Τετάρτη, 26 Μαΐου 2010

Συμπλήρωση 2.500 χρόνων από τη Μάχη του Μαραθώνα

Ποιους άραγε νίκησαν οι Αθηναίοι και οι Πλαταιείς στη Μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.) στήνοντας τείχη απροσπέλαστα για την επέλασή τους προς τη Δύση;

Ποιοι ακριβώς ήταν εκείνοι που αποκαλούμε εμείς αιώνες τώρα «βαρβάρους»; Η φετινή επέτειος της συμπλήρωσης 2.500 χρόνων από τη Μάχη του Μαραθώνα είναι μια αφορμή να ξαναδούμε αυτό τον λαό, τον περσικό, που τα έβαλε με τους προγόνους μας και ηττήθηκε στη Σαλαμίνα και στον Μαραθώνα. Να δούμε την ηγεσία του, την κοινωνική και ιδεολογική του διαστρωμάτωση, τα πιστεύω του.

Επρόκειτο για ένα μεγάλο και σπουδαίο βασίλειο με τον δικό του πολιτισμό, τη δική του τέχνη, τη δική του δομή που είχε όμως θεοκρατικά και απολυταρχικά χαρακτηριστικά, σύμφωνα με την ομότιμη καθηγήτρια του πανεπιστημίου Κόλετζ του Λονδίνου Αμελί Κερτ. Στο συμπέρασμα αυτό έχει καταλήξει έπειτα από πολύχρονη μελέτη ταφικών μνημείων της Περσέπολης, πρωτεύουσας της χώρας επί Δαρείου και Ξέρξη. Μιλώντας με θέμα «Εικόνες της πολιτικής ιδεολογίας του Αχαιμενιδικού βασιλείου» το βράδυ της Παρασκευής στο Μουσείο Μπενάκη σε μια εκδήλωση της Εταιρείας Ιρανο-ελληνικών σπουδών, η Αμελί Κερτ επικεντρώθηκε στα εικονογραφικά δεδομένα και τις επιγραφές σε ταφικά μνημεία, ιδίως ηγεμόνων όπως ο Δαρείος.

Ο μονάρχης εκείνης της εποχής ήθελε να θεωρείται εκπρόσωπος του Θεού στη γη, γιατί από αυτή την παραδοχή αντλούσε τη δύναμή του και επέβαλε τις βουλές του στον λαό. Δεν μπορούσες να διαφωνήσεις με τον ηγεμόνα γιατί ουσιαστικά τα έβαζες με το Θεό.

Ας δούμε ποιο ήταν το Αχαιμενιδικό βασίλειο κι ας πάμε λίγο πριν από τον 5ο αιώνα π.Χ. και τη Μάχη του Μαραθώνα. Οι Αχαιμενίδες διαδέχθηκαν τους Ελαμίτες, αλλά δεν επηρεάστηκαν από αυτούς. Η πόλη, που ίδρυσε ο Κύρος, οι Πασαργάδες, φαίνεται ότι είχαν δεχθεί περισσότερες επιρροές από τους Λυδούς, τους Ιωνες, τους Ασσύριους. Τον 5ο αιώνα ο Δαρείος και ο Ξέρξης επιβάλλουν στην τέχνη της βασιλικής αυλής τους κανόνες της δικής τους δυναστείας, των Αχαιμενιδών.

Ο Δαρείος βάζει τη σφραγίδα του και στα Σούσα μετατρέποντάς την σε μια πόλη με καθαρά περσικό στιλ. Επίσης , αλλάζει το αλφάβητο με την υιοθέτηση άλλης γραφής από τη σφηνοειδή και χαράζει τη νέα πολιτική. Το βασίλειό του εκτείνεται από τη Σογδιανή μέχρι το Κους και από τον Ινδό ποταμό μέχρι τις Σάρδεις. Περικλείει, δηλαδή, όλο τον γνωστό μέχρι τότε κόσμο (οι Ελληνες αγνοούνται από τον ιμπεριαλιστικό αυτό σχηματισμό και όχι τυχαία, ίσως).

Αν κάποιος ήθελε να δει πόσους λαούς εξουσίαζε ο μεγάλος βασιλιάς, δεν είχε παρά να κοιτάξει ποιοι πλαισίωναν τον θρόνο στο ταφικό του μνημείο, στην Περσέπολη. Βαβυλώνιοι, από την κεντρική Ασία και τον Λίβανο, Ασσύριοι, Κάρες, Ιωνες, Λυδοί, Νούβιοι, Ινδοί, Αφγανοί, Αιγύπτιοι, Μήδοι, Ελαμίτες, κάτοικοι της Βακτριανής. Ολοι αυτοί απεικονίζονται να φέρνουν αγαθά από τις χώρες τους: ξύλο, ελεφαντόδοντο, λίθο, γλυπτά, κοσμήματα, ημιπολύτιμους λίθους. Οι Πέρσες απεικονίζονται διαφορετικά: όρθιοι και υπερήφανοι. Ο ίδιος ο Δαρείος αυτοπροσδιορίζεται ως «Αχαιμενίδης και Πέρσης».

Εν τούτοις οι Πέρσες δεν είχαν ως ιδεολογία την αφομοίωση των κατακτημένων. Η αρμονία της περσικής αυτοκρατορίας δημιουργείται από την ιδιαιτερότητα και διαφορετικότητα κάθε λαού, οι οποίες παρουσιάζονται και στον γραπτό λόγο και στην εικονογραφία. «Με τον σεβασμό στους ανθρώπους που κυβερνούσε, ο Πέρσης βασιλιάς (Δαρείος) παρουσίαζε τον εαυτό του ως φορέα της ουράνιας ειρήνης και δικαιοσύνης», τόνισε η Αμελί Κερτ.

Η εικόνα του μεγάλου βασιλιά εν μέσω του πλήθους να άρχει ήταν πολύ διαδεδομένη, γιατί απεικονιζόταν στα βασιλικά δώρα που αποστέλλονταν στα πέρατα της οικουμένης για να μεταφέρουν την αίσθηση της επικράτησης και του δέους έναντι των αντιπάλων. «Ο βασιλιάς παρουσιάζεται συχνά να κυβερνά θηρία, να βάζει τάξη στο χάος. Η λέξη "τάξη" έρχεται κι επανέρχεται στα κείμενα. Στην έννοια αυτής της λέξης δεν στηρίζονται και σήμερα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα;», επισήμανε η ομιλήτρια.

Συνεπώς, στη Μάχη του Μαραθώνα δεν νίκησαν οι λίγοι τους πολλούς, αλλά η δημοκρατία, που ήταν ακόμη εν τη γενέσει της, την εδραιωμένη και με θρησκευτικό περίβλημα απολυταρχία.

Έντυπη Έκδοση
Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 26 Απριλίου 2010

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιχνηλάτης

Ιχνηλάτης
Ακολουθώντας τα χαμένα ίχνη......