμού είναι πιο αλμυρό και συνεπώς πιο πυκνό από το υπόλοιπο νερό γύρω του.

Το νερό του υποθαλάσσιου ποταμού διασχίζει τον καθοδικό βυθό που είναι κοντά στις ακτές και σιγά-σιγά χύνεται στην άβυσσο της Μαύρης Θάλασσας, όπως ένας επίγειος ποταμός που διασχίζει την ξηρά με καθοδική φορά και χύνεται τελικά στην θάλασσα.

Οι επιστήμονες εδώ και καιρό υποπτεύονταν ότι είναι δυνατό να σχηματιστούν ποτάμια στους βυθούς, καθώς οι έρευνες με σόναρ είχαν αποκαλύψει υποθαλάσσια κανάλια-μαιάνδρους σε πολλούς ωκεανούς. Τα μεγαλύτερα κανάλια έχουν βρεθεί στον Ατλαντικό, στα ανοικτά των ακτών της Βραζιλίας, όπου εκβάλλει ο Αμαζόνιος. Ποτέ όμως μέχρι σήμερα δεν είχε εντοπιστεί κάποιο ρεύμα νερού να διασχίζει ένα τέτοιο κανάλι.

Τα περισσότερα υποθαλάσσια κανάλια πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν όταν το επίπεδο των θαλασσών ήταν πολύ χαμηλότερο. Ορισμένα από αυτά τα κανάλια έχουν μήκος 4 χιλιομέτρων και πλάτος αρκετών χιλιομέτρων.

Το κανάλι-ποτάμι της Μαύρης Θάλασσας είναι μικρότερο από αυτά του Ατλαντικού, είναι όμως το πρώτο όπου αποδεικνύεται ότι νερό μπορεί να ρέει μέσα από αυτά τα κανάλια, όπως στα κανονικά επιφανειακά ποτάμια.

Σύμφωνα με τον Πάρσονς, εκεί όπου υπάρχουν τέτοια ποτάμια, οι εταιρίες πετρελαίου θα μπορούσαν να κάνουν υποθαλάσσιες γεωτρήσεις.

Associated Press

Πέμπτη, 5 Αυγούστου 2010

Περίεργες και άγνωστες δυνάμεις του σιδερένιου πυρήνα της Γης


Η σιδερένια «καρδιά» στον πυρήνα του πλανήτη μας λιώνει και κινείται ταυτόχρονα, αναγεννώμενη κάθε 100 εκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με μια νέα γαλλική επιστημονική μελέτη, που εκτιμά ότι περίεργες και άγνωστες δυνάμεις, τις οποίες οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμα να εξηγήσουν, «δουλεύουν» 5.000 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της Γης.

Το κέντρο της Γης βρίσκεται σε βάθος περίπου 6.400 χλμ. από την επιφάνειά της. Η ως τώρα κυρίαρχη θεωρία ήταν ότι ο πυρήνας είναι ακίνητος και απλώς αργά-αργά μεγαλώνει ομοιόμορφα, καθώς έλκει συνεχώς νέο λιωμένο υλικό από τον περίγυρό του και το κρυσταλλοποιεί σε στερεό μέταλλο.

Όμως αυτό από μόνο του δεν μπορεί να ερμηνεύσει μια σειρά από παράξενες παρατηρήσεις που έχουν γίνει, γι’ αυτό τώρα οι επιστήμονες εκτιμούν ότι κάτι άλλο συμβαίνει: ο πυρήνας δεν είναι ακίνητος αλλά συνεχώς κινείται και λιώνει.

Ο εσώτατος πυρήνας είναι μια συμπαγής μεταλλική μπάλα κυρίως από σίδηρο με ακτίνα γύρω στα 1.200 χιλιόμετρα, που σχηματίστηκε πριν από περίπου 1 δισεκατομμύριο χρόνια, όταν το εσωτερικό της Γης άρχισε να ψύχεται και τα βαρύτερα μέταλλα να βυθίζονται βαθιά στο εσωτερικό του πλανήτη μας.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο εσωτερικός πυρήνας σταδιακά μεγαλώνει, καθώς απορροφά νέα υλικά από τον πιο ρευστό εξωτερικό πυρήνα που περιέχει λιωμένα μέταλλα, τα οποία στη συνέχεια -υπό τις τρομακτικές πιέσεις που υφίστανται- θα γίνουν συμπαγή όταν καταλήξουν στον εσωτερικό πυρήνα, ο οποίος δεν αποκλείεται να έχει θερμοκρασία μεγαλύτερη ακόμα και από του ήλιου.

Ανάμεσα στα «περίεργα» του πυρήνα, είναι η παρατήρηση των γεωφυσικών ότι τα σεισμικά κύματα -ουσιαστικά τα μόνα «εργαλεία» για την μελέτη της γήινης «καρδιάς»- ταξιδεύουν πιο γρήγορα στην ανατολική πλευρά του πυρήνα σε σχέση με τη δυτική.

Οι νέες εκτιμήσεις, υπό τον γεωφυσικό Τιερί Αλμπουσιέρ του πανεπιστημίου της Γκρενόμπλ και της Λιόν, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «Nature», σύμφωνα με το Science, το New Scientist και το Live Science, δείχνουν ότι ο εσωτερικός πυρήνας είναι πιθανώς πολύ πιο δυναμικός από ό,τι θεωρούσαν ως τώρα οι επιστήμονες.

Η γαλλική μελέτη εκτιμά ότι ο πυρήνας αδιάκοπα κρυσταλλοποιείται (στερεοποιείται) στη δυτική πλευρά του και λιώνει στην ανατολική, δηλαδή η δυτική πλευρά συνεχώς προσθέτει σίδηρο, ενώ η ανατολική καταρρέει και διασπάται.

Οι γάλλοι γεωφυσικοί εκτιμούν ότι ο στερεός σίδηρος του εσώτατου πυρήνα «κινείται» προς τα ανατολικά με μέσο ρυθμό περίπου 1,5 εκατοστών το χρόνο, λιώνοντας τελικά όταν φτάσει στο άκρο της ανατολικής πλευράς. Με αυτό το ρυθμό, υπολογίζεται ότι ο πυρήνας χρειάζεται γύρω στα 100 εκατ. χρόνια για να «ανακυκλώσει» τον εαυτό του. Επειδή ο πυρήνας στερεοποιείται στα δυτικά και λιώνει στα ανατολικά του, αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί τα σεισμικά κύματα τον διατρέχουν με διαφορετική ταχύτητα στις δύο πλευρές του.

Αν η θεωρία αυτή είναι σωστή, σύμφωνα με τον Αλμπουσιέρ, επειδή η κίνηση στον εσωτερικό πυρήνα επηρεάζει άμεσα τον εξωτερικό πυρήνα, ο οποίος παράγει το μαγνητικό πεδίο της Γης, αυτή η συνεχής διαδικασία «αναγέννησης» του πυρήνα προς μια μόνο κατεύθυνση, μπορεί να οδηγήσει επίσης σε αναθεώρηση από τους επιστήμονες του τρόπου που λειτουργεί ο γήινος μαγνητισμός.

Η εναλλακτική θεωρία που έχει προταθεί, είναι ότι οι κινήσεις στο εσωτερικό του μανδύα (του στρώματος που μεσολαβεί μεταξύ του φλοιού και του πυρήνα) επηρεάζουν τον εξωτερικό πυρήνα και αυτός, με τη σειρά του, επιδρά στον εσωτερικό πυρήνα. Οι δύο θεωρίες πάντως δεν αποκλείονται αμοιβαία, καθώς είναι δυνατό ο εσωτερικός πυρήνας να επηρεάζεται από τις κινήσεις του μανδύα και ταυτόχρονα να λιώνει.

πηγή tovima.gr

Τετάρτη, 4 Αυγούστου 2010

O ήλιος "ξυπνάει" και πάλι

Μια ισχυρή μαγνητική έκρηξη στον ήλιο στέλνει ήδη ένα μεγάλο νέφος ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων προς την κατεύθυνση του πλανήτη μας. Το ηλιακό «τσουνάμι», που αποτελείται από τόνους πλάσματος (ιονισμένων ατόμων) μπορεί να δημιουργήσει θεαματικό σέλας πάνω από τους πόλους της Γης, αλλά και να προκαλέσει προβλήματα στους δορυφόρους και στις τηλεπικοινωνίες.
Την 1η Αυγούστου παρατηρήθηκε η πρώτη αναλαμπή πάνω από μια γιγάντια ηλιακή κηλίδα στο μέγεθος της Γης, παράλληλα όμως εξερράγη μια μεγάλη ποσότητα αερίων από ένα "νημάτιο" στο βόρειο ημισφαίριο του ήλιου.
Αν και τα δύο γεγονότα απέχουν εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα, πιθανότατα συνδέονται.
Οι εικόνες του τροχιακού Παρατηρητηρίου Ηλιακής Δυναμικής (SDO) της NASA, το οποίο εκτοξεύτηκε τον Φεβρουάριο για να μελετήσει τον ήλιο, κατέγραψαν τα φαινόμενα, καθώς επίσης αστρονόμοι από όλο τον κόσμο.
Τα "νημάτια" είναι γιγάντιοι σωλήνες μαγνητισμού που γεμίζουν με ηλιακά αέρια και κρέμονται στην ατμόσφαιρα του ήλιου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το "νημάτιο", πριν εκραγεί, είχε διάμετρο 50 φορές μεγαλύτερη από τον πλανήτη μας.
Η έκρηξη εκτόξευσε το περιεχόμενό του στο διάστημα, παράγοντας ένα νέφος ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων, με κατεύθυνση προς τη Γη.
Το όλο γεγονός δεν θεωρείται μεγάλη έκρηξη για τα δεδομένα του ήλιου, αλλά επειδή τόσα χρόνια ήταν "ήσυχος", το φαινόμενο δείχνει ότι ο ήλιος μπαίνει σε φάση "αφύπνισης".
Ουσιαστικά πρόκειται για την πρώτη αξιοσημείωτη ηλιακή "καταιγίδα" που φτάνει στον πλανήτη μας εδώ και αρκετά χρόνια, σύμφωνα με τη βρετανική "Τέλεγκραφ" και το New Scientist. Το ηλιακό πλάσμα αναμένεται να φτάσει στη Γη στις 3 έως 4 Αυγούστου, σύμφωνα με τον αστρονόμο Λέον Γκόλουμπ του Κέντρου Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν.
Όταν τα ηλιακά σωματίδια φτάσουν στη Γη, αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο της, δημιουργώντας πιθανώς μια γεωμαγνητική καταιγίδα. Τα φορτισμένα σωματίδια κινούνται κατά μήκος των γραμμών του γήινου μαγνητικού πεδίου και συγκεντρώνονται στους πόλους της Γης όπου και δημιουργείται το πολικό σέλας.
Τα ηλιακά σωματίδια συγκρούονται με άτομα αζώτου και οξυγόνου στη γήινη ατμόσφαιρα και έτσι λάμπουν σαν φώτα νέον. Αν και κανονικά το σέλας είναι ορατό μόνο στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη (δηλαδή κοντά στους πόλους), σε περιπτώσεις γεωμαγνητικών καταιγίδων το σέλας μπορεί να παρατηρηθεί και σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, σαν "κουρτίνες" πράσινου και κόκκινου φωτός.
Ο ήλιος περνάει από ένα 11ετή κύκλο περιοδικής δραστηριότητας. Το τελευταίο μέγιστο (ζενίθ) της δράσης του καταγράφηκε το 2001, ενώ το τελευταίο ελάχιστο (ναδίρ) ήταν ιδιαίτερα ασθενές και κράτησε πολύ καιρό. Τώρα όμως φαίνεται πως ο ήλιος "ξυπνάει" και πάλι, αρχίζοντας το νέο κύκλο του.

πηγή enet.gr 10:37 3/8/2010

Δευτέρα, 2 Αυγούστου 2010

Έθιμα της Μινωικής Κρήτης

Πριν 3500 περίπου χρόνια σύμφωνα με τους αρχαιολόγους ή 13500 χρόνια σύμφωνα με τους τολμηρούς ερευνητές, ανάμεσα σε Ελλάδα, Αίγυπτο, Κύπρο και Ιταλία, άνθιζε ένας πολιτισμός που έμελλε να επηρεάσει όλους τους μετέπειτα πολιτισμούς της Ευρώπης. Στο νησί της Κρήτης, ο γνωστός Μινωικός πολιτισμός, έβαζε τη σφραγίδα του στο πέρασμα των χρόνων.

Ας πάμε λίγο πίσω στο χρόνο, περίπου στην 6η χιλιετηρίδα π.χ. Τότε, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους , ήρθαν στην Κρήτη, από τη θάλασσα μικρές ομάδες ανθρώπων που σιγά σιγά οργανώθηκαν σε παρειές ή σε κράτη. Οι άνθρωποι αυτοί είχαν ηλιοκαμένο δέρμα, μαύρα μαλλιά και σκούρα μάτια. Αργότερα μια δεύτερη ομάδα κατοίκησε το νησί (η Ευρωπαϊκοί ή Αλπινο-δηναρική). Ένα τρίτο κύμα αποικισμού έγινε αργότερα από την Ανατολή από ανθρώπους ψηλής κορμοστασιάς και με καστανό τρίχωμα.
Αφού ενώθηκαν και συγχωνεύτηκαν οι διάφοροι πληθυσμοί, στα τέλη του 3000, η Κρήτη άρχισε να αναζητά διεξόδους στο εμπόριο, πρώτες ύλες και νέες ιδέες. Έτσι έφτασε στην Αίγυπτο, στην Ιταλία, την Κύπρο, την Κυλικία, τη Συρία. Έτσι επιτυγχάνει ειρηνικά μια κοινωνική εξέλιξη που άρχισε στην Κρήτη γύρω στο 2500π.χ.

Εμείς θα επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας γύρω στο 1500 π.Χ., λίγα χρόνια μετά την καταστροφή που υπέστη ο πολιτισμός πιθανότατα από έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης. Έτσι ενώ ο πρώτος πολιτισμός θάβεται στα ερείπια ,φαίνεται ότι η δύναμη του ήταν τέτοια που κατάφερε λίγα χρόνια αργότερα να φτάσει στην μεγαλύτερή του ακμή.
Ας ρίξουμε μια ματιά στον τρόπο που ήταν οργανωμένη η κοινωνία τους. Καταρχήν ήταν μία πυραμιδική κοινωνία. Στην βάση της πυραμίδας ανήκαν οι πληθυσμοί και τα άτομα που είχαν περιέλθει σε κατάσταση δουλείας. Πιο πάνω ήταν οι δουλοπάροικοι, οι υποτελείς λαοί. Έπειτα υπήρχαν 4 τάξεις, όχι πολύ άκαμπτες, αφού επέτρεπαν το πέρασμα από τη μία στην άλλη.

Στην 4η τάξη ανήκαν οι Τεχνίτες ,στην 3η οι καλλιεργητές και οι κτηνοτρόφοι, στην 2η οι πολεμιστές και στην 1η το βασιλικό γένος και οι ιερείς.
Ο ρόλος του βασιλιά είναι διοικητικός, οικονομικός, δικαστικός και στρατιωτικός. Επαγρυπνεί για την εξασφάλιση της δικαιοσύνης, ενώ ο ρόλος του έχει και μεταφυσική χροιά. Ασκεί πολλά από τα καθήκοντα του μαζί με τον κλήρο, ο οποίος, απ' ότι μας επιτρέπουν οι απεικονίσεις να κρίνουμε άνηκε κυρίως στο γυναικείο φύλο. Στην αρχή του διαλόγου του Πλάτωνα που έχει τον τίτλο ‘'Νόμοι'', διαβάζουμε τα παρακάτω: Ο Αθηναίος: ‘'Δεν λες κι εσύ σαν τον Όμηρο ότι ο Μίνωας πήγαινε τακτικά να βρει τον πατέρα του, ότι συζητούσε μαζί του κάθε 8 χρόνια και ότι θεσμοθετούσε τους νόμους των πολιτειών σας σύμφωνα με τις υποδείξεις του;'' Ο Κλεινίας, ο Κρης: ''Σωστά , έτσι λέγεται στην πατρίδα μου. Και ακόμα ότι ο αδερφός του ο Ροδάμανθυς, του οποίου γνωρίζετε το όνομα, ήταν το δικαιότερο ον που υπήρξε ποτέ. Έτσι μπορούμε να πούμε εμείς οι Κρήτες ότι η αυστηρή διαχείριση της δικαιοσύνης ,τον έκανε άξιο αυτού του ένδοξου τίτλου.
Για το βασιλιά τα ανάκτορα ήταν τόποι κατοικίας, ιερά, κέντρα διοικήσεως και διαχειρίσεως. Έχουν ανακαλυφθεί 4 ανάκτορα. Στη Κνωσό, στα Μάλλια, στη Φαιστό και στη Ζάκρο. Πιθανότατα οι τόποι αυτοί ήταν χώροι λατρείας. Οι τόσοι πολλοί θρόνοι της Κνωσού, θα μπορούσαν θαυμάσια να παραμένουν κενοί, όπως οι θρόνοι της Ίσιδος ή άλλοι συμβολικοί θρόνοι διαφόρων θεοτήτων από τη Παλαιστίνη ως την Ινδία.

  Μάλλον το ανάκτορο της Κνωσού ανήκε σε θεότητες, στις οποίες ο βασιλιάς ερχόταν στις γιορτές με μεγάλη πομπή για να αποδώσει τιμές ή να κάνει θυσίες, ξεκινώντας από μια από τις ιδιαίτερες κατοικίες του. Σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς στέγαζαν τους θεούς καλύτερα από τους ανθρώπους. Υπήρχε αυστηρός προσανατολισμός της προσόψεως των ιερών προς ένα σημείο της ισημερίας.
Ο ιερέας βασιλιάς μεσολαβητής ανάμεσα στο λαό και στους θεούς, έκανε εν ονόματι της Κρήτης όλες τις δημόσιες θυσίες. Σε αυτές τις ιερατικές κοινότητες, ο βασιλιάς πήγαινε για να εγκαινιάσει τον καινούργιο χρόνο, να συνάψει μυστικό γάμο μα τη θεά της φύσης, να εξαγνιστεί. Μαζί με αυτή επαναλάμβανε την αρχέγονη πράξη της δημιουργίας του κόσμου. Ανανεώνει τη συλλογική ευημερία ανανεώνοντας τη βλάστηση και τη χρονιά


Το ιερό το προστάτευε η ιερή αποστολή και τα σύμβολά του: διπλά κέρατα, διπλοί πέλεκυς, ιεροί κόμποι, ο ιερός ταύρος με τα χρυσά κέρατα. Πολλά ιερά σε μετέπειτα εποχές χτίσθηκαν πάνω στα ερείπια των Μινωικών ιερών συνεχίζοντας την προηγούμενη θρησκευτική παράδοση.
Ο μύθος θεωρεί το βασιλιά γιο ή ενσάρκωση του υπέρτατου θεού, γονιμοποιό ταύρο και ήλιο ταυτόχρονα. Σύμφωνα με μυθικές παραδόσεις, αναφέρεται η σύλληψη του ηγεμόνα γιου του Διός - Ταύρου και της Ευρώπης

. Στο μεγάλο ναό της Κνωσού, γυμνόστηθες ιερείς κράδαιναν φίδια, που τυλιγόταν στα μπράτσα τους. Καμιά φορά οι ιέρειες έβαζαν στο σώμα και στο κεφάλι τους δέρματα ζώων και έκαναν παρέλαση χορεύοντας με τους ήχους της λύρας ή του σείστρου.
Στη δεύτερη τάξη ανήκαν οι πολεμιστές. Γι' αυτούς, ο πόλεμος δεν ήταν μόνο ανάγκη αλλά και χρέος. Στη στρατιωτική τους εκπαίδευση, υπήρχαν αδελφότητες και αγώνες μύησης. Έτσι, τους νέους τους εμπιστεύονταν σε ομάδες προγύμνασης, τους έστελναν στις λόχμες, τους έκρυβαν στα φαράγγια, στις σπηλιές, τους κούρευαν, τους έντυναν με σκουρόχρωμα και καμιά φορά με γυναικεία ρούχα, για να ξεπεράσουν τους φόβους τους. Τους υπέβαλαν σε αγώνες ακοντίου, δρόμου, σκοποβολής. Όταν οι νέοι επέστρεφαν με πομπή λάμβαναν επίσημα μαζί με τα άρματα και το ένδυμα του τέλειου άντρα, τον τίτλο του ΄΄ δρομέως΄΄ και όλα τα πολιτικά δικαιώματα μαζί με το δικαίωμα να νυμφευθεί. Ο μαθητευόμενος πολεμιστής πρέπει να υπομείνει τις δοκιμασίες και να δεχτεί τις ικανότητές του πραγματώνοντας ένα άθλο. Οι Κουρήτες, οι Κρήτες μύστες, που τους απεικόνιζαν θωρακισμένους με μπρούτζο, περνούσαν για εφευρέτες της ασπίδας, του πολεμικού χορού και των τελετουργικών αγώνων.
Στην τρίτη τάξη ανήκαν οι καλλιεργητές και οι κτηνοτρόφοι που εξασφάλιζαν τη δική τους ύπαρξη με την εργασία τους και προμήθευαν τα ανάκτορα με αγαθά. Οι χωρικοί της Κρήτης έβαζαν τα προϊόντα του κτήματός τους κάτω από τη προστασία των θεών της γης και του ουρανού. Είχαν ιερά στις κορφές των βουνών, στο βάθος των σπηλαίων και στις πεδιάδες. ¨Ένα γεγονός που κέντριζε το ενδιαφέρον τους ήταν η άφιξη στο χωριό εμπόρων, ειδικευμένων τεχνιτών, θεραπευτών, άτομα δηλαδή που συνεχώς μετακινούνταν. Αυτοί ήταν η επικοινωνία τους με τα άλλα χωριά, με τον υπόλοιπο κόσμο. Οι άνθρωποι αυτοί μετέφεραν εμπορεύματα ,ιδέες, γνώσεις, ειδήσεις. Στα παράλια βέβαια οι χωρικοί ήταν έμποροι και ναυτικοί.

Οι Κρήτες ναυτικοί αλώνιζαν την ανατολική μεσόγειο πάνω σε καρυδότσουφλα για να εμπορευτούν, να ιδρύσουν εμπορικά κέντρα, και αποικίες. Η ταχύτητά τους δεν ξεπερνούσε μερικούς κόμβους την ώρα με πρίμο καιρό. Στην είσοδο μερικών λιμανιών βρίσκουμε καταπληκτικό αριθμό με αμφορείς, στους οποίους οι ναυτικοί θυσίαζαν ένα μέρος του υγρού τους φορτίου, στην ύπουλη θεότητα των κυμάτων. Τα μάτια που ζωγράφιζαν στα σκάφη δεν προορίζονταν για να βρίσκουν μόνο τον καλό δρόμο ανάμεσα στους κινδύνους της θάλασσας αλλά ήταν και μάτια μαγικά. Οι σκαλιστές κεφαλές τεράτων στην πρύμνη, οι φιγούρες στην πλώρη, τα διάφορα χρώματα στο πανί , καθώς και το σχήμα του διπλού κέρατος που είχαν δώσει στο σκαρί του πλοίου δεν ήταν τυχαία. Έπαιζαν προστατευτικό ρόλο. Οι κρήτες ναυτικοί θεωρούσαν την θάλασσα σαν μια γέφυρα κι όχι σαν πεδίο μάχης.

Όσο αφορά τις γυναίκες, δουλειά τους ήταν να κλώθουν και να υφαίνουν. Η κυρία του σπιτιού διαδραμάτιζε πολύ σημαντικό θρησκευτικό, πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό ρόλο. Μόνη ή συνοδευόμενη από τον σύζυγο της , ασχολείται με τις δουλειές των περιβολιών και των χωραφιών. Το όργωμα ήταν γι' αυτούς τελετουργία. Κάθε όργωμα άρχιζε με προσευχή στη θεά της συγκομιδής. Οι Έλληνες της Κλασσικής εποχής απέδιδαν στην προελληνική Κρήτη την προέλευση της γεωργίας και θεωρούσαν την Κρήτη πατρίδα του ήρωα Βουζύνη του ΄΄βου υπό άρατρος ζευξας΄΄. Πινακίδες της Κνωσού πληροφορούν ότι οι Κρητικοί έδιναν ονόματα στα βόδια τους. Το κυνήγι και ο χορός ήταν το μεγάλο πάθος τους. Ο Μίνωας , μας λέει ο μύθος, ήταν κυνηγός με αλάθητο τόξο και καμάκι. Η σημαντικότερη θεά της δυτικής Κρήτης , η Δικτύννα, ήταν θεά του κυνηγιού. Ήταν κατά τα φαινόμενα μια από τις ιδιότητες της αντίστοιχης θεάς της ανατολικής Κρήτης, τη Βριτομάρτις, που ταυτίστηκε αργότερα με την Άρτεμης.
Στη τέταρτη τάξη ανήκαν οι τεχνίτες. Ήταν αυτοί που στα Ελληνικά κείμενα τους ονομάζουν δημιουργούς. Απολάμβαναν δικαιώματα μετακίνησης καθώς όλοι τους χρειάζονταν στις οικοδομές, στη ναυσιπλοία, στον εξοπλισμό, στην τέχνη κ.τ.λ. Τους τεχνίτες, ούτε τους εκτιμούσαν ούτε τους περιφρονούσαν. Τους θεωρούσαν παρειές και δασκάλους. Οι ίδιοι προέβαιναν σε μυήσεις και εφάρμοζαν την ενδογαμία. Οι μεταλλουργοί ειδικότερα ήταν τρομεροί δεξιοτέχνες. Εξήγαγαν μεταλλικές ράβδους και καλλιτεχνικά αντικείμενα στην Αίγυπτο και στην εγγύς Ανατολή. ¨Έβαζαν αινίγματα στους μαθητευόμενους γιατί η γνώση της φωτιάς προϋπόθετε θρησκευτικές ικανότητες.

Ας δούμε λίγο τα έθιμα της Μινωικής Κρήτης. Η μητέρα, μόλις γεννηθεί το παιδί, του δίνει ένα όνομα, λέξη ιερή, που Δε χαρακτηρίζει μόνο τη προσωπικότητά του, αλλά επηρεάζει και το πεπρωμένο του. Επιδίωκαν ακόμη να επισύρουν πάνω στο παιδί την προστασία κάποιας θεότητας. Σε περίπτωση αρρώστιας της μητέρας ή του παιδιού πήγαιναν και οι δύο σε μια πηγή στο βουνό ή σε μια λακκούβα με θαυματουργό νερό μέσα σε κάποια ιερή σπηλιά, έπιναν καθαρό νερό και έκαναν προσφορές.
Τα αγόρια και τα κορίτσια από ελεύθερους γονείς όποια κι αν ήταν η ειδικότητά τους υποβάλλονταν σε ομαδικές μυήσεις που αντικαθιστούσε την εκπαίδευση, τον εξαγνισμό, τη δοκιμασία και τη τελειοποίηση. Εμπιστεύονταν τα παιδιά τους όταν πλησίαζαν να γίνουν έφηβοι σε ηλικιωμένους παιδαγωγούς που τα συγκέντρωναν στις ιερές συντεχνίες των Δακτύλων, Κυκλώπων, και των Κουρητών για τα αγόρια και των Αιγών, Άρκτων και Μελισσών για τα κορίτσια. Τα διδασκαλεία όπου γινόταν η μύηση ήταν ανάλογα με τις περιοχές για βοσκούς, σιδηρουργούς, κυνηγούς , μάντεις κ.λ.π. Σκοπός ήταν να μεταμορφώσουν το ατελές αυτό πλάσμα σε τέλειο ον, σε ζωντανό μέλος του κοινωνικού συνόλου.

Όσο αφορά τις νεκρώσιμες τελετές πίστευαν ότι η ψυχή , αμέσως μετά τη ταφή, ξεκινούσε για ένα μεγάλο ταξίδι, πέρα από τις θάλασσες, προς τη χώρα του δύοντος ηλίου. Πίστευαν ότι η ψυχή πήγαινε στα νησιά των Μακάρων όπου οι δυο βασιλιάδες της Κρήτης Μίνωας και Ραδάμανθυς εξακολουθούσαν να βασιλεύουν και να αποδίδουν το δίκαιο. Ήταν τα λεγόμενα Ηλύσια πεδία. Καμιά φορά βρίσκουν βάρκες μέσα σε τάφους. Στη Πρωτομινωική εποχή καίγανε τους νεκρούς αργότερα τους έθαβαν και έκαναν προσφορές. Σε μερικές περιπτώσεις οι τάφοι ήταν ζωγραφισμένοι με κυανό χρώμα που συμβόλιζε τον ουράνιο θόλο. Επίσης κάποιες ξύλινες σαρκοφάγοι ήταν ζωγραφισμένοι με κυανό χρώμα. Λατρευτικά θέματα εμφανίζονται πάνω στους σαρκοφάγους , επιβεβαιώνουν τη σχέση μεταξύ του θείου κόσμου και του κόσμου των νεκρών. Δεν είναι όμως σαφές αν με τις παραστάσεις αυτές εξαίρεται η ιερότητα των νεκρών ή απλώς εξασφαλίζουν την προστασία της θεότητας. Η λατρεία των νεκρών περιλάμβανε ακόμα και χορούς.

Αυτός ήταν ο κόσμος των Μινωιτών. Μακρινός, ίσως λίγο ακατανόητος για μας ,αλλά βαθιά μυστηριακός, ανθρώπινος. Τα χνάρια του, οι κολόνες που κρέμονται από τον ουρανό , τα ανάκτορα, τα ιερά που τα συναντάς σε κάθε γωνιά της Κρήτης ,έχουν μείνει σιωπηλοί μάρτυρες ενός πολιτισμού που χάνεται πολύ βαθιά στο χρόνο, μαντατοφόροι από άλλη εποχή.



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙA
1.Μινωικός πολιτισμός του Στ. Αλεξίου.
2.Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια του Παύλου Δρανδάκη, τόμος ΙΖ
3.Η καθημερινή ζωή στη Μινωική Κρήτη

ΙΜΕ

ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟ

Κυριακή, 1 Αυγούστου 2010

"Κάτι" με λάμψεις σπιράλ στον ουρανό του Καναδά

Αφήνω το βίντεο να μιλήσει από μόνο του, τα συμπεράσματα δικά σας.

Tο Σπήλαιο του Δυρού


Tο Σπήλαιο του Δυρού θεωρείται το ωραιότερο λιμναίο σπήλαιο του κόσμου. Xωρίζεται σε τρία διαφορετικά σπήλαια: στο σπήλαιο Bλυχάδα που είναι επισκέψιμο, και στα σπήλαια Aλεπότρυπα και Kαταφύγι, τα οποία δε θα μπορέσετε να τα επισκεφτείτε, καθώς οι έρευνες μέσα σε αυτά δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμη. Στην περιοχή της Mάνης υπάρχουν και άλλα σπήλαια τα οποία δεν είναι όμως επισκέψιμα. Σπήλαιο Bλυχάδα: H Bλυχάδα, χάρη στον πολύχρωμο και θαυμάσιο διάκοσμό της, θεωρείται ένα από τα πιο ωραία και εντυπωσιακά σπήλαια του κόσμου μαζί με το Παντιράκ της Nότιας Γαλλίας και τη Zάιτα της Bηρυτού. Tο πρώτο τμήμα του σπηλαίου ανακαλύφθηκε το 1898.  Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι οι μεγάλοι και οι πολύχρωμοι σταλακτίτες του που έχουν ενωθεί με το βυθό του σπηλαίου, αλλά και σταλακτίτες που παριστάνουν μορφές ζώων ή ανθρώπων. H ξενάγηση διαρκεί 30 λεπτά και γίνεται με βάρκες.
Σπήλαιο Kοραλλιών: βρίσκεται κοντά στον Πύργο Δυρού και απέχει 1.500 μέτρα από τον οικισμό Xαρούδα. Eδώ υπάρχουν σταλακτίτες σε απόχρωση ώχρας που δίνουν την εντύπωση τεράστιων κοραλλιών.




Βλυχάδα ή Γλυφάδα: Το τρίτο σπήλαιο της περιοχής Διρού, είναι το μοναδικό επισκέψιμο και το μεγαλύτερο γνωστό της χώρας, μήκους σχεδόν 3,5 χλμ. Βρίσκεται δυτικά της Αλεπότρυπας και είναι το γραφικότερο και καλύτερο λιμναίο σπήλαιο του κόσμου. Για το θαυμάσιο διάκοσμό του, που είναι πλουσιότατος και πολύχρωμος το σπήλαιο κατέλαβε τη πρώτη θέση ανάμεσα στα τρία ωραιότερα λιμναία σπήλαια του κόσμου, τα άλλα δύο είναι το Παντιράκ της Νότιας Γαλλίας και η Ζάϊτα της Βηρυτού.

Ανακαλύφθηκε από τον κ. Πέτρο Αραπάκη, ο οποίος εξερεύνησε το πρώτο τμήμα του σπηλαίου, αλλά η συστηματική εξερεύνηση άρχισε το 1949 από το ζεύγος Ιωάννη και 'Αννας Πετροχείλου. Μέχρι τώρα εξερευνήθηκε έκταση άνω των 10.000 τ.μ. και στολίζεται από σταλαχτίτες και σταλαγμίτες, οι οποίοι σχηματίζουν επιβλητικές κολόνες και περιλαμβάνει πλήθος από στοές και θαλάμους.Στο πυθμένα του σπηλαίου ρέουν τα νερά του υπόγειου ποταμού Γλυφάδα, στον οποίο οφείλεται ο σχηματισμός τού σπηλαίου, ο οποίος σε μερικά σημεία φαρδαίνει και γίνεται λίμνη.

Αν και η κοίτη του τώρα έχει αλλάξει ολόγυρα υπάρχει πάντοτε ο θαυμάσιος διάκοσμος από τους πολύχρωμους σταλακτίτες, σταλαγμίτες και κολόνες. Η κοίτη του, από ασβεστόλιθο που έχει μεταμορφωθεί σε μάρμαρο, διανοίγεται σε δυο κεντρικούς παράλληλους διαδρόμους με πολλές διακλαδώσεις.Για την εύκολη περιήγησή του, ανοίχτηκε τεχνητή είσοδος πλάτους 100 μ. αριστερά της φυσικής, και σε μήκος 1.000 μ. από την είσοδό του συνδέθηκαν με τεχνητή σήραγγα οι δύο παράλληλοι διάδρομοι, ώστε η τουριστική διαδρομή να διαγράφει κύκλο.

Το μήκος των διαδρόμων του σπηλαίου που είναι τουριστικά αξιοποιήσιμο, ως σήμερα, φτάνει τα 3.100 μ. από τα οποία μόνο 300μ. είναι ξηρά. Στη συμβολή του υγρού και του ξηρού τμήματος, στο βυθό, βρέθηκαν οστά προβοδιού και προϊπποποτάμου. Σταγόνα – σταγόνα από ανθρακικό ασβέστιο, σύμφωνα με το φυσικό νόμο, δημιουργήθηκαν σταλακτίτες και σταλαγμίτες κατάλευκοι, ροζ, χνουδωτοί, κόκκινοι, κολώνες γκρίζες ή λευκές, συνθέτοντας το καταπληκτικό διάκοσμο του σπηλαίου.

Η διαδρομή μέσα στο παραμυθένιο αυτό κόσμο κρατάει περίπου τρία τέταρτα και απολαμβάνουμε τη Πρώτη Σάλα με το μανδύα του Ποσειδώνα, τη Νεκρή Πολιτεία, το Σταυροδρόμι με τις Νηρηίδες και το λευκό αρκουδάκι, τη Λίμνη των Ωκεανίδων με το πέτρινο δάσος και τον υπέροχο σταλαγμίτη της μικρής θημωνιάς.

Ακολουθούν κομψοτεχνήματα μοναδικής ομορφιάς όπως ο Επισκοπικός θρόνος, το πέλμα του Ποσειδώνα, ο πέτρινος κρίνος και μια εκκλησιαστική διάβαση με το πολυέλαιο και τον άμβωνα, η σάλα του Δυρού με τις αρχαίες Ελληνικές χλαμύδες, τα Ροζ και Λευκά διαμερίσματα με την άρπα, το βασιλικό εξώστη, τη πύλη και τη κρεμασμένη αλεπού και στο τέλος της δεξιάς διαδρομής το παρεκκλήσι.

Στη συνέχεια ένα τεχνητό πέρασμα προς αριστερά μας οδηγεί στη Θάλασσα των Ναυαγίων, με το βουλιαγμένο καράβι, συνεχίζουμε στη σάλα Χρυσή βροχή, στη Σοκολατένια Σάλα, στη Κόκκινη Σάλα, ενώ μέσω ενός καναλιού αντικρίζουμε το Πύργο της Πίζας και απέναντί του τη Φάτνη του Χριστού. 'Αναυδοι οδηγούμεθα στη σάλα Μεγάλος Ωκεανός, μήκους 160μ. και ύψους 30μ., με το μεγάλο δίσκο και τα αναρίθμητα κρόσσια και την Ονειρεμένη Λίμνη, στην οποία βρίσκεται η εκβολή του ποταμού προς τη θάλασσα, ενώ στο πλαϊνό τμήμα ξεπροβάλλει η Γοτθική Σάλα και ολοκληρώνεται η λιμναία διαδρομή.

Στο χερσαίο τμήμα που ακολουθεί, βαδίζουμε σε μονοπάτι ανάμεσα στ διάκοσμο και παρατηρούμε το Μνημείο του Αγνώστου Ναύτη, τα ανάκτορα του Πλούτωνα, το Πέτρινο Δάσος και τα Νούφαρα. Έχει 18° θερμοκρασία χειμώνα – καλοκαίρι, με δάπεδο ελάχιστα ψηλότερα από τη στάθμη της θάλασσας και το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειάς του σκεπάζεται από νερό, πού διευκολύνει την επίσκεψη με βάρκες.

Το μέγιστο βάθος των νερών του είναι 15,5 μ. και η θερμοκρασία τους 12° . Η σκληρότητά τους είναι στην επιφάνεια 90° , στο μέσο 180° και στο βυθό 290°. Κάτω από την είσοδο του σπηλαίου είναι ο όρμος Διρού με τις κάτασπρες κροκάλες και τα κρυστάλλινα νερά.



Xρήσιμα τηλέφωνα

* Σπήλαιο Δυρού: 27330/54263

Ιχνηλάτης

Ιχνηλάτης
Ακολουθώντας τα χαμένα ίχνη......